کتاب ابرقدرت های هوش مصنوعی

کار به جایی رسیده است که گداها در خیابان‌های چین قطعات کاغذی به گردن خود آویزان کرده‌اند که حاوی دو کد کیو.آر، یکی برای علی‌پی و یکی برای وی‌چت هستند. پول نقد چنان به‌سرعت از شهرهای چینی ناپدید شد که حتی ارتکاب به جرم را نیز «مختل» کرد. در مارس ۲۰۱۷، نام دو پسرعموی چینی به دلیل انجام یک‌رشته سرقت‌های بی‌رحمانه، تیتر اصلی روزنامه‌ها شد. آن‌ها به هانگ‌ژو، شهر ثروتمند و اصلی علی‌بابا سفر کرده بودند و هدفشان ارتکاب یکی دو دزدی سودآور و سپس فرار از شهر بود. آن‌ها که به چاقو مسلح بودند، سه بار از مغازه‌های محلی دزدی کردند و متوجه شدند که صاحبان آن‌ها تقریباً هیچ پول نقدی ندارند.

به‌جای تلاش برای بازسازی مغز انسان، باید تلاش کنم قلب انسان را درک کنم.

هم بودند). با ظهور او ـ تو ـ او، وی‌چت به عنوان «کنترل از راه دور زندگی ما» دست یافت که توسط کُنی چان رهبر صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر اندرسن هورویتز اعطا شده بود. این برنامه به یک برنامهٔ کاربردی برتر تبدیل شده بود، مرکزی برای توابع متنوع که به ده‌ها برنامهٔ مختلف در زیست‌بوم‌های دیگر گسترش می‌یافت. درواقع، وی‌چت قابلیت‌های فیس‌بوک، آی‌مسیج، اوبر، اکس‌پدیا، ای‌وایت، اینستاگرام، اسکایپ، پی‌پل، گروب‌هاب، آمازون، لایم‌بایک، وب‌ام‌دی و بسیاری دیگر را یک‌جا در خود داشت. این برنامه جایگزینی کامل برای هرکدام از این برنامه‌ها نیست، اما می‌تواند با پرداخت‌های بدون مزد تلفن همراه که قبلاً ایجاد شده‌اند بسیاری از کارهای اصلی هر یک را انجام دهد.

بگذارید انتخاب ما این باشد که ماشین‌ها «ماشین» باشند و انسان‌ها «انسان». بگذارید انتخاب کنیم که به‌سادگی از ماشین‌ها استفاده کنیم، و مهم‌تر از همه، همدیگر را دوست بداریم.

اگر هوش مصنوعی به ما اجازه بدهد که واقعاً خودمان را درک کنیم، دلیلش آن نیست که الگوریتم‌ها ماهیت مکانیکی ذهن انسان را تسخیر کرده‌اند. بلکه به این دلیل است که ما را آزاد می‌کنند تا بهینه‌سازی‌ها را کنار بگذاریم و به‌جای آن بر ماهیت واقعی انسانی تمرکز کنیم: عشق دادن و عشق دریافت کردن.

اگرچه غرب جرقهٔ یادگیری عمیق را روشن کرد، اما این چین خواهد بود که بالاترین بهرهٔ گرمایی را از آتش هوش مصنوعی خواهد برد.

اکنون، هوش مصنوعی بسیاری از برنامه‌های موردعلاقه و وب‌سایت‌های ما را تقویت می‌کند و در سال‌های آتی، هوش مصنوعی کار راندن اتومبیل‌ها، مدیریت اسناد و اوراق، و تولید اکثر چیزهایی را که می‌خریم برعهده خواهد گرفت، و به‌طور بالقوه ما را بیکار خواهد کرد. این کاربردها به‌طور بالقوه، هم امیدبخش هستند و هم تهدیدکننده و ما باید خود را برای هر دو پیامد آن آماده کنیم.

سازوکار خودکار حاصل‌شده از هوش مصنوعی در کارخانجات، مزیت اقتصادی یعنی نیروی کار ارزان را که کشورهای درحال‌توسعه به لحاظ تاریخی دارا بودند، کاهش خواهد داد. به‌احتمال زیاد این کارخانه‌های روباتی به سمت نزدیک شدن به مشتریان خود در بازارهای بزرگ حرکت خواهند کرد و نردبان ترقی را که کشورهای درحال‌توسعه‌ای مانند چین و «ببرهای آسیایی» کرهٔ جنوبی و سنگاپور در راه خود برای دستیابی به اقتصادهای تکنولوژی‌محور با درآمد بالا در حال صعود از آن هستند سرنگون خواهند کرد.

