کتاب ساختار روان شناختی فاشیسم

تولید شالودهٔ همسانی اجتماعی است. [۳] جامعهٔ همسان جامعهٔ تولیدی است؛ یعنی همان جامعهٔ سودمند. هر عنصر به دردنخور، نه از کل جامعه، که از بخش همسان آن بیرون رانده می شود. در این بخش، هر عنصری باید در قبال عنصر دیگر سودمند باشد، بی آنکه فعالیت همسان هرگز قادر باشد به شکل فعالیتی فی نفسه معتبر درآید. یک فعالیت سودمند مقیاس مشترکی با فعالیت سودمند دیگر دارد، اما نه با فعالیتِ برای خود (لنفسه).

اما در حقیقت، تنها در تولید پیشه ورانه است که فردِ همسان تابعی است از تولیدات شخصی خویش، آنجا که ابزار تولید نسبتاً ارزان اند و پیشه ور می تواند مالک آن ها شود. در تمدن صنعتی، تولیدکننده از مالک ابزارآلات تولید متمایز شده است، و این دومی است که محصولات تولید را تصاحب می کند: درنتیجه، در جامعهٔ مدرن این مالک ابزار تولید است که تابع محصولِ تولید است؛ این او ــــ و نه تولیدکننده ــــ است که همسانی اجتماعی را پی می ریزد.

دقیقاً در بخش میانی این طبقهٔ به اصطلاح کاپیتالیست یا بورژوا است که تقلیلِ جهت مند شخصیت انسانی اتفاق می افتد و آن را به موجودیتی انتزاعی و قابل مبادله تبدیل می کند: به بازتابی از اشیای همسانی که فرد مالک آن ها است.

نخستین مشخصهٔ قدرت فاشیستی بنیان مذهبی و نظامی توأمان آن است، بنیانی که در آن نمی توان این دو عنصر به طور معمول متمایز را از یکدیگر جدا کرد: بنابراین، قدرت فاشیستی از آغاز خود را همچون یک تمرکزیافتگی تحقق یافته آشکار می سازد. با این حال، وجه نظامی فاشیسم، سویهٔ بارز آن است. روابط احساسی ای که پیشوا را به اعضای حزب پیوند می دهند