کتاب سکوت دختران (The silence of the girls) نوشته پت بارکر و ترجمه پریسا اسکندری رمانی درمورد جنگ تروا از زاویه‌ی زنان اسیر و به‌حاشیه‌رانده‌شده است. این رمان با تمرکز بر زندگی بریسئیس، ملکه‌ای تروایی که به غنیمت جنگی آشیل تبدیل می‌شود، به پشت‌صحنه‌ی حماسه‌ای می‌رود که همیشه از زبان قهرمانان مرد روایت شده است. نویسنده با بازآفرینی فضای اردوگاه یونانیان، روابط قدرت، خشونت، بردگی و میل را در دل جنگ به تصویر کشیده است. نشر آذرباد این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سکوت دختران اثر پت بارکر

کتاب سکوت دختران رمانی است که پت بارکر در آن اسطوره‌ی جنگ تروا را از دل ایلیاد بیرون کشیده و از زاویه‌ی دید زنانی روایت کرده است که همیشه در متن حماسه حضور داشته‌اند، اما صدایی نداشته‌اند. راوی اصلی، بریسئیس ملکه‌ی جوان شهری است که با حمله‌ی یونانیان سقوط می‌کند. مردان شهر او کشته می‌شوند و او به‌عنوان غنیمت جنگی به آشیل می‌رسد. از همین نقطه، رمان وارد دل اردوگاه یونانیان می‌شود؛ جایی که ۵۰هزار جنگجو، بردگان، کنیزان و اسیران در نوار باریکی میان دریا و دیوارهای تروی زندگی می‌کنند.

نویسنده در رمان سکوت دختران با جزئیات فراوان فضای خشن و متناقض اردوگاه را می‌سازد؛ تجمل و ثروت در کلبه‌ی آشیل در کنار فقر، موش‌ها، زباله‌ها و بوی تعفن. مخاطب این اثر به‌تدریج با گذشته‌ی بریسئیس، رابطه‌ی پرتنش او با مادرشوهرش، سقوط شهر، سفر با کشتی‌ها، تقسیم اسیران و سپس زندگی روزمره‌اش در کنار آشیل و پاتروکلوس آشنا می‌شود. در بخش‌های مختلف این کتاب به زنان دیگر اردوگاه مانند ایفیث و اسیران لیرنسوس پرداخته شده است و تصویر گسترده‌تری از سرنوشت زنانی شکل می‌گیرد که در جنگ نه قهرمانند و نه تصمیم‌گیر، اما بدن و زندگی‌شان میدان اصلی خشونت است.

سکوت دختران در عین وفاداری به استخوان‌بندی اسطوره، تمرکز را از نبردها و افتخارات مردانه برمی‌دارد و بر تجربه‌ی زیسته‌ی زنان، بدن، شرم، ترس، میل به بقا و حافظه‌ی رنج می‌گذارد.

خلاصه داستان سکوت دختران

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

بریسئیس زنی است که از ملکه‌ی شهری کوچک به برده و غنیمت جنگی آشیل تبدیل می‌شود. او سقوط لیرنسوس، قتل شوهر و برادرانش، انتقال با کشتی‌ها به اردوگاه یونانیان و تقسیم‌شدن زنان میان فرماندهان را با جزئیات و از درون تجربه‌ی خود بازگو می‌کند. او در اردوگاه هم‌زمان نماد افتخار آشیل و برده‌ی بی‌اختیار اوست؛ شبیه یک شیء که در مهمانی‌ها به نمایش گذاشته می‌شود و شب‌ها در بستر قهرمان جنگ است.

رمان حاضر زندگی روزمره‌ی زنان اسیر، رابطه‌ی پیچیده‌ی بریسئیس با آشیل و پاتروکلوس، دوستی‌اش با ایفیث و تلاش او برای حفظ حافظه‌ی شهر و مردگانش را دنبال می‌کند. جنگ، غارت، تجاوز، خودکشی و جابه‌جایی جایگاه زنان (از بانو تا برده و برعکس) در پس‌زمینه‌ی محاصره‌ی طولانی تروی شکل می‌گیرد و پرسش اصلی کتاب این است که وقتی همه‌چیز از زنان گرفته می‌شود، چه چیزی برای به‌خاطرسپردن و زنده‌ماندن باقی می‌ماند.

