کتاب این‌گونه پاسخ دهید؛ شیوه‌های پاسخگویی مؤثر

چرا حتما باید نماز را به عربی خواند؟ پیش از هر چیز لازم است به این نکته توجه داشته باشید که تنها نماز و لبیک در حج است که باید به عربی بیان شود وگرنه هیچ تکلیف واجب دیگری نیازمند قرائت عربی نیست. اما خواندن نماز به صورت عربی و با همان کلماتی که پیامبر (ص) و دیگر مسلمانان صدر اسلام می‌خواندند، دلائل مختلفی دارد که به برخی از آنها اشاره می‌کنیم:

نزدیک‌ترین حالت بنده به خداوند بزرگ وقتی است که در سجده است.

اگر انسان در هر نقطه از زمین رو به قبله بایستد، میدان مغناطیسی بدنش بر میدان مغناطیسی زمین منطبق می‌گردد و در نتیجه در مدتی که شخص در حال نماز است میدان مغناطیسی بدنش منظم می‌شود. یکی از نکات بسیار جالبی که پروفسور "بور" به آن دست یافته بود این بود که در بدن تمام دانشجویان زن، هر ماه یک‌بار تغییر ولتاژ شدیدی ایجاد می‌شود که با آن، میدان بدن به منظم‌ترین حالت خود می‌رسد و به همین علت زنان لازم نیست در این مدت نماز بخوانند.

چرا ما باید دائماً نماز خواندن را که یک عمل تکراری است انجام دهیم؟ آیا غذا خوردن تکراری نیست؟ آیا غذای دیروز مرا از غذای امروز بی‌نیاز می‌کند؟ همان‌طور که حیات و رشد بدن ما دائماً به غذا نیاز دارد، حیات روح ما نیز دائما نیازمند غذاست. تابلوهای راهنمایی و رانندگی اگرچه تکراری هستند؛ ولی همیشه باید باشند چون همیشه به آنها نیازمندیم. به طور کلی کارهای هدفمند گرچه تکراری باشند، مفید و گاهی نیز ضروری هستند. برای مثال بنّا و معمار هر روز کارهایی تقریباً مشابه روزهای قبل انجام می‌دهند و اتفاقا همین پیوستگی و دوام کار آنها سبب می‌شود که ساختمانی محکم و زیبا ساخته شود. انسان نیز در این دنیا در یک سفر طولانی و پر خطر به سوی هدفی بزرگ و مهم در حرکت است. "یا أیّها الإنسانُ إنّکَ کادحٌ إلی ربِّک کَدحاً فمُلاقِیه". نماز وسیلهٔ نقلیهٔ مطمئن و کارآمدی است که انسان باید پیوسته با آن باشد تا به سر منزل مقصود برسد.

با خواندن نماز هر روز چند بار چیزهایی را که هرگز نباید فراموش کنیم به خود یادآور می‌شویم.

ـ این روایت به طور سربسته، ما را به تشکیل گروه‌های پرسش و پاسخ دعوت می‌کند و بیانگر این است که تشکیل چنین جلسه‌هایی موجب پاداش الهی است؛ ـ اینکه پرسشگر نیز اجر می‌گیرد بیان‌کنندهٔ این است که پرسیدن، خود، عبادت و ارزشمند است. ـ اول آموختن سپس یاد دادن به دیگران؛ ـ رسیدن به همهٔ آن فضایلی که در روایات دربارهٔ علم‌آموزان بیان شده؛ همانند استغفار ملائکه و موجودات حتی ماهیان دریا برای جوینده علم.

در واقع به هر سخن نادرستی که به سبب شبیه بودن ظاهرش به حق، منشأ اشتباه حق از باطل گردد شبهه می‌گویند.

"همهٔ موجودات حتی ماهیان دریا و درندگان و چهارپایان برای جویندهٔ علم طلب مغفرت می‌کنند. پس علم را که واسطهٔ بین شما و خداست فرا گیرید که آن بر هر مسلمانی واجب است"

با مسح سر از خدواند می‌خواهد تمام افکار شیطانی که در مغز او تاکنون بوده شستشو داده شود و از خداوند می‌خواهد از فرق سر او تا نوک پا او را غرق رحمت نماید.

امام صادق (ع) از قبول نکردن حرفی که به آن آگاهی کافی ندارد به‌شدت نهی نمودند؛ زیرا خداوند در نکوهش کافران می‌فرماید: "بَلْ کذَّبُوا بِما لَمْ یحِیطُوا بِعِلْمِهِ وَ لَمَّا یأْتِهِمْ تَأْوِیلُهُ"؛ آنان چیزی را که آگاهی (کافی) به آن نداشتند، انکار می‌کردند؛ و هنوز واقعیتش بر آنان روشن نشده است.

به هر سخن نادرستی که به سبب شبیه بودن ظاهرش به حق، منشأ اشتباه حق از باطل گردد شبهه می‌گویند.

