کتاب مدیریت و درمان وابستگی به مواد

کتاب مدیریت و درمان وابستگی به مواد؛ دوباره زیستن را بیاموز نوشتهٔ مرلین میلر و ترنس گورسکی و دیوید میلر و ترجمهٔ منصور متین است و انتشارات میان رشته‌ای آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب مدیریت و درمان وابستگی به مواد

در تلاش برای نجات افراد معتاد از عادات وسواسی و وابستگی‌شان، شیوه‌های درمان فراوانی از قدیم و جدید به کار گرفته شده است. علی‌رغم تنوع این شیوه‌ها، عادت شدید و وابستگی به انواعی از مواد سنتی، صنعتی و داروهای شیمیایی و گیاهی همچنان رو به گسترش است. با وجود جمعیت عظیمی از آدم‌های بدعادت و ناتوانِ در ترک اعتیاد، از ثروتمندان و بالانشینان موجه و جوانان اتوکشیده گرفته تا ژولیدگان گوشهٔ بوستان‌ها لولیدگان حاشیه‌ها و افتادگان در جوی آب و گدایان سرکوچه و بازار، اعتیاد در جامعه بشری حضوری نمایان دارد؛ چرا؟

معلوم و مسلم شده است که ریشه و بنیاد پدیدهٔ اعتیاد در عمیق‌ترین لایه روانی فرد قابل جست‌وجو است. یعنی وسوسه مداوم، گرایش اجبارگونه و وابستگی بی‌اختیار به هر چیزی که آدمی را در مسیر عاقبت‌به شرّی رهنمون می‌کند (دم‌و دود سیگار و قلیان، تریاک و افیون، ماری‌جوانا و هروئین، شیشه و روانگردان‌ها، شرابخواری، شرط‌بندی و قمار، گوشی‌بازی و بازیگوشی در دنیای مجازی، عشق رانندگیِ پرخطر، پرخوری و پرگویی و...)، آن هم با درصدبالایی از احتمال عود و لغزش مکرر بهبودیافتگان.

بدیهی است که برای درمان موفقیت‌آمیز بیماری و به کنترل درآوردن و «مدیریت» آن، آدم معتاد راهی ندارد جز گشودن دوازهٔ شخصیت خود به روی درمانگران و اطرافیان، مشارکت و همکاری فعال، صادق بودن با خود و دیگران، انگیختگی و تلاش مداوم برای حفظ پاکی، هشیاری در مقابل لغزش، و مرور مستمر کارنامه روزانه خود (با اتکای به حمایت‌های جمعی یا فردی).

با این رویکرد و طی ۵۰ سال اخیر، مدل‌های درمانی فراوانی توسط روانشناسان و تجربه‌گران اعتیاد پیشنهاد گردیده و شهرت جهانی یافته است. از جملهٔ آنها، مدل مشهور موسسه «CENAPS» توسط ترنس گورسکی است که در ابعاد مختلف اعتیاد راهکارها، پروتکل‌ها، و دستورات دقیق کاربردی ارائه کرده است.

او تجربیات بالینی خود را، در قالب جزوات و کتاب‌های راهنما، در معرض استفاده قربانیان آسیب‌های اجتماعی، خانواده‌ها، درمانگران، دانشجویان مددکاری، و پزشکان و روان‌پزشکان قرار می‌دهد.

دوباره زیستن را بیاموز از اولین، کاربردی‌ترین و ساده‌ترین نشریات راهنمای ترک اعتیاد (در زمرهٔ برنامه سیناپس) است.

بزرگ‌ترین حسن متن حاضر آن است که از توضیحات کلی و قابل تفسیر پرهیز کرده است. در عوض، همه چیز را فهرست‌وار، در قالب عناوین، اقلام، موارد، گزینه‌ها، ریز مشخصات، ریز علائم بالینی، ریز عوارض و نتایج، پیامدها، راهکارها، یکایک و جداجدا در معرض مخاطب (اعم از بیمار، درمانگر، مشاور، مربی و خود شخص معتاد) قرار می‌دهد، تا او در ارزیابی وضعیت بیماری و کشف مختصات خود در میان آنها موفق عمل نماید.

خواندن کتاب مدیریت و درمان وابستگی به مواد را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به عزیزانی که دچار بیماری اعتیاد هستند پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب مدیریت و درمان وابستگی به مواد

«برای رهایی افراد معتاد و بهبودی آنان، سه امر باید تحقق پیدا کند:

۱. باید باور کنند که بیمار هستند.

۲. باید باور کنند که می‌توانند بهبودی یابند.

۳. باید برخی اقدامات را انجام دهند تا روند بهبودی آغاز شود.

پذیرش، اولین قدم بهبودی است. انکار کردن بخشی از بیماری اعتیاد است. اما پیشرفت در بهبودی حاصل نمی‌شود، مگر زمانی که انکار جای خود را به پذیرش بدهد.

در قدم اول برنامه الکلی‌های گمنام (AA) گفته می‌شود:

اقرار کردیم که در برابر الکل ناتوان هستیم، زندگی ما غیرقابل کنترل شده است.

ما قبلاً نشان دادیم که معتاد چگونه در مورد نحوه واکنش بدن به داروها ناتوان است؛ و نشان دادیم که اعتیاد زندگی را غیرقابل کنترل می‌کند.

شاید ایده پذیرش یا تسلیم برای شما یک ضعف به نظر برسد. شاید اینکه نمی‌توانید واکنش خود را به الکل و مواد مخدر کنترل کنید و نمی‌توانید زندگی خود را مدیریت کنید، یک ضعف به نظر برسد. شاید نوعی وادادگی و ترس از جنگ به نظر بیاید. ولی این‌طور نیست. پذیرش اموری که قابل تغییر نیستند شما را قادر می‌سازد تا در زمینه امور قابل تغییر کاری انجام دهید. آنگاه که معتاد قادر به پذیرش ناتوانی خود در برابر بیماری اعتیاد باشد، می‌تواند مدیریت بیماری را یاد بگیرد و ساختار زندگی خود را برای سازگاری با محدودیت‌ها دوباره ترمیم کنند. اینجاست که پذیرش تبدیل به نقطه قوت می‌شود.

در قدم دوم برنامه (AA) گفته می‌شود: ما به این باور رسیدیم که یک قدرت برتر از خودمان می‌تواند سلامت عقل را به ما بازگرداند.

تا وقتی معتاد معتقد باشد هیچ نیروی درونی و بیرونی وجود ندارد که بتواند وضع زندگی او را بهتر از وضع فعلی کند، هیچ امیدی هم ندارد که خود تغییری ایجاد نماید یا تغییری در زندگی‌اش ایجاد شود. معتادان گرفتار حماقتی می‌شوند که بر زندگی‌شان مسلط شده است. وقتی اعتقاد پیدا کنند که قدرتی بیش از آنچه در گذشته از آنها استفاده کرده‌اند وجود دارد، آنگاه است که امید متولد می‌شود. و با این امید، اعتماد به آن قدرت فوق‌العاده نیز پیدا می‌شود.»