کتاب موسی‌ترین به طور

استمرار داشته باش بر این دعا که خدای‌ت پرشتاب‌تر گره بگشاید؛ یا اللهُ یا اللهُ یا اللهُ أسألُکَ بِحَقِّ مَن حَقُّهُ عَلَیکَ عَظِیم أن تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آل مُحَمَّدٍ وَ أن تَرزُقَنِی العَمَلَ بِما عَلَّمتَنِی مِن مَعرِفَهِ حَقّکَ وَ أن تَبسُطَ عَلیَّ ما حَظَرتَ مِن رِزقِک.

همانا بدن‌های شما را بهایی جز بهشت نیست، به غیر بهشت‌ش نفروشید.

یا هشام! عاقل نظر به دنیا و اهل‌ش کرد و دانست که دنیا بی‌مشقت به دست نیاید، نظر به آخرت کرد و باز دانست که آن هم بی‌سختی نیاید، پس ماندگارتر را به مشقت طلب کرد.

بدان از ما نیست آن‌که دنیای‌ش را برای دین‌ش ترک کند یا دین‌ش را برای دنیای‌ش کنار بگذارد.

بدان برای خدا زیر عرش سایبانی است که در آن سایه ساکن نمی‌شود کس، مگر که به برادر خود نیکی کند یا غم از دل‌ش بردارد یا سروری در قلب‌ش بنشاند

نشسته یا به‌قیام، در حبس یا خلاص، به حیات یا در ممات، به هر حال و احوال، در کار خویش است؛ که نور می‌باراند به قلب مؤمنین.

یا هشام! عاقل نظر به دنیا و اهل‌ش کرد و دانست که دنیا بی‌مشقت به دست نیاید، نظر به آخرت کرد و باز دانست که آن هم بی‌سختی نیاید، پس ماندگارتر را به مشقت طلب کرد.

یا هشام! اگر در دست تو گردویی باشد و مردمان جملگی بگویند مروارید در کف داری، تو را سودی نرساند که دانی در دستت گردوست، و اگر در دست تو مرواریدی باشد و مردمان جملگی بگویند گردو در کف داری، تو را ضرری نرساند که دانی در دستت مروارید است.

به والی ری؛ که بدان برای خدا زیر عرش سایبانی است که در آن سایه ساکن نمی‌شود کس، مگر که به برادر خود نیکی کند یا غم از دل‌ش بردارد یا سروری در قلب‌ش بنشاند و این‌که نامه در دست او، برادر توست. همین و نه بیشتر.

یا هشام! صبر بر تنهایی نشان قوت عقل است

امام‌مان نشسته یا به‌قیام، در حبس یا خلاص، به حیات یا در ممات، به هر حال و احوال، در کار خویش است؛ که نور می‌باراند به قلب مؤمنین...

یا هشام! جدم امیرالمؤمنین می‌فرمود؛ خداوند به چیزی بهتر و نیکوتر از عقل عبادت نشود و عقل کمال نیابد مگر صاحب‌ش را این صفات باشد: از کفر و شرش در امان باشند و به راهنمایی و خیرش امیدوار؛ از زیاد مال‌ش ببخشد و از زیاد کلام‌ش بپرهیزد؛ از دنیا به قوت‌ش سیر شود و در همه عمر از علم سیر نشود؛ ذلت با خدا را دوست‌تر بدارد از عزت با غیر خدا؛ تواضع محبوب‌ترش باشد از تفاخر؛ نیکیِ کمِ دیگران را بسیار داند و نیکیِ بسیارِ خود را کم؛ همه مردمان را بهتر از خود ببیند و خود را بدتر از همه؛ وَ هوَ تَمامُ الأمر.

بر هر امامی است که بر جنازه شیعیان‌ش حاضر شود.

همانا بدن‌های شما را بهایی جز بهشت نیست، به غیر بهشت‌ش نفروشید.

چه بیم اگر ابوابراهیم پسر جعفر بن محمد بن علی بن حسین بن علی بن ابیطالب است و این سلسله اسماء چون بر مجنون بخوانی، شفا می‌یابد؟

میان حیرت و تأسف و خشم سرگردانم. حکومتی بر آب که منصوبان‌ش دل‌داده دشمنان‌ش.

بر مرکب ظلم، به منزل عدل نمی‌رسند هشام!

خودش هزار بارم خواند که؛ حکایت پرفریبی دارد سیاست، تا وقتی کنار ایستاده‌ای، بیناترین و عالم‌ترینی؛ و همین که میان می‌روی، بدوقت نابیناترینی و جاهل تمام. شگفتا که خویش‌اش را هم از این دام، گریز نبود.

