کتاب قاعده لاضرر

کتاب «قاعده لاضرر» گزیدۀ تقریر درس‌های هادی نجفی، نوشتۀ سیدمرتضی سجادی است و  انتشارات چتر دانش آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب قاعده لاضرر

یکی از قواعد معروف فقھی که در ابواب مختلف به آن استناد می‌شود و آثار فراوانی را به دنبال دارد قاعده لاضرر است. اهمیت این قاعده به‌عنوان یکی از قواعد اساسی و بنیادین تا جایی است که در بیشتر ابواب فقه اعم از عبادات و معاملات مورد استناد و استفاده قرار می‌گیرد و حتی از آن به اصول‌القانون یاد کرده‌اند. بسیاری از فقیهان نیز در تألیفات و تقریرات خود، به طور مستقل به قاعدۀ لاضرر پرداخته‌اند.

قاعدۀ لاضرر از چنان اهمیت و جایگاهی در استنباط احکام شرعی برخوردار است که شهید اول قاعدۀ لاضرار را جزء قواعد ۵گانه‌ای ذکر کرده که امکان دارد احکام شرعی به آن‌ها بازگردد. ابی طاهر دبّاس از فقیهان حنفیه آن را جزء قواعد فقهیه ای ذکر می‌کند که فقه حنفیه از آن استنباط می‌شود و قاضی حسین از فقهای مذهب شافعی آن را از قواعد ۴گانه یا ۵گانه‌ای می‌داند که تمام مذهب فقهی شافعی از آن استنباط می‌شود. ازآنجاکه این قاعده از جمله قواعد فقهی که مختص به یک باب از ابواب فقه باشد نیست و از باب طهارت تا آخر باب دیات جاری می‌شود؛ بنابراین لازم است که بادقت تحلیل و بررسی شود.

آیت‌الّٰله حاج شیخ هادی نجفی در دور دوم درس خارج اصول از اسفند ۱۳۹۶ تا شهریور ۱۳۹۷ در ۴۶ جلسه در حوزۀ علمیۀ اصفهان و در مدرسه صدر بازار به بحث دربارۀ قاعدۀ لاضرر پرداختند. کتاب قاعدۀ لاضرر درواقع پیاده‌سازی، گردآوری و تدوین صوت ایشان در این کلاس‌ها است.

خواندن کتاب قاعده لاضرر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به پژوهشگران دین اسلام، دانشجویان فقه و علاقه‌مندان به مسائل فقهی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب قاعده لاضرر

«ابتدا به بررسی آیاتی می‌پردازیم که می‌توان برای قاعدۀ لاضرر به آن استناد کرد. آیۀ اول: وَإِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَلَا تُمْسِكُوهُنَّ ضِرَارًا لِتَعْتَدُوا وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ و ھنگامی که زنان را طلاق دادید و به پایان عدّه خود نزدیک شدند، آنان را با رجوع‌کردن به طور شایسته و متعارف، نگه دارید یا [با ترک رجوع] به نیکی و خوشی رھا کنید و آنان را برای آزار رساندن و زیان زدن نگه ندارید تا بر آنان تعدّی و ستم کنید و ھرکه چنین کند قطعاً به خود ستم کرده است.»