ما به زمین نیامده‌ایم تا فقط به انجام وظایف تکراری بپردازیم. نیازی نداریم عمرمان را به‌شدت صرف انباشت ثروت کنیم تا بتوانیم آن را به فرزندانمان بسپاریم تا آنان نیز این فرآیند را اصلاح و تکرار کنند. اگر بر این باور باشیم که زندگی فراتر از این رقابت موتوری مادی است، در آن صورت هوش مصنوعی فقط ابزاری است که می‌تواند به ما کمک کند معنای عمیق‌تر آن را کشف کنیم

من احساس شخصی خود را از تحلیل این ترکیب دارم. به‌جای تلاش برای بازسازی مغز انسان، باید تلاش کنم قلب انسان را درک کنم. این درسی است که آموختن آن خیلی طول کشید. من بیشترین زمان زندگی‌ام را با وسواس کار کردم تا تأثیر خود را بهینه‌سازی کنم و با تبدیل مغزم به الگوریتمی خوب تنظیم‌شده آن را به حداکثر برسانم. برای این منظور، از کشوری به کشور دیگر می‌رفتم و در دوره‌های زمانی مختلف کار می‌کردم، و هرگز درنیافتم که چیزی بسیار معنادارتر و انسانی‌تر در دل اعضای خانواده، دوستان و عزیزانم نهفته است.

شرکت آمریکایی برای این موج جهانی کارآفرینی چینی آمادگی ندارد زیرا اساساً راز موفقیت شبیه‌سازی را نادیده می‌گیرد. وانگ شینگ به این دلیل که کپی‌کار بود موفق نشد بلکه دلیل پیروزی او این بود که به گلادیاتور تبدیل شد.

علت دشواریِ پیش‌بینیِ پایان داستان هوش مصنوعی تا حدی این موضوع است که فقط به ماشین‌آلات مربوط نمی‌شود بلکه به انسان‌ها نیز ارتباط دارد؛ مردمانی با ارادهٔ آزاد که این امکان (یعنی هوش مصنوعی) به آنان اجازه می‌دهد انتخاب‌های خود را داشته باشند و سرنوشت خود را بسازند. این خود ما هستیم که آیندهٔ هوش مصنوعی را رقم می‌زنیم، و این آینده، بازتاب انتخاب‌ها و اعمالی است که ما انجام خواهیم داد

هنگامی‌که سرمایه‌گذاران، کارآفرینان و مقامات دولتی چین همگی بر یک صنعت تمرکز کنند، واقعاً می‌توانند دنیا را تکان دهند.

برای قرن‌ها، انسان‌ها روزهای خود را با کار پرکرده‌اند، و زمان و عرق جبین خود را با سرپناه و غذا معامله کرده‌اند. ما ارزش‌های فرهنگی عمیق را پیرامون این مبادلات پرورش داده و بسیاری از ما احساس ارزشمند بودن خود را با کار روزانه پیوند زده‌ایم. ظهور هوش مصنوعی این ارزش‌ها را به چالش می‌کشد و در یک قاب زمانی کوتاه، این حس هدفمندی، زندگی را تهدید به زوال می‌کند

هنگامی‌که سرمایه‌گذاران، کارآفرینان و مقامات دولتی چین همگی بر یک صنعت تمرکز کنند، واقعاً می‌توانند دنیا را تکان دهند.

پیش‌بینی می‌کنم که طی پانزده سال آینده، هوش مصنوعی از لحاظ فنی قادر به اشغال حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد مشاغل در آمریکا خواهد بود

در سال ۱۹۹۹، پژوهشگران چینی هنگامی‌که به مطالعهٔ هوش مصنوعی پرداختند، به معنای واقعی کلمه هنوز در تاریکی بودند.

من در آن نور ملایم زرد به صدها تن از روشن‌ترین اذهان جوان مهندسی چین نگاه می‌کردم. آن زمان نمی‌دانستم، اما بنیان‌گذار بعدی یکی از مهم‌ترین شرکت‌های هوش مصنوعی در چین آنجا حاضر بود تا در شب تاریک هوفای، یکی دو ساعت اضافه‌تر درس بخواند.