۱. در پرسش، پرسشگر در پی بر طرف‌کردن جهل خویش است که کار مثبتی است؛ بر خلاف شبهه که شخص در پی اثبات حقانیت خود است و سؤال او برای رسیدن به پاسخ نیست.

ای پسر مسعود تو از کسانی نباش که مردم را به سوی خیر هدایت می‌کنند، ولی خودشان از آن غافل هستند؛ زیرا خداوند می‌فرماید: آیا مردم را به نیکی فرمان می‌دهید و خودتان را فراموش می‌کنید!؟ پسر مسعود از کسانی نباش که بر مردم سخت می‌گیرد و بر خود آسان؛ زیرا خداوند تعالی می‌فرماید: چرا چیزی را می‌گویید که خود اجرا نمی‌کنید؟! برای نمونه اگر پرسشگر دربارهٔ عوامل ایجاد حضور قلب در نماز سؤال می‌کند و پاسخگو نماز اول وقت را پیشنهاد می‌کند، باید بداند زمانی این پاسخ او تأثیرگزار است که خودش هم نیز بدان پایبند باشد؛ در حقیقت سخنی لاجرم بر دل نشیند که از دل برآید؛ به‌همین جهت می‌بینیم امام رضا (ع) جلسهٔ مناظره با عمران صابی را به‌خاطر نماز اول وقت رها می‌کند. افزون بر آن هر پاسخگو باید بداند که رمز موفقیت او در همهٔ کارها نماز اول وقت است؛ چون امیر مؤمنان (ع) به محمدبن‌ابوبکر فرمود: "بدان که همهٔ کارهای تو تابع نماز توست".

سخن که دراز شد، اشتباه انسان نیز بیشتر می‌شودو هر چه پاسخ کوتاه‌تر باشد در ذهن مخاطب بیشتر می‌ماند؛ البته نباید خلاصه‌گویی به مبهم شدن سخن بینجامد.

پاسخگو پس از هر مرحله، لازم است از مخاطب تأیید بگیرد؛ مثلاً دربارهٔ این سؤال که چرا نماز می‌گذاریم، اول از مخاطب سؤال کند که آیا می‌پذیری که بین انسان و حیوان تفاوت هست؟ اگر گفت آری بعد از آن به سراغ گام بعدی برود؛ یعنی اینکه هدف خلقت حیوان و انسان متفاوت است

در جواب این سؤال باید از چرایی و حکمت فقر در این دنیا برای او سخن گفت و یا با برخورد مهربانانه به او دلداری و روحیه داد تا اندوهش کمتر شود.

خداوند هدف از آفرنیش انسان را عبودیت بیان کرده است. آنجا که می‌فرماید: "وَ ما خَلَقتُ الجِنَّ وَ الاِنسَ الّا لِیَعبدون"؛ و نماز یکی از راه‌های برجستهٔ اطاعت و بندگی خداست.

"وَاسْتَعِینُواْ بِالصَّبْرِ وَ الصَّلَوةِ وَ إِنَّهَا لَکبِیرَةٌ إِلَّا عَلَی الْخَاشِعِینَ؛ الَّذِینَ یظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُّلَقُواْ رَبِّهِمْ وَأَنَّهُمْ إِلَیهِ رَاجِعُونَ"؛ و از صبر و نماز یاری جویید و این کار جز برای خاشعان، گران و سنگین است. (خاشعان) کسانی هستند که به (قیامت و) ملاقات (با حساب) پروردگارشان و بازگشت به او ایمان دارند. همان‌طور که می‌بینید نماز تنها بر یک گروه سنگین نیست و آنها خاشعان هستند؛ کسانی که به قیامت اعتقاد دارند. پس در یک جمله راه درمان، تقویت اعتقاد به معاد است که با مطالعه در آیات و روایات و تفکر در هدف آفرینش و صفات عدالت و حکمت خداوند به‌دست می‌آید.

"اگر می‌خواهید شیعیان ما را بشناسید آنها را در سه جا امتحان کنید: اول موقع نماز بیینید چقدر بر نماز محافظت می‌کنند و…".

تکرار نماز در پنج نوبت در شبانه‌روز، خود دعوتی است به رعایت حقوق دیگران و پاک کردن زندگی از هر آنچه ناپسند خدای متعال است.

نماز نظم و مهارت مدیریت زمان را در انسان تقویت می‌کند؛

نماز، توجه و اقرار به ربوبیت پروردگار و مبارزه با شرک و بت‌پرستی و قیام در پیشگاه پروردگار در نهایت خضوع و تواضع و اعتراف به گناهان و تقاضای بخشش از معاصی و نهادن پیشانی بر زمین، در هر روز، برای تعظیم او است".

با مسح سر از خدواند می‌خواهد تمام افکار شیطانی که در مغز او تاکنون بوده شستشو داده شود و از خداوند می‌خواهد از فرق سر او تا نوک پا او را غرق رحمت نماید.

