کتاب یار پنهان

عشق واقعی تنها زمانی شروع می‌شود که یک فرد درصدد شناسایی انسان واقعی دیگری برآید و توجه و عشق به او را تجربه کند.

زمانی که چنین آشفتگی‌های انیمایی در مرد رشد می‌کند و برای مقابله با آن هیچ‌گونه قانونی وجود ندارد، ممکن است مذهب بکوشد برای زندگی عشقی انسان مقرراتی تدوین کند، ولی روان‌شناسی نمی‌تواند چنین کاری انجام دهد، زیرا مسائل مربوط به غرایز شهوانی، تنها راه‌حل‌های شخصی می‌طلبد. هر مرد باید خودش راه خود را از میان هزارتوی روابط، احساسات، آزروها و پیچیدگی‌هایی که فشار تصاویر انیمای مضاعف، همیشه به همراه دارد، بیابد. بعضی مردان برای تحقق احساسات خود و درک زنان، نیازمند تجربیات واقعی‌اند. این امر به‌خصوص در مورد مردانی صدق می‌کند که تجربهٔ کافی در زمینهٔ مسائل زنانه مثل عشق و رابطه نداشته‌اند؛ این افراد «تجربهٔ زندگی» در این حوزه را ندارند.

مردان با جنبهٔ مذکر خود شناخته می‌شوند، و جنبهٔ زنانهٔ خویش را به زنان فرافکنی می‌کنند، و زنان هم با علائم زنانگی معرفی می‌شوند. و جنبهٔ مردانهٔ خویش را به مردان فرافکنی می‌کنند. این تصاویر روانی فرافکنی‌شده، یاران پنهان در روابط فیمابین هر زن و مردی هستند و بر روابطشان به‌شدت تأثیر می‌گذارند، زیرا در هر فرافکنی، فرد پذیرندهٔ تصاویر فرافکنده‌شده، بیش از حد ارزشمند یا بی‌ارزش می‌شود. در هر دو مورد، واقعیت انسانیِ فرد پذیرندهٔ فرافکنی، تحت‌الشعاع این تصاویرِ فرافکنده، قرار می‌گیرد.

«یان به معنای ’پرچم‌های برافراشته در خورشید‘، به معنی چیز درخشان یا ’روشن‘ است.» بهشت، آسمان، نور، خلاقیت، یال جنوبی کره (محل طلوع خورشید) و کرانهٔ شمالی رودخانه (که آفتاب‌گیر است) نماد «یان» است.

ین در مفهوم اولیهٔ خود یعنی «آسمان ابری». زمین، تاریکی، باران، پذیرنده، یال شمالی کوه و کرانهٔ جنوبی رودخانه نماد «ین» است.

بسیاری افراد ترجیح می‌دهند به جای قدم‌گذاردن در مسیری که به شناسایی خودِ واقعی‌شان ختم می‌شود، به زندگی بی‌معنای خود ادامه دهند

در حقیقت مردان قادر به انجام اغلب نقش‌های زنان به‌جز نقش بیولوژیک بارداری و زایمان‌اند و البته زنان نیز قادرند نقش مردان را ایفا کنند. این واقعیت که معمولاً آنچه را مردان انجام می‌دهند زنان انجام نمی‌دهند و بالعکس، به انتظار جامعه بازمی‌گردد.

هنگامی که از یک ظرفیت یا امکانات ناخودآگاه غافلیم و هیچ رابطه‌ای با آن نداریم، احتمالاً به دام آن می‌افتیم، ولی هنگامی که با آن رابطه برقرار می‌کنیم، این امکانات به مدد ما می‌آید. آگاهی یا هوشیاری از محتوای ناخودآگاه، مطمئن‌ترین راه ایجاد رابطه است.

ایرن دکاستیلو، آنجا که از نیموس با عنوان «مشعل‌دار» یاد می‌کند، تصویر مفیدتری از انیموس مثبت ارائه می‌دهد. وی می‌گوید: این انیموس است که نورافشانی می‌کند، به زن قدرت تمرکز می‌دهد و این امکان را برایش فراهم می‌کند که برون‌نگر باشد، و دنیای آگاهی را به روی او می‌گشاید. برای واضح‌دیدن و شناخت قطعی چیزی، فرد نیازمند کمک خودِ انیموس است تا بتواند به‌سرعت آن را درک کند و بگوید «این حقیقت من است. این جایگاه من است.» من شخصاً مایلم به انیموس مثبتِ خود به عنوان یک مشعل‌دار بیندیشم؛ با تجسم مردی که برای روشن‌کردن راه من، مشعل را بالا نگه داشته، پرتو آن را به گوشه‌های تاریک می‌افشاند و غبار دنیای نیمه‌پنهان و رمزآلودی را که من به عنوان زن، در آن آرام گرفته‌ام، می‌شکافد. در دنیای سایه‌ها و حقایق هستیِ زن، انیموس حوضچه‌ای از نور می‌سازد، طوری که چشمان زن را خیره می‌گرداند، و تا نگاه می‌کند می‌گوید «آه، بله، منظورم همین است.» یا «آه، نه، واقعیت من ابداً این نیست.» به کمک این مشعل است که زن یاد می‌گیرد به عقاید خود شکل دهد.

