کتاب مرم

کتاب مرم نوشته اشرف السادات عقیلی، روایتی از زندگی پیرزنی است که خاطراتش را برای نسل بعدی بازگو می‌کند تا کم‌کم تصویری از خانه، خانواده، رسم‌ها، سوگ‌ها و روزهای پرالتهاب یک دوره بسازد. این کتاب از همان صفحه‌های آغازین با صدای ننجون و خاطره‌هایی که تکه‌تکه بازگو می‌شوند، فضایی می‌سازد که هم شخصی است و هم به حافظه‌ی جمعی یک منطقه گره می‌خورد. این داستان را انتشارات نوروزی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مرم

کتاب مَرِم نوشته‌ی اشرف السادات عقیلی بر پایه‌ی خاطره، روایت خانوادگی و بازسازی زندگی زنی شکل گرفته است که در سال‌های پیری، گذشته‌ی خود را با حسرت، دقت و گاهی عذاب وجدان به زبان می‌آورد. راوی این خاطرات را از زبان ننجون می‌شنود، بخشی را ضبط می‌کند و بعد از کنار هم گذاشتن گفته‌ها، تصویری از زندگی او و اطرافیانش می‌سازد. 

این کتاب همزمان حال‌وهوای کاردمله، مناسبات خانوادگی، رسم‌های ازدواج، کار و کشاورزی، سوگواری، باورهای محلی و اثر رویدادهای بزرگ بر زندگی مردم عادی را نشان می‌دهد. حضور واژه‌ها و جمله‌هایی از زبان تبری هم به این فضا هویت مشخصی داده و گذشته را نه به‌ صورت دور و انتزاعی، بلکه در دل صداها، اشیا و عادت‌های روزمره زنده می‌کند.

کتاب مرم فقط بر خاطره‌های شیرین یا نوستالژیک تکیه نمی‌کند و بخش مهمی از نیروی خود را از تضاد میان مهر خانوادگی و سختی زندگی می‌گیرد. در این کتاب، خانه‌ی پدری، شالیزار، ایوان، طویله، مهمانی‌ها و مراسم محلی در کنار بیماری، مرگ کودکان، جنگ، ناامنی و تصمیم‌هایی قرار می‌گیرند که زنان همیشه در آن‌ها حق انتخابی برابر ندارند. شخصیت مرم در دل همین فشارها شکل می‌گیرد؛ دختری که از کودکی به‌ سوی مسئولیت‌های بزرگ رانده می‌شود و باید با فقدان، همسری، مادری و دگرگونی‌های پی‌درپی کنار بیاید. 

اشرف السادات عقیلی فضای اثر را به‌ گونه‌ای پیش برده که خواننده نه‌فقط با سرگذشت یک زن، بلکه با شیوه‌ی زیستن یک خانواده و یک اجتماع روبه‌رو می‌شود؛ اجتماعی که در آن محبت، اقتدار، رسم، ایمان و رنج همزمان حضور دارند.

خلاصه داستان مرم

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

داستان مرم با صحنه‌ای آغاز می‌شود که راوی، ننجون را در حال گفت‌وگو با کسی نادیدنی می‌بیند و همین اتفاق، راه را برای شنیدن گذشته‌ی او باز می‌کند. ننجون که نامش مریم است و در خانه او را مرم صدا می‌زنند، از کودکی‌اش در کاردمله، از پدری مقتدر و مهربان، از کار و زندگی در خانه و شالیزار و از روزهایی می‌گوید که دختران خیلی زود وارد زندگی زناشویی می‌شدند. روایت بعد به ازدواج او، حضور بی‌بی خانم در خانه‌ی تازه، بارداری‌ها، مرگ فرزندان، بیماری‌های فراگیر و داغ‌های پیاپی در خانواده می‌رسد. 

این کتاب از خلال این خاطرات، زندگی زنی را نشان می‌دهد که میان عشق به خانواده، فشار رسم‌ها و ضربه‌های سنگین روزگار دوام می‌آورد.

چرا باید کتاب مرم را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مرم را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری جزئی‌نگر از زندگی خانوادگی و محلی در کاردمله به دست می‌دهد.
• خواننده با تجربه‌ی زیسته‌ی یک زن در دل رسم‌ها، محدودیت‌ها و مسئولیت‌های سنگین آشنا می‌شود.
• بخش‌های مربوط به زبان تبری و اصطلاحات بومی، فضای فرهنگی اثر را ملموس‌تر می‌کند.
• روایت کتاب نشان می‌دهد رویدادهای بزرگ چگونه به زندگی روزمره‌ی مردم عادی راه پیدا می‌کنند.
• این کتاب برای شناخت پیوند میان خاطره‌ی شخصی و حافظه‌ی جمعی منبعی قابل‌توجه است.

خواندن کتاب مرم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مرم به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌ها و روایت‌هایی که بر خاطره و تاریخ خانوادگی تکیه دارند.
• خوانندگانی که به زندگی زنان در بستر رسم‌های اجتماعی و خانوادگی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند با حال‌وهوای فرهنگی و زبانی شمال ایران آشنا شوند.
• مخاطبانی که از داستان‌های شخصیت‌محور با زمینه‌ی بومی لذت می‌برند.
• پژوهشگران و دانشجویانی که درباره‌ی حافظه، فرهنگ محلی و روایت زندگی کنجکاوند.