کتاب دن‌کیشوت (جلد اول)

در قلب انسانهای پاکنهاد، تنها دیدگان نیستند، که انسان را، شرمسار می‌کنند، بلکه حتی اگر، جز زمین و آسمان، کسی شاهد نباشد، وجدان هر شخص، به‌محض ارتکاب گناه، از خود شرمنده می‌شود...

کامیلا گفت: ــ منظورت این است که هرچه شعرای عاشق می‌گویند، راست است؟ لوتاریو پاسخ داد: ــ آنچه می‌گویند، نه به دلیل اینکه شاعرند، بلکه چون عاشقند، راست است.

هرگز نخواهد توانست از سرنوشت بگریزد.

همه‌چیز تغییر خواهد کرد

اینکه دیگران به راز تو پی نخواهند برد، نمی‌تواند آرامش‌بخش باشد، زیرا قلبت به دلیل آگاهی از این راز دچار آزردگی خواهد شد...

زنان همین گونه‌اند. از کسی که عاشقشان است بیزارند و عاشق کسی هستند که آنها را دوست ندارد.

آنچه ناگزیر می‌نماید، مرگ است! باید به استقبال مرگ شتافت، دردهایی که سرچشمه آنها معلوم نیست، درمانی جز معجزه ندارند!...»

نمی‌دانم خداوند در درون زنان چه احساسی گذاشته که هرگز نمی‌توان آنها را به‌درستی شناخت.

اگر در مورد هر موضوعی بحث کنید، او با درایت و فراست، مطالبی را بیان می‌کند که نشان می‌دهد از عقل و شعور کافی برخوردار است، ولی به‌محض اینکه حساسیت او در مورد قوانین پهلوانی برانگیخته می‌شود، ناگهان عقل و هوش از سرش می‌پرد!

سرانجام خواهم مرد، و برای اینکه، هیچ امیدی به پیروزی، نه در زندگی و نه در مرگ، نداشته باشم، همواره بر اندیشه‌هایم، لجوجانه پای می‌فشارم، و همواره فریاد برمی‌آورم، که عشق ورزیدن، هنری است بر حق!،

همواره شنیده‌ام که نیکی در مورد انسانهای پست و فرومایه، آب به دریا ریختن است.

مسؤولیت سربازی که دستور فرمانده را اجرا می‌کند، هرگز نمی‌تواند کمتر از مسؤولیت شخص فرمانده در نظر گرفته شود.

نیکی در مورد انسانهای پست و فرومایه، آب به دریا ریختن است.

آنچه سرنوشت مرا بهبود می‌بخشد، مرگ است...، آنچه عشق را زایل می‌سازد، بی‌وفایی است...، و آنچه از رنج عشق می‌کاهد، جنون است...، ولی درمان کردن دردی، که دارویی جز، مرگ و بی‌وفایی و جنون ندارد، عاقلانه نیست...»

نابینایی که به دوست خود گفت به امید دیدار!

بسیاری از شاعران، این زنان را در ذهن خود به تصویر کشیده‌اند تا موضوعی برای اشعارشان بیابند و در ضمن مردم آنها را عاشق یا دست‌کم لایق عاشق شدن به حساب بیاورند.

افسوس که نمی‌توان قوانین طبیعت را تغییر داد که تراوش اندیشه هرکس، به همان اندازه‌ای است که در درون دارد. به همین دلیل، از ذهن فاقد خلاقیت و ناتوان من، هیچ چیز جز جوانی نحیف و افسرده که تنها با فقر و مکنت همراه است و افکار باطل و غریبش با هیچ اندیشه دیگری همخوانی ندارد، بیرون نتواند تراوید. جوانی که تنها می‌تواند زاییده مکانی به نام زندان باشد، همانجا که همه شرایط برای انحراف فکر و رفتار آماده است. در واقع همه چیز از اوضاع زندگی، امنیت، آب و هوای خوش، آرامش ذهنی، فراغت روح و زمزمه جویبار، دست در دست هم نهادند تا شاید یکی از افراد بی‌ذوق دنیا، ذهنش از مطالبی سرشار شود که تراوشات آن موجب رضایت باشد و توجه دنیا را به‌گونه‌ای نامنتظر جلب کند. بدون تردید پدری که پسری زشت دارد، به دلیل مهری که قلبش را پر کرده و ذهنش را فرا گرفته است، هرگز قادر به مشاهده معایب فرزندش نیست و از آن مهمتر اینکه زشتی او را زیبایی، و کمبودها و معایب او را نهایت نیکویی و هنر به حساب می‌آورد و البته به هوش و فراست فرزندش نیز می‌بالد.

«ای مسیحیان! گمان نبرید این دخترک از آزاد کردن من خوشحال می‌شود! باور نکنید که دل سنگ او برایم می‌سوزد! هرگز این‌گونه نیست. او می‌خواهد از شر من راحت شود تا به تبهکاریهای خود با خیال راحت ادامه دهد. اگر می‌بینید که با شما همراه شده، به خاطر این است که شنیده در کشور شما، زنان بهتر می‌توانند از آزادی سوءاستفاده کنند و عصمت خود را از دست بدهند.»

برطرف ساختن اشتباهات دیگران، به معنای انزجار از آنان نیست.

زنان همین گونه‌اند. از کسی که عاشقشان است بیزارند و عاشق کسی هستند که آنها را دوست ندارد.

دون کیخوته گفت: ــ زنان همین گونه‌اند. از کسی که عاشقشان است بیزارند و عاشق کسی هستند که آنها را دوست ندارد.

دون کیخوته گفت: ــ تو مرد خردمندی هستی! خینس گفت: ــ و بدبخت! چون همیشه خرد و بدبختی در کنار هم هستند.

مجازات خویشتن، بسیار شدید است، زیرا به قتل رساندن، عذابی است که سرانجام روزی به پایان می‌رسد، ولی شکنجه‌های پایان‌ناپذیر نگرفتن انتقام، بدون اینکه یک‌بار و برای همیشه جان انسان را بگیرد، پیوسته او را می‌کشد و زنده می‌کند.

با توجه به اینکه خوشبختیها به‌طور کامل به انسان روی نمی‌آورند، هیچ خیری مطلق نیست، و همیشه بدبختی همراه با اقبال مساعد می‌آید.

خطرپذیری بهتر از امیدوار نشستن است

گاهی هم از روی لطف و محبت، از قلبی یاد کن که در راه عشق تو، همه رنجهای دنیا را تحمل می‌کند...

همواره تصور، صبر و تحمل را، به درستی یا به خطا، از بین می‌برد...

شکایت از دنیا، هیچ فایده‌ای ندارد زیرا هرگاه طالع انسان نحس باشد، ستاره بدبختیهایش با چنان نیرویی می‌تابد که هیچ قدرتی در جهان و هیچ عقل و تدبیری نمی‌تواند تأثیرات آن را خنثی کند

روحانیان در محیطی سرشار از رفاه و آسایش، به دنبال کسب خیر و برکت از آسمان برای زمین هستند، ولی سربازان و پهلوانانی چون ما آنچه را آنان از طریق دعا جستجو می‌کنند، با توسل به زور بازو و برندگی سلاح به دست می‌آوریم و در زمین گسترش می‌دهیم.

گمان نمی‌کنم این ماجرا قابل تعریف کردن باشد، چون همه شنوندگان، آدمهای خردمند و فهمیده نیستند و نمی‌توانند به هر موضوعی، در شرایط خاص خودش توجه کنند.