کتاب سیر در بیراهه

آیت‌اللّه منتظری در طول مدت تحصیل خود از محضر بزرگانی همچون: امام خمینی (ره)، آیت‌اللّه بروجردی، علامه طباطبایی و آیت‌اللّه حجت بهره برد. با شروع نهضت امام خمینی (ره) وی نیز به صف مبارزین پیوست و در صحنه‌های مبارزه همراه با فرزندش حجت‌الاسلام محمد منتظری، حضوری مستمر داشت. در طول زمان مبارزه، چندین بار در سال‌های ۴۶-۱۳۴۵ دستگیر و زندانی شد. رژیم شاه در سال ۱۳۴۶ آقای منتظری را به مسجدسلیمان تبعید کرد. در سال ۱۳۴۷ مجدداً دستگیر و به یک سال و نیم زندان محکوم شد.

رویگردانی از امام (ره) و دفاع از منافقین پس از اعدام سیدمهدی هاشمی اعدام سیدمهدی هاشمی تأثیر زیادی در برخورد آقای منتظری با مسائل انقلاب داشت؛ به گونه‌ای که ایشان را به چهره‌ای منتقد و معترض تبدیل کرد. البته وی تا مدت‌ها همچنان قائم‌مقام رهبری بود.

اعدام مهدی هاشمی باعث شد که آیت‌اللّه منتظری از تمامی افراد و نهادهایی که در بررسی و اثبات جرائم و اعدام وی نقش داشتند، کینه به دل بگیرد و به‌دنبال فرصتی برای انتقام از آن‌ها برآید؛ وی از برخی از این افراد و نهادها در زمان قائم‌مقامی و از برخی دیگر پس از برکناری انتقام گرفت. پس از اعدام مهدی هاشمی، آیت‌اللّه منتظری در جلسات و نامه‌های خصوصی و بعضی سخنرانی‌های عمومی خود به انتقادهای تند و بعضاً بی‌پایه و مبنا، علیه نهادهای انقلاب پرداخت. سپاه پاسداران، وزارت اطلاعات، بیت امام مخصوصاً سیداحمد خمینی و حتی شخص حضرت امام، از افراد و نهادهایی بودند که گاه و بی‌گاه شاهد اتهامات بعضاً ناروایی علیه خود بودند.

ایشان پس از آزادی از زندان به شهرهای نجف‌آباد، طبس، خلخال و سقز تبعید شد. در سال ۱۳۵۴ در سقز دستگیر و به زندان اوین منتقل شد و با حکم دادگاه به ۱۰ سال زندان محکوم شد. وی در زندان همراه با بزرگانی همچون طالقانی، مهدوی کنی و هاشمی رفسنجانی به مبارزه علیه طاغوت ادامه داد. سرانجام با اوج‌گیری مبارزات ملت قهرمان ایران و عقب‌نشینی‌های پی درپی رژیم شاه، آقای منتظری پس از گذراندن حدود سه سال و نیم از دوران محکومیت، به همراه مرحوم آیت‌اللّه طالقانی در هشتم آبان ۱۳۵۷ از زندان آزاد شد.

اهمیت انتخاب رهبر شایسته برای تداوم راه انقلاب،‌ در پیام امام (ره) به مجلس خبرگان کاملاً مشهود است. ایشان در این پیام فرمودند: بالاترین انحراف، که منجر به انحراف تمام ارگان‌ها می‌شود، انحراف رهبری است. اگر اسلام عزیز و جمهوری اسلامی نوپا به انحراف کشیده شود و سیلی بخورد و به شکست منتهی شود، خدای نخواسته اسلام برای قرن‌ها به طاق نسیان سپرده می‌شود و به جای آن، اسلام شاهنشاهی و ملوکی جایگزین آن خواهد شد.

اعترافات سیدمهدی هاشمی نشان داد که تحلیل آقای منتظری دور از واقعیت است و جریان نفاق، در بیت وی و نه در بیت امام (ره)، نفوذ کرده است.