یک تفاوت اصلی در فرهنگ سیاسی آمریکایی و چینی نهفته است: درحالی‌که نظام سیاسی مبارزاتی آمریکا به‌شدت مجازات‌هایی را برای اشتباه یا تلف کردن بودجه‌های ارتقای فناوری تعیین می‌کند، رویکرد فناوری سودآور چین، پاداش‌دهی و پذیرش سرمایه‌گذاری فعالانه است. هیچ‌کدام از این دو سیستم نمی‌توانند ادعا کنند که از برتری عینی اخلاقی برخوردارند

فرمی و پروژهٔ منهتن دوره‌ای از کشفیات را به ارمغان آوردند که کیفیت در تخصص را بر کمیت آن اولویت می‌بخشید. در دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ که عصر پیشرفت‌های اساسی در فیزیک هسته‌ای بود، و هنگامی‌که این پیشرفت‌ها به دست آمد، فردی مانند انریکو فرمی ارزش هزار فیزیکدان معمولی‌تر را داشت. رهبری آمریکا در این دوران به جذب نابغه‌هایی مانند فرمی می‌پرداخت: مردان و زنانی که می‌توانستند به‌تنهایی مقیاس‌های قدرت علمی را به چالش بکشند. اما همهٔ انقلاب‌های فناوری این الگو را دنبال نمی‌کنند. اغلب هنگامی‌که پیشرفتی اساسی به دست می‌آید، مرکز ثقل به‌سرعت از چند محقق نخبه، به لشکری از اندیشمندان تغییر می‌کند،

وقتی پرسیده می‌شود که چقدر چین در تحقیقات هوش مصنوعی از سیلیکون ولی عقب‌تر است، برخی از کارآفرینان چینی به شوخی جواب می‌دهند: «شانزده ساعت» ـ که تفاوت زمانی بین کالیفرنیا و پکن است! آمریکا شاید خانهٔ پژوهشگران برتر باشد، اما بسیاری از کارها و بینش‌های آنان تقریباً بلافاصله برای هرکسی که به اینترنت متصل و بر رشتهٔ عملکرد هوش مصنوعی مسلط باشد، قابل‌دسترسی است. تسهیل در انتقال این دانش، مدیون دو ویژگی تعریف‌شدهٔ جامعهٔ پژوهشی هوش مصنوعی یعنی باز بودن و سرعت است.

با توجه به‌سرعت بالای پیشرفت‌ها، بسیاری از پژوهشگران می‌ترسند اگر منتظر انتشار آن در مجله بمانند، رکورد آن‌ها توسط یک نفر دیگر شکسته شود و لحظه‌ای که آنان در اوج بوده‌اند مستند نشده باقی بماند. بنابراین به‌جای متوقف‌شدن در آن تحقیق، اقدام به انتشار فوری کشف خود در وب‌سایت‌هایی مانند www.arxiv.org می‌کنند که مخزن آنلاین مقالات علمی است. این سایت به پژوهشگران اجازه می‌دهد فوراً تحقیق خود را ثبت و پرچمی در زمین فروکنند که نشان بدهد «چه زمان و چطور» دستاوردهای الگوریتمی خود را کشف کرده‌اند. در جهان پس از آلفا گو، دانشجویان، پژوهشگران و مهندسان چینی بیشترین تعداد خوانندگان حریص این وب‌سایت را تشکیل می‌دهند.

در اجلاس ۲۰۱۷ دربارهٔ هوش مصنوعی و امنیت جهانی، اریک اشمیت، مدیرعامل سابق شرکت گوگل، هنگامی‌که به قابلیت‌های هوش مصنوعی چینی پی برد، به شرکت‌کنندگان دربارهٔ خودخواهی‌شان هشدار داد. اشمیت پیش‌بینی کرد که چین طی مدت پنج سال توانایی‌های هوش مصنوعی خود را به سطح آمریکا خواهد رساند. اشمیت از ارزیابی خود این‌طور نتیجه‌گیری کرد: «به من اعتماد کنید، این پژوهشگران چینی خوب هستند... اگر شما هر تعصب یا نگرانی در این‌باره دارید که به نحوی نظام سیاسی و نظام آموزشی آنان اجازهٔ شکوفایی به افرادی را که من دربارهٔ آنان صحبت می‌کنم نخواهد داد، سخت در اشتباهید.»

هنگامی‌که در اکتبر ۱۹۵۷، اتحاد جماهیر شوروی اولین ماهوارهٔ انسانی را در مدار زمین قرار داد، تأثیری فوری و عمیق بر احساسات و سیاست‌های حکومتی آمریکایی‌ها گذاشت. این رویداد باعث افزایش اضطراب عمومی در آمریکا دربارهٔ برتری فناوری شوروی شد و آمریکایی‌ها سراسر شب ماهواره را ردیابی و پیام‌های مخابراتی آن را رصد می‌کردند. این واقعه، زمینه‌ساز تأسیس ادارهٔ ملی هوا و فضا (ناسا) شد، یارانه‌های مهم دولت به آموزش ریاضی و علم اختصاص یافت و یک مسابقهٔ فضایی به راه افتاد. این بسیج ملی در آمریکا دوازده سال بعد هنگامی‌که نیل آرمسترانگ به عنوان نخستین فرد به ماه قدم گذاشت، ثمر داد.

