بریده‌هایی از کتاب سیری در تاریخ روشنفکری در ایران و جهان

اگر در جستجوی اسلاف روشنفکران در جهان قبل از تجدد باشیم شاید هیچ گروهی به اندازه سوفسطاییان به روشنفکری نزدیک نباشند. آنها نه فقط پیشرو روشنفکری بلکه در زمره پیشروان دموکراسی لیبرال و حقوق بشر جدیدند اما تفاوتهایشان با روشنفکران (که به قرون نوزدهم و بیستم تعلق دارند) ناچیز نیست. سوفسطاییان حق را غلبه می‌دانستند و درس غالب شدن می‌دادند و اگر افلاطون آنها را درست وصف و معرفی کرده باشد غالبآ تند و خشنند. شباهتی که میان سوفسطاییان و روشنفکران وجود دارد از حیث نفی است سوفسطاییان به رسوم و سنن و مخصوصآ به سلطه‌های رسمی اهمیت نمی‌دادند. آنها می‌گفتند انسان مقیاس همه چیز است

معمولا فلسفه را احکامی تلقی می‌کنند که یا باید درست باشد و یا نادرست است ولی فلسفه وقتی وارد تاریخ می‌شود دیگر ورای درست و نادرست قرار می‌گیرد.