کتاب داستان ها و افسانه های مردم مغولستان

کتاب داستان‌ ها و افسانه‌ های مردم مغولستان نوشته‌ خول بارت، آویتیا ناراین با ترجمه‌ فاطمه شاه‌ حسینی و بازنویسی فرهاد حسن‌ زاده، مجموعه‌ای از قصه‌ها و افسانه‌های بومی مغولستان است. این کتاب که توسط مؤسسه‌ی نشر و تحقیقات ذکر منتشر شده، با گردآوری و بازنویسی روایت‌های شفاهی و کهن، دنیایی از باورها، ارزش‌ها و تخیل مردم مغول را پیش چشم می‌گذارد. روایت‌ها از دل زندگی کوچ‌نشینان، دامداران و مردمان صحرانشین این سرزمین برآمده‌اند و در قالب داستان‌هایی کوتاه و آموزنده، مفاهیمی چون شجاعت، هوش، مهربانی، وفاداری و عبرت از سرنوشت را بازتاب می‌دهند. کتاب با زبانی ساده و روایتی جذاب، هم برای نوجوانان و هم برای بزرگ‌سالان قابل‌توجه است و مخاطب را با فرهنگ و اسطوره‌های کمترشناخته‌شده‌ی آسیای مرکزی آشنا می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب داستان ها و افسانه های مردم مغولستان

کتاب داستان‌ها و افسانه‌های مردم مغولستان، مجموعه‌ای از روایت‌های فولکلوریک و افسانه‌های مردمی است که توسط خول بارت، آویتیا ناراین و فرهاد حسن‌زاده گردآوری و بازنویسی شده است. این کتاب با ترجمه‌ی فاطمه شاه‌ حسینی، به معرفی گوشه‌هایی از فرهنگ، باورها و زندگی مردم مغولستان می‌پردازد. ساختار کتاب بر پایه‌ی داستان‌های کوتاه و مستقل است که هریک به موضوعی خاص، شخصیت‌هایی نمادین و ماجراهایی آموزنده می‌پردازند. روایت‌ها اغلب با محوریت حیوانات، قهرمانان محلی، پادشاهان، راهبان و موجودات افسانه‌ای شکل گرفته‌اند و در بستر جغرافیای خاص مغولستان، یعنی دشت‌ها، کوه‌ها و صحرای گوبی، رخ می‌دهند. 

این کتاب نه‌تنها سرگرم‌کننده است، بلکه لایه‌هایی از حکمت و تجربه‌ی زیسته‌ی مردمان این سرزمین را نیز منتقل می‌کند. در کنار داستان‌های تخیلی، نشانه‌هایی از ارتباط فرهنگی مغولستان با هند و چین نیز دیده می‌شود و برخی روایت‌ها ریشه در متون کهن هندی دارند. این مجموعه، تصویری زنده از دنیای قصه‌گویی و افسانه‌پردازی در میان مغول‌ها ارائه می‌دهد و به‌ویژه برای نوجوانان و علاقه‌مندان به فرهنگ‌های آسیایی جذابیت دارد.

خلاصه کتاب داستان ها و افسانه های مردم مغولستان

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند! 

کتاب داستان‌ها و افسانه‌های مردم مغولستان با مقدمه‌ای درباره‌ی جغرافیا، تاریخ و سبک زندگی مردم مغولستان آغاز می‌شود و سپس وارد مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه و افسانه‌ای می‌شود. هر داستان، ماجرایی مستقل با شخصیت‌هایی متفاوت دارد. برای نمونه، در افسانه‌ی قصه‌گوی نابینا، نوجوانی به نام تاوارا در پی بیماری و رنج، روحش به دنیای مردگان می‌رود و با پاداشی ویژه بازمی‌گردد: توانایی قصه‌گویی. این روایت، منشأ سنت قصه‌گویی در مغولستان را به‌ تصویر می‌کشد و اهمیت داستان‌گویی را در فرهنگ این مردم نشان می‌دهد. 

در داستان شاهزاده و خدمتکار، خدمتکاری دانا با زیرکی، شاهزاده‌ی ظالم را از رفتار خشونت‌آمیزش بازمی‌دارد و تغییر می‌دهد. روایت راهب مهربان درباره‌ی دو راهب است که یکی با مهربانی و دیگری با حسادت زندگی می‌کند؛ سرنوشت آن‌ها در مواجهه با حیوانات سخن‌گو و ماجراهای جادویی رقم می‌خورد و در نهایت، مهربانی و صداقت پاداش می‌گیرد. داستان بچه قورباغه‌ی تنبل با محوریت حیوانات، به موضوع پشتکار و اهمیت تمرین می‌پردازد. قورباغه‌ای که می‌خواهد هم شناگر ماهری باشد و هم دونده‌ای چابک، اما به‌دلیل تنبلی و رهاکردن تمرین، در هیچ‌کدام موفق نمی‌شود. 