- خوشا سعادت شطیطه که شما نمازش بخوانید، این‌جا مدینه... و شطیطه به نیشابور. ابوابراهیم برمی‌خیزد و علی را در آغوش می‌گیرد به بدرقه: - بر هر امامی است که بر جنازه شیعیان‌ش حاضر شود.

- ابوابراهیم چه نوشت برایش که چنین شادمان رفت؟ کلام خودم هم رنگ تحیر دارد: - به والی ری؛ که بدان برای خدا زیر عرش سایبانی است که در آن سایه ساکن نمی‌شود کس، مگر که به برادر خود نیکی کند یا غم از دل‌ش بردارد یا سروری در قلب‌ش بنشاند و این‌که نامه در دست او، برادر توست. همین و نه بیشتر.

ابوابراهیم کنار قبر نیم‌کنده‌ای می‌ایستد و اشاره به قبر می‌کند و می‌گوید. اگر بغض این خاندان نداشتم، به همین جمله، همه عمر دل‌داده ابوابراهیم می‌ماندم. شگفتا به اعجاز این کلام. هرچه بیشترش می‌گویم، لذتم افزون؛ «آن دنیا که نهایت‌ش این باشد، شایسته که در ابتدای‌ش زهد آورند و آن آخرت که ابتدای‌ش این باشد، شایسته که از نهایت‌ش خوف برند.»

- امام ما چون خورشیدی که عالم به نورش روشن و خود چنان در افق، که دست و چشمی او را نرسد. امام ما ماه درخشنده و نور فروزنده، و ستاره‌ای که راهنمای تاریکی‌ها و شهرها و بیابان‌ها و گرداب‌ها. امام ما آب زلال برای تشنگان و دلیل هدایت و نجات‌بخش گمراهان. امام ما ابر پرباران و باران شتابان و خورشید درخشان و آسمان سایه‌بان و زمین بی‌پایان، چشمه جوشان و برکه و گلستان.

بدان از ما نیست آن‌که دنیای‌ش را برای دین‌ش ترک کند یا دین‌ش را برای دنیای‌ش کنار بگذارد.

یا اللهُ یا اللهُ یا اللهُ أسألُکَ بِحَقِّ مَن حَقُّهُ عَلَیکَ عَظِیم أن تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آل مُحَمَّدٍ وَ أن تَرزُقَنِی العَمَلَ بِما عَلَّمتَنِی مِن مَعرِفَهِ حَقّکَ وَ أن تَبسُطَ عَلیَّ ما حَظَرتَ مِن رِزقِک.

یا هشام! عاقل به کمِ دنیا که هم‌راه حکمت باشد راضی شود و راضی نشود به کمِ حکمت که هم‌راه دنیا باشد و چنین است که رَبِحَت تِجارَتُهُم.

هارون هم‌چنان تواضع می‌بارد بر سر ابوابراهیم و از روزگارش می‌پرسد و احوال فرزندان و خاندان و تلاش برای خدمتی. - آمدم به قصد صله رحم و توصیه‌ای... هارون باز سر می‌خماند و دست بر چشم: - مفتخرم به شنیدن اوامر پسر پیامبر. ابوابراهیم عرق از پیشانی می‌گیرد و دستار بر سر مرتب می‌کند: - خداوند عزّ و جلّ بر حاکمان واجب کرده که حیات بخشند معیشت فقیران را و ادا کنند دِین و قرض بدهکاران را و جامه بپوشانند برهنگان را و سیر کنند گرسنگان را و احسان نمایند مردمان را؛ بر تو باد چنین.

- ابوابراهیم چه نوشت برایش که چنین شادمان رفت؟ کلام خودم هم رنگ تحیر دارد: - به والی ری؛ که بدان برای خدا زیر عرش سایبانی است که در آن سایه ساکن نمی‌شود کس، مگر که به برادر خود نیکی کند یا غم از دل‌ش بردارد یا سروری در قلب‌ش بنشاند و این‌که نامه در دست او، برادر توست. همین و نه بیشتر.

هرچیز را دلیل و راهنمایی است و دلیل عقل، تفکر و دلیل تفکر سکوت. و هرچیز را مرکبی است و مرکب عقل، تواضع. و برای جهل همین نشانه بس که مرتکب آن‌چه شوی که نهی شدی از آن.

همانا بدن‌های شما را بهایی جز بهشت نیست، به غیر بهشت‌ش نفروشید.

امام ما پدر و برادر و انیس و رفیق و مادر، و پناه بندگان به دشواری گرفتاری‌ها.