کتاب عشق شوخی بردار نیست

وقتی آشتی غیرممکن است، دعواکردن چه فایده‌ای دارد؟ لذت نزاع در برقراری صلح است.

با عشق می‌توان یک بوسه گرفت، اما با دوستی نه.

استاد بریدین: من زن‌ها را خیلی نمی‌شناسم. اما به نظرم می‌آید که انسان آنچه نمی‌فهمد را تحسین می‌کند.

پاکدامنی بسیار یک ایراد است. اما ازدواج تمام محدودیت‌ها را از میان برمی‌دارد.

با عشق می‌توان یک بوسه گرفت، اما با دوستی نه. کامیی: نه دوستی و نه عشق، نباید چیزی را بگیرند که نمی‌توانند پس بدهند.

وقتی دست‌های ما می‌خواستند به هم بپیوندند، بر لبان ما چه می‌کردی، ای غرور؟

آدمی گاهی در عشق فریب می‌خورد، گاهی آسیب می‌بیند و گاهی بیچاره می‌شود. با این حال، عاشق می‌شود، و وقتی در کنار گورِ اوست، برمی‌گردد تا به پشت سرش نگاهی بیندازد، و به خود می‌گوید: بسیار رنج کشیده‌ام، گاهی فریب خورده‌ام؛ اما عاشق بوده‌ام. این منم که زیسته‌ام، نه موجودی ساختگی که از غرور و ملالم آفریده شده.

با عشق می‌توان یک بوسه گرفت، اما با دوستی نه. کامیی: نه دوستی و نه عشق، نباید چیزی را بگیرند که نمی‌توانند پس بدهند.

کامیی: می‌خواهم دوست بدارم، اما نمی‌خواهم رنج بکشم. می‌خواهم یک عشق همیشگی را دوست بدارم، و با او پیمانی ببندم که هرگز شکسته نشود. عشق من این‌چنین است.

بدرود، کامیی، به صومعه بازگرد، و هرگاه از این قصه‌های دهشتناکی که تو را زندانی کرده برایت گفتند، آنچه می‌گویم را در پاسخ بگو: تمام مردها دروغگو، بی‌وفا، متقلب، پرحرف، ریاکار، بادسر و نامرد، پست و شهوترانند. تمام زنها سست‌پیمان، فریبکار، خودپسند، فضول و فاسدند. دنیا چیزی جز یک فاضلاب بی‌انتها نیست که در آن بدشکل‌ترین فُک‌ها روی شکم‌هاشان می‌خزند و روی کوه‌های گل و لای، یکدیگر را گاز می‌گیرند. اما در دنیا یک چیز مقدس و والا هم هست، همبستگیِ دو تا از این موجوداتِ چنین ناقص و چنین دهشتناک.

تمام مردها دروغگو، بی‌وفا، متقلب، پرحرف، ریاکار، بادسر و نامرد، پست و شهوترانند. تمام زنها سست‌پیمان، فریبکار، خودپسند، فضول و فاسدند. دنیا چیزی جز یک فاضلاب بی‌انتها نیست که در آن بدشکل‌ترین فُک‌ها روی شکم‌هاشان می‌خزند و روی کوه‌های گل و لای، یکدیگر را گاز می‌گیرند. اما در دنیا یک چیز مقدس و والا هم هست، همبستگیِ دو تا از این موجوداتِ چنین ناقص و چنین دهشتناک. آدمی گاهی در عشق فریب می‌خورد، گاهی آسیب می‌بیند و گاهی بیچاره می‌شود. با این حال، عاشق می‌شود، و وقتی در کنار گورِ اوست، برمی‌گردد تا به پشت سرش نگاهی بیندازد، و به خود می‌گوید: بسیار رنج کشیده‌ام، گاهی فریب خورده‌ام؛ اما عاشق بوده‌ام. این منم که زیسته‌ام، نه موجودی ساختگی که از غرور و ملالم آفریده شده.

پردیکان: تو یک خودخواهی. مراقب خودت باش. کامیی: برای چه؟ پردیکان: هجده سالت شده وهنوز به عشق باور نداری! کامیی: شما که حرفش را می‌زنید، آیا باورش دارید؟ این شمایید که در کنار من، بر زانوهایی که روی قالیچه‌های دوستدارانتان فرسوده شده‌اند، خم شده‌اید، و دیگر حتی نام‌هایشان را نیز به یاد نمی‌آورید.

آیا شما که روزی کسی را دوست می‌داشته‌اید و اکنون به زندگی خود ادامه می‌دهید، باور دارید که آدمی می‌تواند از دوست‌داشتن بمیرد؟ پس دنیا چیست؟ به نظرم می‌رسد که لابد شما زنانی را که شما را آنطور که هستید می‌پذیرند و آخرین عاشقشان را برای در آغوش‌کشیدن شما با بوسه‌های کسی دیگر بر لب، بیرون می‌رانند، قلباً خوار بشمارید. هم‌اکنون از شما پرسیدم آیا کسی را دوست می‌داشته‌اید. شما مانند مسافری پاسخ می‌دهید که از او پرسیده باشند آیا در ایتالیا بوده یا در آلمان، و او می‌گوید: آری، آنجا بوده‌ام. و سپس به فکر رفتن به سوئیس یا هر کشور دیگری می‌افتد. پس دوست‌داشتن شما اسکناسی است که تا روز مرگتان دست‌به‌دست می‌شود؟ نه، حتی اسکناس هم نیست. زیرا باریک‌ترین اسکناس‌ها هم از شما باارزشترند، و به هر دستی که برسند، تصویر خود را نگاه می‌دارند.