چرا باید کتاب سکوت دختران را بخوانیم؟

سکوت دختران اسطوره‌ای آشنا را از زاویه‌ای کاملاً متفاوت نشان می‌دهد و جنگ تروا را از سطح نبرد قهرمانان به عمق زندگی زنان و بردگان می‌برد. این رمان تجربه‌ی خشونت، اسارت، میل به مرگ و درعین‌حال سماجت برای زنده‌ماندن را با جزئیات حسی و عاطفی روایت و خواننده را وادار می‌کند به حاشیه‌های فراموش‌شده‌ی حماسه‌ها فکر کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دوستداران ادبیات داستانی قرن ۲۰ انگلستان و قالب رمان اقتباسی و تاریخی، علاقه‌مندان به اسطوره‌های یونانی، دوستداران رمان‌هایی با محوریت زنان، کسانی که به بازخوانی انتقادی روایت‌های کلاسیک علاقه دارند و خوانندگانی که به‌دنبال داستانی تیره، عاطفی و متمرکز بر تجربه‌ی اسارت و جنگ هستند، پیشنهاد می‌شود.

درباره پت بارکر

پت بارکر (Pat Barker) زاده‌ی سال ۱۹۴۳ میلادی با نام کامل پاتریشیا مری دابلیو بارکر، نویسنده‌ای انگلیسی است که در خانواده‌ای از طبقه‌ی کارگر رشد کرده است. در ۱۱سالگی توانست وارد مدرسه شود و بعدها در دانشگاه اقتصاد لندن (LSE) در رشته‌ی تاریخ بین‌المللی تحصیل کرد. پس از فارغ‌التحصیلی مدتی به تدریس تاریخ و سیاست پرداخت و این کار را تا سال ۱۹۸۲ میلادی ادامه داد. نوشتن را از میانه‌ی دهه‌ی ۲۰ زندگی خویش آغاز کرد، اما اولین رمان‌هایش منتشر نشدند.

نخستین اثر منتشرشده‌ی او Union Street بود که در سال ۱۹۸۲ نوشته شد؛ مجموعه‌ای از روایت‌های پیوسته درباره‌ی زنان طبقه‌ی کارگر در شمال انگلستان. این اثر ابتدا با رد ناشران مواجه شد، اما با حمایت نویسنده‌ای مانند آنگلا کارتر و انتشار توسط انتشارات فمینیستی ویراغو منتشر شد. پس از آن نیز آثاری مانند Blow Your House Down و Liza’s England را نوشت که به زندگی زنان طبقه‌ی کارگر در انگلستان می‌پرداختند و به‌دلیل صراحت و نگاه واقع‌گرایانه مورد توجه قرار گرفتند.

بارکر از موضوع زنان و طبقه‌ی کارگر به‌سمت تاریخ جنگ جهانی اول رفت و مجموعه‌ی مشهور خود، یعنی Regeneration Trilogy، را نوشت که شامل سه رمان است. این سه‌گانه بر پیامدهای روانی و انسانی جنگ تمرکز دارد و با الهام از تجربه‌های خانوادگی و به‌ویژه پدربزرگ ناتنی او در جنگ جهانی اول شکل گرفته است. شخصیت‌های این مجموعه ترکیبی از شخصیت‌های تاریخی و خیالی هستند و از نوشته‌های شاعران جنگ و همچنین تجربه‌ی پزشکان نظامی الهام گرفته شده‌اند.

از دیگر آثار پت بارکر می‌توان اشاره کرد به «سکوت دختران» (The silence of the girls)؛ رمانی با موضوع جنگ تروا. سبک نویسندگی بارکر به‌طور کلی صریح، مستقیم و بدون پیچیدگی زبانی توصیف می‌شود و تمرکز اصلی آن بر موضوعاتی مانند حافظه، تروما، بقا و بازسازی روانی انسان است. آثار او همواره با نگاه اجتماعی، تاریخی و روان‌شناختی همراه بوده‌اند. این نویسنده در طول دوران کاری خود جوایز مهمی دریافت کرده و به عضویت افتخاری نهادهای ادبی و آکادمی‌های علمی درآمده است.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

