کتاب تسخیرشدگان

«هیچ‌چیز در این دنیا، دشوارتر از این نیست که انسان خودش بماند و بس...»

«در وجود انسان، ذخیره عظیمی از تحمل و حیات وجود دارد که واقعا تاکنون به عظمت آن پی نبرده بودم. اما اکنون باتجربه آن را دریافتم.»

«... روزنامه برایم نفرست، آثار مورخان اروپا را بفرست، آثار اقتصاددانان و آباء کلیسا را. تا می‌توانی کتاب پیشینیان را انتخاب کن: مانند هرودوت، توسیدید، تاسیب، پلین، پلوتارک... بعد قرآن بفرست و یک کتاب لغت آلمانی...

نیمه دوم زندگی ما، دنباله طولانی عاداتی است که در نیمه اول حاصل کرده‌ایم.

از ترس است که انسان خودکشی می‌کند و باز از ترس است که زندگی می‌کند

«اگر می‌خواهی دنیا را مغلوب کنی، خودت را مغلوب کن.»

اینان، انسان بودند؛ ملتشان را دوست می‌داشتند، برای او رنج می‌بردند، همه‌چیز را در راه او فدا می‌کردند و در عین‌حال با او توافق نداشتند و اشتباهاتش را پرده‌پوشی نمی‌نمودند.

«آه! ای کاش فقط می‌توانستم یک روز او را باز ببینم، نه این که در عالم خیال ببینمش و بس! می‌خواهم چشمان درشت و تب‌آلودش را، آن‌چنان‌که در آن لحظه بود، دوباره ببینم، می‌خواهم که به چشمانم خیره گردد... «خواب و خیالی دیوانه‌وار بیش نیست که هرگز تحقق نخواهد یافت. «چرا، هیچ‌یک از خاطرات زندگیم، به این شکل و ترتیب، دوباره زنده نمی‌شود؟

«آزادیخواهی مطلق»، یعنی بدون جنبه عملی، تنها در مملکت ما روسیه امکان‌پذیر است.

چرا نمی‌فهمند که برای داشتن یک عقیده و فکر، باید از کارکردن آغاز کرد، ابتکار داشت و به عمل پرداخت؟ از هیچ‌چیز هیچ به دست نمی‌آید. کار کنیم آن‌گاه عقیده و فکر خواهیم داشت. اما چون هرگز کار نمی‌کنیم، «عقیده و فکر»ی حاصل نمی‌گردد مگر برای کسانی که تا امروز برای ما کار کرده‌اند، یعنی اروپا یا بهتر بگوییم آلمان‌ها، یعنی معلمین ما از دویست سال پیش، و بعد، روسیه، سرزمین غلط‌انداز وسیع، معمایی بسیار پیچیده است، که بدون زحمت و کمک خارجیان نمی‌توانیم آن را حل کنیم و به آن سر و صورتی دهیم.

بشریت هنوز می‌تواند از انگلیس‌ها و آلمان‌ها و مخصوصا از روس‌ها چشم بپوشد؛ و می‌تواند بدون وجود علم و نان به حیات خود ادامه دهد، اما بدون وجود کمال و جمال، هستی‌اش پوچ و بی‌معنا خواهد بود و دیگر بر روی زمین وظیفه‌ای ندارد که انجام دهد!

هدفش این بود به وسیله تبلیغات منظم و کوبنده روز به روز قدرت و حیثیت مقامات محلی را کاهش دهد؛ و هم‌چنین بذر نارضایی را میان مردم بیفشاند، بدبینی را به‌وجود آورد و حوادثی بیافریند و هرنوع عقیده‌ای را از هردست، ریشه‌کن کند و امیدها را به یک آینده بهتر متوجه کند و اگر ضرورت ایجاب کرد، حریق‌هایی برپا نماید؛ حریق وسیله‌ای کاملاً توده‌ای است که در یک لحظه معین کشور را به بدبختی و نومیدی سوق می‌دهد. آیا این‌ها همان سخنان شما نیستند که من کوشیده‌ام، کلمه به کلمه آن را به خاطر بسپارم و دوباره به یاد بیاورم؟

هدفش این بود به وسیله تبلیغات منظم و کوبنده روز به روز قدرت و حیثیت مقامات محلی را کاهش دهد؛ و هم‌چنین بذر نارضایی را میان مردم بیفشاند، بدبینی را به‌وجود آورد و حوادثی بیافریند و هرنوع عقیده‌ای را از هردست، ریشه‌کن کند و امیدها را به یک آینده بهتر متوجه کند و اگر ضرورت ایجاب کرد، حریق‌هایی برپا نماید؛ حریق وسیله‌ای کاملاً توده‌ای است که در یک لحظه معین کشور را به بدبختی و نومیدی سوق می‌دهد. آیا این‌ها همان سخنان شما نیستند که من کوشیده‌ام، کلمه به کلمه آن را به خاطر بسپارم و دوباره به یاد بیاورم؟