کتاب بینوایان (جلد اول)

از هر سو که بروی در پایان خط گورکن انتظارت را می‌کشد.

همه روشهای عبادت خوبند، به آن شرط که برصداقت مبتنی باشد

گفته می‌شود اروپا خود را از بردگی رها کرده است. این اشتباه است؛ بردگی هست، به ویژه در میان زنان، نامش تن‌فروشی است. بار سنگینی بر دوش زنان است. بر طبع لطیف، عشق ورزی، ملاحت و احساس مادرانه‌اشان و این موجب شرمساری مردان جامعه نیست.

«خانه‌ای که خداوند حافظش نباشد، تلاش آدمی برای حفاظتش کاری لغو است.

به مطالعه دلبسته بود، زیرا کتاب، دوستی خاموش وقابل اطمینان است.

«هر آنچه آموخته‌اید به آنان که نمی‌دانند آموزش دهید، جامعه‌ای که در آن آموزش رایگان وجود ندارد مقصر است. اجتماعی که نادانی در آن پرده‌ای از تیرگی کشیده باشد، تقصیر دارد. مقصر آن نیست که در مغاک تیره گناه درمی‌غلتد، بلکه آن است که جامعه را مالامال از تاریکی کرده است.»

سوادش درحد نوشتن اسمش بود، اما خدا باوربود و همین هم خود دانایی و دانشی است.

وانگهی آن کیست که در عالم به همه آرزوهای خود جامه عمل پوشانده باشد؟

هرگاه قلب آدمی خشک گردد، چشمان او نیز خشک می‌شود. در این مدت نوزده سال کسی قطره اشکی در چشمان او ندیده بود.

خواب و مرگ، همسایگان خوب همند.

«کودکی بودم، گهواره‌ام را به طبلی برساختند، در کلاهخودی نظامی، آب مقدس به من خوراندند، سربازی با چند تفنگ، سایه‌بانی برایم برپا داشت، و با چند تکه پاره ژنده، پرچمی بر آن به اهتزاز درآورد، این‌ها پوشش گهواره‌ام شد.

به مطالعه دلبسته بود، زیرا کتاب، دوستی خاموش وقابل اطمینان است.

«تویی که نگاهت پرتوافکن بر من است تویی که تصویر دلربایت به رویاهایم جان می‌بخشد تویی که چون در تاریکی گام می‌نهم دستانم را می‌گیری

در بارگاه الهی چهره خیس از اشک یک گناهکار نادم از سیمای نورانی فردی مومن محبوب‌تر وحصه شادی‌اش بیشتر است

روش او بود تا هنگامی که کاری را به انتها نمی‌رساند، از آن حرفی نمی‌زد، اهل هیاهوی پیش از پایان کار نبود، می‌کوشید بی‌سر و صدا نتیجه دلخواهش را بگیرد و بعد پرده از شاهکار خود برکشد و همه را به شگفتی وادارد.

هشتاد و شش سال سن دارم

آدمی جسمی دارد که هم باری بر دوش او و هم وسوسه‌کننده اوست، به اجبار باید این بار را حمل کند و به دلخواه او رفتار نماید. باید از این جسم پرستاری کند و حفظش نماید و در عین حال او را مقهور خود کند، از او پیروی نکند؛

اگر کسی دست به بدنش بزند، احساس سردی می‌کند، در رفت وآمد و تن‌فروشی است، ارتباطی با شما حس نمی‌کند. چهره‌اش در هم و اثری از نجابت و شرافت در آن دیده نمی‌شود. زندگی ونظام اجتماعی حرف آخر را با او زده‌اند وهر مصیبتی خواسته‌اند بر او روا داشته‌اند. رنج برده و آسیب دیده است، همه‌چیز را از دست داده و بسیار گریسته است؛ تسلیم شده و تسلیمش نوعی بی‌قیدی و بی‌اعتنایی است.

آه از این کشیشان دورو!

«به مرگ هوشیارانه بنگرید، براین گمان نباشید که مرگ از میان رفتن و پوسیدن است درست و با دقت بنگرید تا نور زنده و دوست‌داشتنی مرگ رادر دل آسمان نظاره کنید.»

آدم از گرسنگی، سرما، آوارگی، بی‌کسی ودرماندگی، به بردگی سوق داده می‌شود، از او همچون برده‌ای کار می‌کشند، چه معامله درد آوری! زندگی برای لقمه‌ای نان، انسان تهی دست هر آنچه در چنته دارد عرضه می‌کند واجتماع آن را می‌خرد.

رنج بشر از هر سن وسالی می‌تواند آغاز گردد.

درنده‌ترین حیوانات آنانی‌اند که بینایی خود را از دست داده‌اند.

زیرا اگر کسی در راه حق گام نهد، بی‌تردید عده‌ای از میان مردم، هواخواه و پشتیبان او می‌شوند.

رنج بردن مرا تا کجا می‌کشاند؟ به نیستی. شاد زیستن مرا به کجا می‌برد؟ به نیستی. پس بهتر نیست که شاد بزیم؟ در این جهان باید یاخورد یا خورده شد و من خورنده‌ام. دندان بودن بهتر از علف بودن است، عقل چنین اقتضا می‌کند. از هر سو که بروی در پایان خط گورکن انتظارت را می‌کشد.

جسور باید بود، تنها ازاین طریق می‌توان به تعالی و رشد دست یافت. همه پیروزی‌های جهان، کمابیش محصول جسارت و شهامت است.

ساعتی بعد که فانتین به خانه برگشت، زد زیر گریه، گفته بودیم که این نخستین عشقش بود واو همانند زنی که خود را به شوهرش تسلیم می‌کند، تن خود را دراختیار تولومیس نهاده بود. بینوا از او صاحب یک بچه هم بود.

اگر فرو افتادگان صاحب قدرت شوند، از دیگران بی‌ترحم‌تر می‌شوند.

وجدان انبوهه‌ای از علم ذاتی درون ماست.

ویران کردن خوب است، به شرط آنکه چیز تازه‌ای جایگزین ویرانه گردد.