به‌هرحال، این سؤال باقی می‌ماند که چگونه باید با هوس‌های خارج از حیطهٔ ازدواج، که ممکن است الهام گرفته از فرافکنی‌هایی باشد که به آن اشاره شد، برخورد کنیم؟ بدیهی است که جلب‌شدن به سوی چنان هوس‌هایی، بدون توجه هوشیارانه به معانی درونی‌شان، می‌تواند مخرب باد. ولی به موازات آن، اگر هوشیاری بیش از حد سبب گردد که هوس‌های القاءشدهٔ انیما و انیموس، پس زده شود، می‌تواند مایهٔ تأسف باشد، زیرا چنین هوس‌هایی دارای بار روانی مهم و فراوانی‌اند. به علت سرشت پیش‌بینی‌کنندهٔ هوس‌ها، اغلب بهتر است به جای دورکردن آنها، برای درکشان تلاش کنیم، زیرا هیچ چیز اشتباهی، در داشتن چنین هوس‌هایی وجود ندارد. هوس‌ها بنا به دلایل خودشان به‌سادگی و بدون دعوت، در ذهن ما رسوخ می‌کنند؛ برخوردی که ما با هوس‌هایمان می‌کنیم یک مسئلهٔ اخلاقی است. اگر افکار عاشقانهٔ ما، توسط انیما و انیموس به سوی افراد دیگری کشیده می‌شود، این برای ما، پیام‌های زیادی را در بر دارد. هنگام بروز چنین امری، شاید اولین چیزی که باید مورد بررسی قرار گیرد، کیفیت ایجاد رابطه است

مردان معمولاً خود را فقط مرد می‌دانند، و زنان خود را زن، ولی واقعیت روان‌شناختی نشان می‌دهد که انسان موجودی دوجنسی است.

«و هر گاه یکی از آنها با نیمهٔ خود روبه‌رو می‌شود، نیمهٔ واقعی خودش... این زوج غرق در حیرت عشق و دوستی و یگانگی شده و نمی‌خواهند از برابر چشمان یکدیگر دور شوند... حتی برای یک لحظه: آنها کسانی‌اند که تمام زندگیشان را با هم می‌گذرانند؛ ولی توضیحی برای بیان این اشتیاق خود ندارند.»

انیموس استاد نظرات و عقاید در زن است. انیموس خود را در قضاوت‌ها، تعمیم‌ها، بیانات انتقادی و ادعاهای یقینی مطرح می‌کند که ناشی از روند فکری و احساس خود زن نیستند، بلکه از منابع موثق متعدد، مادر، پدر، کتاب‌ها یا مقالات، کلیسا یا سایر سازمان‌ها برگرفته شده‌اند. این انیموس است که با نقاب تفکرات مستقل، انتقادی و مستبد، به‌ناگاه وارد خودآگاه زن می‌شود.

انیموس منفی در قضاوت دربارهٔ خود هیچ‌گونه ترحمی نشان نمی‌دهد، و فهرست خطاهایی که می‌تواند پیدا کند، پایان‌ناپذیر است. چندان عجیب نیست که، می‌تواند چنین احساس گناه، شکست و حقارتی را به افراد القا کند.

اگر مرد مستقیماً ناراحتی و عصبانیتش را بیان کند، این خودِ اوست که سخن می‌گوید. اما اگر چنین نکند، انیما آن را در اختیار می‌گیرد و واکنش احساسی خود را به جای او، به طرز مخرب و غیرمستقیمی که شرح داده شد، بیان می‌کند. به قول یونگ، انیما اغراق می‌کند.

بر اثر فرافکنی انیما و انیموس، به دلیل وجود این تلقی که در خارج از ما قرار دارند، معمولاً تشخیص نمی‌دهیم که متعلق به ما هستند. از طرف دیگر، با شناخت پدیدهٔ فرافکنی، این تصاویر تا حد زیادی به خود ما برمی‌گرددد و می‌توانیم از آن به عنوان آینه‌ای برای مشاهدهٔ بازتاب ظرفیت روانی خود استفاده کنیم. اگر دریابیم که تصاویر انیما و انیموس به مرد یا زنی منتقل شده است، این امکان را خواهیم داشت که بازتاب ظرفیت روانی خود را مشاهده کنیم، در غیر این صورت آن را از دست خواهیم داد.

وقتی بلافاصله عاشق کسی می‌شویم، می‌توانیم مطمئن شویم که پای فرافکنی در میان است، زیرا چگونه می‌توان عاشق کسی شد که هنوز نمی‌شناسیمش؟