کتاب نگاهی به تاریخ جهان (جلد دوم)

ناسیونالیسم بورژوایی که در بنگال در حال رشد بود، از این واقعه خشمگین گشت و چنین تصور کرد که انگلیسی‌ها می‌خواهند با این تقسیم، نهضت ناسیونالیسم هند را تضعیف کنند. در بنگال شرقی اکثریت مردم مسلمان بودند و به‌این‌جهت مسئلهٔ جدایی مسلمانان و هندوان نیز مطرح می‌گشت؛ به‌این‌ترتیب یک نهضت بزرگ ضد انگلیسی در بنگال آغاز گردید که بسیاری از مالکان زمین و سرمایه‌داران هندی هم به آن پیوستند. فریاد «سوادشی» (معرف کالای وطنی) نخستین بار در آن زمان در هند طنین‌افکن گردید و نخستین بایکوت و تحریم کالاهای انگلیسی نیز در همان‌وقت صورت گرفت و این نهضت به رونق صنایع و سرمایه‌های هندی کمک می‌کرد.