پت بارکر در سال ۱۹۸۳ جایزه‌ی انجمن فاوست (Fawcett Society Prize) را برای رمان Union Street دریافت کرد و در سال ۱۹۹۳ نیز جایزه‌ی ادبی گاردین را برای The Eye in the Door به دست آورد. یکی از مهم‌ترین افتخارات او دریافت جایزه‌ی ادبی من بوکر در سال ۱۹۹۵ برای رمان The Ghost Road به‌عنوان بخش سوم از سه‌گانه‌ی مشهورش است. او در ادامه در سال ۱۹۹۷ از دانشگاه Open University دکترای افتخاری دریافت کرد و در سال ۱۹۹۵ نیز به عضویت انجمن سلطنتی ادبیات (Fellow of the Royal Society of Literature) انتخاب شد.

در سال ۲۰۰۰ به پاس خدمات ادبی و هنری، نشان فرماندهی امپراتوری بریتانیا (CBE) به این نویسنده اعطا شد. در سال‌های بعد نیز آثار او همچنان مورد توجه جوایز ادبی قرار گرفت؛ به‌گونه‌ای که در سال ۲۰۱۸ برای جایزه‌ی کتاب کاستا نامزد شد و رمان سکوت دختران نیز در سال ۲۰۱۹ در فهرست نهایی جایزه‌ی زنان در ادبیات داستانی قرار گرفت. همچنین پت بارکر در سال ۲۰۲۴ به‌عنوان عضو افتخاری آکادمی بریتانیا انتخاب شد و در سال ۲۰۲۵ نیز عنوان Dame Commander of the Order of the British Empire (DBE) را دریافت کرد.

پت بارکر جوایز دیگری هم دریافت کرده است.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره این کتاب چیست؟

- گاردین: سکوت دختران کتابی مهم، قدرتمند و به‌یادماندنی است که ما را دعوت می‌کند نه‌تنها به ایلیاد، بلکه به شیوه‌های روایت‌گری خودمان درباره‌ی گذشته و حال به‌شکل متفاوتی نگاه کنیم.

- تایمز: رمان سکوت دختران هولناک، قدرتمند و جسورانه است؛ یک بازآفرینی سوزان و تکان‌دهنده از ایلیاد که در میان موج بازنویسی‌های اسطوره‌ها و آثار کلاسیک یونان، به‌خاطر قدرت هدف‌گذاری و همدلی زمینی‌اش برجسته است.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب در ایران منتشر شده است؟

سکوت دختران با ترجمه‌ی فرزام حبیبی اصفهانی توسط نشر آریابان‏‫ در سال ۱۳۹۹ منتشر شده است.

بخشی از کتاب سکوت دختران

«از وقتی به تروی آمد، فهمید که دیگر قرار نیست به خانه برگردد. دیگر خبری از خوشامدگویی‌های شاد، در آغوش گرفتن‌های طولانی و مهمانی نبود. دیگر باید خواب داشتن یک زندگی طولانی و خسته‌کننده را می‌دید، با بچه‌های شر و شرور از زنی حوصله‌سربر، مدام گوش دادن به شکایت دهقانان از همسایه‌هایشان، مداخله کردن در دعواهای کوچک تا اینکه با گذشت سال‌ها ضعف جسمی، پیری، ناتوانی و مرگ به سراغش بیاید. مرگ در اتاقی راحت که در آن آتشی روشن است و بچه‌ها و نوه‌هایش دور تختش جمع شده‌اند؛ و بعد، حتی چند سال دیگر، اسمش ورد زبان همه باشد، آدم‌هایی که تمام عمرش او را می‌شناختند، مردانی که با آن‌ها در تروی جنگید؛ ولی حافظهٔ انسان‌ها زیاد دوام نمی‌آورد، فوقش سه نسل... و بعد قرن‌های بی‌شماری آرام شروع می‌شوند، علف‌ها روی قبرش رشد می‌کنند و آدم‌ها با ارابه‌هایی که تصورش را هم نمی‌تواند بکند ازآنجا رد می‌شوند و می‌گویند: «فکر می‌کنی اون چیه؟ انگار آدما ساختنش.»»