بریده‌هایی از کتاب شوهرباشی

طبیعتْ ناقص‌الخلقه‌ها را دوست ندارد و با " راه‌حل‌های طبیعی" آن‌ها را نیست و نابود می‌کند. ناقص‌الخلقه‌ترینِ ناقص‌الخلقه‌ها آن ناقص‌الخلقه‌ای است که احساسات پاک و نجیب دارد: من این را به تجربهٔ شخصی دریافته‌ام، پاول پاولوویچ! طبیعت برای ناقص‌الخلقه‌ها نه مادری غمخوار، که نامادری است. طبیعتْ ناقص‌الخلقه را می‌زاید، اما به جای آن‌که دلسوزش باشد، او را مجازات می‌کند، آن هم چه مجازاتی. در زمانهٔ ما، آغوش و اشک مغفرت حتی برای انسان‌های آبرومند هم گران تمام می‌شود، چه برسد به امثال من و تو، پاول پاولوویچ!

اما آیا همان دیروز هم، وقتی از عشق و محبت حرف می‌زد و می‌گفت " سنگ‌هایمان را وا بکنیم"، مرا دوست داشت؟ بله، از سر کینه و نفرت دوستم داشت، و این نیرومندترین نوع عشق و محبت است...