کتاب نوش و نیش

ای علی، هرگاه بندگان با نیکی کردن، به آفریدگار خویش نزدیک شوند، تو با خردورزی به او نزدیک شو تا از آنان پیشی گیری. به درستی که ما گروه پیامبران با مردم به اندازه عقل‌هایشان سخن می‌گوییم.

اگر کسی توانایی آن را دارد که هشت ساعت در روز کار کند اما فقط دو ساعت به این مهم بپردازد و باقی را به فراغت بگذراند عمر خود را هدر داده است. حس چنین کسی در قیامت تنها و تنها دست ندامت گزیدن و افسوس خوردن بر عمر و فرصت از دست رفته است.

و دنیا سرایی است که پیوسته دست به دست می‌گردد. آنچه از آن تو باشد، سرانجام به تو خواهد رسید، هر چند، ناتوان باشی و آنچه بر زیان توست، دفعش نتوانی کرد، هرچند نیرومند باشی.

خدایا مرا این عزّت بس است که بنده تو باشم و برایم این افتخار کافی است که تو پروردگار من باشی، تو آنچنانی که دوست دارم، مرا هم چنان کن که دوست داری.

پادشاهی چون قرین عدالت باشد، با وجود کفر باقی می‌ماند، و اگر قرین جور و ستم باشد، با وجود ایمان (نیز) باقی نمی‌ماند.

حضرت امام رضا (ع) فرمود: " لَا یجْتَمِعُ الْمَالُ إِلَّا بِخِصَالٍ خَمْسٍ بِبُخْلٍ شَدِیدٍ وَ أَمَلٍ طَوِیلٍ وَ حِرْصٍ غَالِبٍ وَ قَطِیعَةِ الرَّحِمِ وَ إِیثَارِ الدُّنْیا عَلَی الْآخِرَةِ". مال و ثروت جمع نشود، مگر با داشتن پنج خصلت: بخل شدید، آرزوی دراز، آزمندی چیره (بر جان)، رسیدگی نکردن به خویشان و برگزیدن دنیا بر آخرت.

و بدان، که دنیا سرای بلاهاست. کسی را در آن، ساعتی آسودگی نیست، جز آنکه آسودگی‌اش سبب حسرت و دریغ او در قیامت گردد. بدان این دنیا سرای ابتلاست. اگر اهل دنیا ساعتی را به فراغ در آن بگذرانند، حسرت این فراغ را در روز قیامت احساس می‌کنند.

" جَابِرَ الْعَظْمِ الْکسِیر" است؛ یعنی خداوندی که استخوان‌های شکسته را ترمیم می‌کند و دل‌های شکسته را آباد می‌سازد. او خریدار دل‌های ویران‌شده و ترمیم‌کنندهٔ روح‌های آسیب‌دیده است

امام می‌فرماید خداوند حال و روز هیچ امتی را به سامان نمی‌رساند مگر پس از سپری شدن دوران محنت و بلا.

فناپذیری دنیا آن است که آنچه در آن شیرین و خوش است به تلخی و ناخوشی بدل می‌شود و صافی‌ها و زلالی‌های این دنیا به کدورت و تیرگی می‌گراید و هیچ‌یک از حالات خوش آن پایدار و برقرار نمی‌ماند؛ همان طور که سختی‌ها و تلخی‌هایش نیز باقی نمی‌ماند.

ماهیت دنیا چنان است که شما به هیچ نعمتی نمی‌رسید مگر با از دست دادن نعمتی دیگر

به ازای هر روز زندگی، یک روز از انتهای عمر کم می‌شود.

با گذر هر روز از عمر، آدمی به پایان راه خود نزدیک‌تر می‌شود.

خطبه ۱۱۴ در این خطبه امام با قاطعیت چهار ویژگی را برای دنیا برمی‌شمارد: " ثُمَّ إِنَّ الدُّنْیا دَارُ فَنَاءٍ وَ عَنَاءٍ وَ غِیرٍ وَ عِبَرٍ". دنیا سرای فنا و رنج و دگرگونی‌ها و عبرت‌هاست.

در معارف الهی، هر انسان مجموعه‌ای است سربسته که خداوند ظرفیت‌ها و استعدادهای گوناگونی در او به ودیعه نهاده است. به تعبیر دیگر، از آثار صنع الهی و مظهر خلق خداوندی، انسان است که گنجینه‌ای مهر و موم‌شده است. درون این گنجینه، توانمندی‌هایی وجود دارد که گاه خود انسان از داشتن آن‌ها بی‌خبر است. حضرت حق، موقعیتی را در دنیا به وجود می‌آورد که امکان ظهور و بروز این استعدادهای پنهان فراهم شود. تمام صحنه‌های زندگی به شکلی ترتیب می‌یابد تا ظرفیت‌های درونی آدمی آشکار شود و استعدادهای رونشدهٔ او شکوفا گردد