علت حقیقی بسیاری از واجب‌ها و حرام‌ها بر ما پوشیده است و خداوند عمدا آن را بیان ننموده است تا مطیع از عاصی شناخته شود؛ چرا که اگر علت واقعی بسیاری از احکام گفته می‌شد،‌ چه‌بسا برخی مردم با این نیت اینکه آن عمل دستور خداوند است، بدان عمل نمی‌کردند بلکه انگیزهٔ عمل آنها بهره‌مندی از منافع یا دفع ضررهای مادی و معنوی بود و این برای خداوند مهم است که شخص آنقدر در خداشناسی رشد کرده باشد که بدون چون و چرا دستور او را بپذیرد؛ همان‌گونه که پزشک از بیمار خود چنین می‌خواهد.

اسرار قبله از نظر علمی "هارولدبور" از دانشگاه "ییل" (یکی از دانشگاه‌های معتبر آمریکا) برای اولین بار با انجام یک آزمایش ساده، به‌وجود میدان مغناطیسی در اطراف موجود زنده پی برد. همان‌گونه که می‌دانید، در بدن ما میلیون‌ها عصب وجود دارد که کار انتقال پیام در بدن ما به‌وسیلهٔ تحریک الکتریکی این عصب‌ها صورت می‌گیرد. در اثر ایجاد بار الکتریکی در اطراف آنها در بدن ما یک میدان تشکیل می‌شود و میدان بدن ما در اثر فعالیت هم‌زمان میلیون‌ها عصب به‌وجود می‌آید. امواج مغزی دستگاه موج‌نگار مغز چهار نوع منحنی از امواج مغزی را ارائه می‌دهد که عبارتند از:

دستگاه موج‌نگار مغز چهار نوع منحنی از امواج مغزی را ارائه می‌دهد که عبارتند از: آْلفا، بِتا، دِلتا و تِتا. ریتم‌های دلتا، کندترین امواج مغزی با تناوب از ۱ تا ۳ دور در ثانیه بوده و اغلب در خواب عمیق ظاهر می‌شود. به‌نظر می‌رسد که ریتم‌های تتا که دارای تناوب ۴ تا ۷ دور در ثانیه می‌باشند به خلق‌وخوی هر فرد بستگی داشته باشد. ریتم‌های آلفا از ۸ تا ۱۲ دور در ثانیه، در اوقات تفکر، تأمل آزاد رخ داده و در صورت تمرکز حواس و توجه، قطع می‌شوند و بالأخره ریتم‌های بتا با تناوب ۱۳ الی ۲۲ دور در ثانیه، ظاهراً منحصر به نواحی جلویی مغز، یعنی جایی که فعالیت‌های پیچیدهٔ مغزی رخ می‌دهد، هستند. امواج آلفا امواج بسیار مهمی هستند که به‌وسیلهٔ "هانسبرگر" آلمانی کشف شدند و به گفتهٔ وی با نوعی هوشیاری و خودآگاهی معطوف به درون ظاهر می‌شوند و تغییرهای فیزیولوژی مهمی در بدن ایجاد می‌کنند از جمله: تمرکز و یادگیری.

میدان مغناطیسی بدن و امواج مغزی در معرض خطر حتماً تا به حال دربارهٔ خطرات گوشی‌های موبایل یا زندگی در نزدیکی نیروگاه‌های برق چیزهایی شنیده‌اید. بنا بر تحقیقات پروفسور "لای"، امواج مغناطیسی که از نیروگاه‌های برق یا وسایل برقی مثل سشوار و ریش‌تراش برقی و… منتشر می‌شود به DNA سلول‌های مغزی آسیب می‌رساند و ترمیم‌پذیری را در آنها از بین می‌برد. میدان‌های مغناطیسی بیرون از بدن ما علاوه بر آسیب به DNA سلول‌های مغزی، اثر منفی دیگری نیز بر بدن ما دارد؛ این میدان‌ها باعث به‌وجود آمدن اختلال در میدان مغناطیسی طبیعی بدن می‌شود؛

به بیانی دیگر شما باید در پی به‌دست‌آوردن پرسش حقیقی پرسشگر باشید؛ زیرا خود پرسشگر نیز گاهی سؤال ریشه‌ای خود را نمی‌داند. چنانچه پرسشگری نتواند از نمای بیرونی پرسش، به پرسش نهانی و پایه‌ای پرسشگر راه پیدا کند، نخواهد نتوانست او را قانع و مشکلش را حل کند.

"شخصی در مسجدِ پیامبر (ص) سجده‌اش را سبک انجام می‌داد و مانند کلاغ نوک به زمین می‌زد؛ پیامبر (ص) که این صحنه را مشاهده کردند، فرمودند: اگر (با این نماز خواندن) بمیرد بر دین من از دنیا نرفته است".

پرسش باید برای فهمیدن باشد نه برای آزمودن دیگران؛ ـ کسب علم در امور دینی واجب است؛ زیرا "جملهٔ امری" دلالت بر وجوب می‌کند؛ ـ سؤال‌های خود را از متخصصان و اهل فن بپرسید (أَهْلَ الذِّکْرِ).