کتاب مغز ایدئولوژی زده

آخرین یافته‌های علمی حاکی از آن‌اند که مغز آدمی با شور و شعفی شگرف، اعتقادات ایدئولوژیک را در خود جذب می‌کند.

کتابی که در دست دارید می‌کوشد تا برای یکی از پرسش‌های مهم پیش روی اندیشمندان پاسخی بیابد: چرا انسان‌ها گاهی چنان به باورهای خویش دل‌بسته می‌شوند که نه شواهد خلاف، نه تجارب درس‌آموز، نه آلام و رنج‌های دیگران و نه حتی شکست‌های شخصی خودشان، یارای تغییر چنین باورهایی را ندارند؟

تک‌تک روزها و شب‌ها، تک‌تک کارها، کارهای من، کارهای تو و کارهای آن‌ها، همه و همه ماهیتی سیاسی دارند. چه بخواهی چه نه، ژن‌هایت تاریخچه‌ای سیاسی دارند، پوستت سایه‌ای سیاسی و چشمانت زاویه‌ای سیاسی دارند. همهٔ گفته‌هایت پژواکی دارند، و حتی ناگفته‌هایت هم گویای نکاتی‌اند، پس درهرحال تو دربارهٔ سیاست حرف می‌زنی [۱] - ویسواوا شیمبورسکا، «فرزندان عصر ما»

ایدئولوژی‌ها می‌توانند سلامت ذهن و توانایی ما برای اصیل ماندن را به خطر بیندازند.

ایدئولوژی‌های تمامیت‌خواهانه، تمامی بخش‌های مغز را دگرگون می‌کنند و چنین نیست که فقط به حوزه‌های سیاسی ذهن ما تأثیر بگذارند. یافته‌های تازه نشان می‌دهند که پژواک‌های عمیق ایدئولوژی‌ها را می‌توان همیشه در مغز مشاهده کرد،

در این استعاره‌ها، ذهن فرد ایدئولوژی‌زده پر از چیزهای بد توصیف می‌شود، و ازدیاد بدی هم هرگز نمی‌تواند خوب باشد. فرد ایدئولوژی‌زده غرق در اوهام، آرامش و خویشتن‌داری‌اش را از دست می‌دهد و صرفاً در چنگال ایدئولوژی‌اش گرفتار است.

این حس حذف و زدودگی ذهنی به‌واسطهٔ ایدئولوژی‌ها پیشاپیش در زبان ما وجود دارند. مثلاً ما می‌گوییم فلانی «شست‌وشوی مغزی» شده، یعنی عناصری را از مغزش، از ذهنش شسته و ساییده‌اند و بدین‌ترتیب او توآن‌اندیشه ورزی مستقل را از دست داده است.