کتاب بالزاک و خیاط کوچولوی چینی

پیش از این تصور نمی‌کردم بشود نقش کسی را بازی کنیم که نیستیم و در همان حال خودمان باقی بمانیم.

یک روز از تاریخ نمایش ماهانهٔ فیلم در شهر یونگ جینگ مطلع شد و تصمیم گرفت من و لوئو را به آنجا بفرستد. دو روز برای رفتن و دو روز برای برگشتن وقت لازم بود. باید فیلم را همان شب رسیدن‌مان به شهر می‌دیدیم و هنوز به ده برنگشته، برای کدخدا و همهٔ دهاتی‌ها، از الف تا ی، آن هم طبق زمان دقیق نمایش فیلم تعریف می‌کردیم.

گل حنا چیزی به‌یادتان نمی‌آورد؟ این گل را در گل‌فروشی‌ها یا پنجرهٔ خانه‌ها به‌راحتی می‌توان پیدا کرد. این گل، گاهی زرد ولی اغلب به رنگ قرمز روشن است و میوه‌هایش باد می‌کنند، به جنب‌وجوش می‌افتند، می‌رسند و با کوچک‌ترین تماس، دانه‌های خود را پرتاب می‌کند و می‌ترکند. این گل، ملکهٔ نمادین کوهستان ققنوس آسمان است؛ زیرا به گفتهٔ مردم، می‌توان در شکل گل‌هایش سر، بال‌ها، پاها و حتی دم ققنوس را دید.

پسر یک متخصص ریه و رفیقش__ پسر دشمن بزرگ خلق که شانس لمس‌کردن دندان‌های مائو را داشته‌است__ صرفاً دو روشنفکر جوان بودند از میان صدها پسر و دختری که به این کوهستان فرستاده شده‌بودند؛ کوهستانی که ققنوس آسمان نام داشت؛ نامی شاعرانه و البته کمی عجیب که ارتفاع سهمگین کوه را به شما گوشزد می‌کرد. گنجشک‌های بیچاره یا پرندگان معمولی دشت، هیچ‌گاه قادر نیستند به قله‌اش صعود کنند و فقط پرنده‌ای که از جنس آسمان باشد، می‌تواند به آن برسد؛ پرنده‌ای قوی، افسانه‌ای و کاملاً تنها.

تنها استعداد لوئو قصه‌گویی بود؛ استعدادی سرگرم‌کننده که افسوس حاشیه‌ای بود و چندان آینده‌ای نداشت. دیگر زمان هزار و یک شب گذشته‌بود. بدبختانه در جوامع کنونی ما، چه سوسیالیست، چه کاپیتالیست، قصه‌گویی دیگر شغل محسوب نمی‌شود. تنها آدمی که در دنیا قدر استعداد قصه‌گویی لوئو را می‌دانست، کدخدای ده ما بود؛ تا آنجا که سخاوتمندانه برای آن مزد می‌داد.

کلاس‌های ریاضی حذف شده‌بود؛ همین‌طور کلاس‌های فیزیک و شیمی، علوم پایه از این پس به صنعت و کشاورزی محدود می‌شد. روی جلد کتاب‌های آموزشی، کارگری دیده‌می‌شد که کلاه کاسکتی بر سر داشت و چکش عظیمی را با بازوانی به بزرگی بازوان استالونه به هوا بلند کرده‌بود. کنارش زن کمونیستی ایستاده‌بود که به هیئت زنی دهاتی درآمده و روسری قرمزی به سر بسته‌بود.

چند کلمه دربارهٔ بازپروری: اواخر سال ۶۸، رهبر بزرگ انقلاب، رئیس‌جمهور مائو، در چین سرخ تاخت‌وتازی به‌راه‌انداخت که کشور را عمیقاً تغییر داد: دانشگاه‌ها بسته شدند و روشنفکران جوان__ یعنی دبیرستانی‌ها که تحصیلات متوسطهٔ خود را تمام کرده‌بودند__ برای بازپروری نزد روستاییان فقیر به مزارع فرستاده‌شدند.

الان، جهالت باب روز است.

در حال حاضر، جغرافیای خاص این کوهستان، ساکنانش را به کاشت تریاک کشانده‌است. از آن گذشته، نصیحتم کرده‌اند قدم در این کوهستان نگذارم؛ چراکه همهٔ تریاک‌کاران مسلح‌اند و پس از برداشت، وقت‌شان را به حمله به رهگذران می‌گذرانند.

هر روز باید این سطل‌های پشتی را از مدفوع آب‌دار پر کرد و روی ستون فقرات بار زد و چهاردست‌وپا رساند تا مزارع که اغلب در ارتفاع سرگیجه‌آوری بودند، با هر قدم‌تان صدای مایع گُهی را می‌شنیدید که در سطل، درست پشت گوش‌هایتان موج می‌زد. محتوای متعفن کم‌کم از سر پوش سطل نشت می‌کرد و چکه‌کنان در طول بالاتنه‌تان پخش می‌شد

همیشه از آنها می‌ترسید، چون آنها بودند که بالاخره یک روز تصمیم می‌گرفتند او خوب بازپروری شده‌است یا نه، آنها بودند که نظرشان آیندهٔ او را رقم می‌زد.