اما اگر در نظر بگیریم که یادگیری عمیق بعدی در دنیای شرکت‌ها کشف شود، گوگل بهترین شانس را در آن دارد. از میان هفت غول هوش مصنوعی، گوگل (به‌طور دقیق‌تر شرکت مادر آن، آلفابت، که متعلق به دیپ‌مایند و شرکت ماشین‌های خودران آن وایمو است) یک سر و گردن از بقیه بالاتر است. او یکی از اولین شرکت‌هایی بود که به توانایی یادگیری عمیق پی برد و منابع بیشتری را به استفاده از آن اختصاص داد.

نیمهٔ دیگر بین هفت غول باقیمانده، دانشگاه‌ها و چندین استارت‌آپ کوچک‌تر پراکنده هستند. فیس‌بوک و مایکروسافت بخش قابل‌توجهی از این گروه را جذب کرده‌اند و فیس‌بوک محقق برجسته‌ای مانند یان لکان را معرفی کرده است. از غول‌های چینی، بایدو اولین شرکتی بود که به تحقیق دربارهٔ یادگیری عمیق روی آورد و حتی تلاش کرد در سال ۲۰۱۳ جفری هینتون را پیش از ورود به گوگل به دست آورد

یکی از زمینه‌های بحث‌برانگیز هوش مصنوعی، در میان غول‌های هوش مصنوعی، استارت‌آپ‌ها و دو کشور، تراشه‌های رایانه‌ای است که با نام نیمه‌هادی نیز شناخته می‌شوند. تراشه‌های بسیار کارآمد، قهرمانان غیرجذاب و اغلب ناشناختهٔ هر انقلاب کامپیوتری هستند. آن‌ها هستهٔ واقعی هر رایانه، لپ‌تاپ، گوشی هوشمند و تبلت هستند، اما به همین دلیل عمدتاً از نظر کاربر نهایی پنهان می‌مانند

یادگیری ماشین مستلزم اجرای سریع فرمول‌های پیچیدهٔ ریاضی است، چیزی که تراشه‌های اینتل و تراشه‌های کوآلکام برای آن ساخته نشده‌اند. انویدیا یک سازندهٔ تراشه در این فضای خالی قدم گذاشت که قبلاً در پردازش گرافیکی برای بازی‌های ویدیویی تجربه کسب کرده بود. ریاضی مورد نیاز برای پردازش گرافیکی با الزامات هوش مصنوعی همخوانی داشت، و انویدیا در بازار تراشه نامی به هم زد و در فاصلهٔ ۲۰۱۶ تا اوایل ۲۰۱۸، قیمت سهام شرکت ده برابر شد. این تراشه‌ها برای همه‌چیز، از تشخیص چهره گرفته تا خودروهای خودران، به کار می‌روند و رقابت بر سر ساخت نسل بعدی تراشه‌های هوش مصنوعی است. شرکت‌های گوگل و مایکروسافت که سال‌ها از ساختن تراشه خودداری می‌کردند، اکنون در کنار اینتل، کوالکام و گروهی از استارت‌آپ‌های پرخرج سیلیکون ولی وارد معرکه شده‌اند

دولت چین سال‌ها (چندین دهه) است که تلاش می‌کند توانایی‌های ساخت تراشه‌های بومی را ایجاد کند. ولی ساخت تراشه‌ای با کارآیی بالا فرآیندی بسیار پیچیده و فشرده است و چندین پروژهٔ حمایت‌شدهٔ دولتی تاکنون در انجام آن با شکست مواجه شده‌اند.

اگرچه طرح هوش مصنوعی چین در بالاترین سطوح دولت مرکزی نوشته و تصویب‌شده بود، این شهرداران جاه‌طلب چینی بودند که اقداماتی واقعی دربارهٔ آن انجام دادند. پس از انتشار طرح شورای دولتی، مقام‌های محلی برای پیشبرد اهداف خود و تبدیل شهرهایشان به مراکز توسعهٔ هوش مصنوعی همت گماشتند. آن‌ها کمک‌های مالی برای تحقیق ارائه کردند، و «سرمایهٔ هدایت‌شدهٔ سرمایه‌گذاری‌های خطرپذیر را به‌سوی هوش مصنوعی هدایت کردند، سپس محصولات و خدمات استارت‌آپ‌های محلی را خریداری و ده‌ها منطقهٔ توسعه و انکوباتور تأسیس کردند.