در کتاب سرنوشت مرد ترسو، دو مرد با نام‌های متضاد، یکی شجاع و دیگری ترسو، در جریان جنگ و ماجراهای جادویی، سرنوشت متفاوتی پیدا می‌کنند و پیام داستان درباره‌ی صداقت، قناعت و عاقبت طمع است. افسانه‌ی خرگوش باهوش با روایتی طنزآمیز، هوش و زیرکی را در برابر زور و قدرت به تصویر می‌کشد. خرگوش با ترفندی ساده، گوسفندی را از چنگ گرگ نجات می‌دهد و به او یاد می‌دهد که دانایی از زور بهتر است. 

در داستان گونان‌ باتار، پسری خارق‌العاده با شجاعت و مهارت، مأموریت‌های دشوار را پشت‌سر می‌گذارد و در نهایت، با انتخاب آزادی و خانواده، ارزش‌های انسانی را برجسته می‌کند. داستان‌های دیگری مانند جانشین نادان و کیسه‌ی دردسرآفرین نیز با محوریت پادشاهان، جانشینی، آزمون‌های هوش و حیوانات سخن‌گو، به موضوعاتی چون عقل، تدبیر، وفاداری و عاقبت بی‌توجهی به نصیحت می‌پردازند. هر روایت، با زبانی ساده و فضایی خیال‌انگیز، پیام اخلاقی یا نکته‌ای آموزنده را منتقل می‌کند و در مجموع، کتاب مجموعه‌ای از حکمت‌های مردمی و تجربه‌های زیسته‌ی مغول‌ها را در قالب داستان ارائه می‌دهد.

چرا باید کتاب داستان ها و افسانه های مردم مغولستان را بخوانیم؟

کتاب داستان‌ها و افسانه‌های مردم مغولستان با گردآوری افسانه‌ها و قصه‌های بومی مغولستان، فرصتی کم‌نظیر برای آشنایی با فرهنگ، باورها و تخیل مردمی است که کمتر در ادبیات فارسی بازتاب یافته‌اند. روایت‌ها نه‌تنها سرگرم‌کننده‌اند، بلکه هرکدام حامل پیام‌هایی درباره‌ی شجاعت، هوش، مهربانی، قناعت و اهمیت صداقت هستند. ساختار داستانی کوتاه و تنوع شخصیت‌ها باعث می‌شود هر بخش تجربه‌ای تازه و متفاوت باشد؛ همچنین حضور حیوانات سخن‌گو، عناصر جادویی و ماجراهای قهرمانانه، فضای کتاب را برای نوجوانان و حتی بزرگ‌سالان جذاب و آموزنده کرده است. این مجموعه، پلی میان فرهنگ‌های آسیایی و دنیای امروز می‌سازد و نگاه تازه‌ای به افسانه‌پردازی و قصه‌گویی ارائه می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب داستان‌ها و افسانه‌های مردم مغولستان به علاقه‌مندان فرهنگ‌ها و افسانه‌های ملل، نوجوانان، مربیان و آموزگاران و کسانی که به‌دنبال داستان‌هایی با پیام‌های اخلاقی و آموزنده هستند، پیشنهاد می‌شود؛ همچنین برای کسانی که دوست دارند با دنیای قصه‌گویی و حکمت‌های مردمی آشنا شوند، مناسب است.

بخشی از کتاب داستان ها و افسانه های مردم مغولستان

«این افسانه درباره‌ی پسری است به نام «تاوارا» که در میان مردم «مغولستان» به نام «افسانه‌ی قصه‌گوی نابینا» مشهور شده است و راز به وجود آمدن داستان‌های شیرین را بازگو می‌کند: صدها سال پیش از این، بیماری طاعون سیاه در سراسر سرزمین مغولستان مردم را به وحشت انداخت. طاعون سیاه عده‌ی زیادی را در بستر بیماری انداخت. خانواده‌ی بیماران نیز از وحشت این که آنها هم مبتلا شوند، از خانه و کاشانه خود گریختند، زیرا برای این بیماری هیچ درمانی سراغ نداشتند. در میان کسانی که در شهر مانده بودند، پسر نابینایی بود که تاوارا نام داشت. با این که تاوارا پانزده ساله بود و نوجوان، اما کسی را نداشت تا از او پرستاری کند. جسم تاوارا از گرسنگی شدید، بی‌هوش شده و گوشه‌ای افتاده بود. اما روح او هنوز در تنش بود و انتظار می‌کشید که هر چه زودتر از بدن او خارج شود. چند روز گذشت؛ روح تاوارا که از انتظار خسته شده بود؛ این پا و آن پا می‌کرد تا از بدن پسرک رهایی یابد، اما به آرزویش نمی‌رسید.»