کتاب عربیکا

«ما مأموریت‌های تاریخی داریم؛ در حاشیهٔ کتاب فاخر تاریخْ نقاشی‌های کودکانه نکشید!»

مگر هربار که انسان زخم جدیدی می‌خورد درد تازه‌ای را نمی‌چشد؟!

این مردم دست‌کم سه بار خانه‌هایشان را از نو ساخته‌اند. آن جنوبی، حتی همین چند ماه پیش، همان موقع که در حیاط خانه‌اش قلیان می‌کشید و به در و دیوار خانه‌اش نگاه می‌کرد، نقشهٔ جدید خانه را در ذهنش کشیده؛ با خودش گفته: «اگر دفعهٔ بعد اسرائیل خرابش کرد، این‌بار این‌طور می‌سازمش.»

در یکی از اتاق‌ها سید حسن نصرالله منتظر ماست. او در قلب ضاحیه کابوس اسرائیل شده است. صهیونیست‌ها در خواب هم نمی‌دیدند در یک کشور بی‌دفاع و بی‌ارتش، که مقصد دوم اشغال آن‌ها پس از فلسطین بوده، جمعی از مردم، به تأسی از انقلابی در یک کشورِ دیگر، به هم بپیوندند و این‌طور مایهٔ گرفتاری و افسردگی آن‌ها بشوند.

در برخی اسناد به تلاش های شارون برای طراحی و ایجاد کودتا علیه جمهوری اسلامی ایران و به قدرت رساندن فرزند محمدرضاشاه معدوم به قدرت اشاراتی شده است. شارون در سال 2006 در اثر سکتهٔ مغزی به کما رفت و پس از هشت سال به درک واصل شد.

این در حالی است که یهودیان در دورهٔ قیمومیت انگلیس فقط ۱۶۸۲ کیلومتر از سرزمین تاریخی فلسطین یعنی حدود 2/6 درصد از مساحت آن را در اختیار داشتند.

جمعیت کل فلسطینیان تا پایان سال ۲۰۲۱ حدود چهارده میلیون نفر برآورد شده است. بیش از نیمی از جمعیت فلسطینیان، یعنی حدود هفت میلیون نفر، در سرزمین تاریخی فلسطین زندگی می کنند که از این تعداد 7/1 میلیون نفر در سرزمین های اشغالی، حدود سه میلیون نفر در کرانهٔ باختری و قدس اشغالی، و حدود دومیلیون نفر در باریکهٔ غزه ساکن اند.

غیر از اینکه نصف مردم لبنان مسلمان و شیعه نیستن، بعضی از خود مردم اینجا هم پوشش شرعی ندارن. حالا بعداً دربارهٔ مردم لبنان برات بیشتر توضیح می‌دم. اینجا همه‌جور آدمی پیدا می‌شه. اینجا هر محله‌ش با محلهٔ دیگه‌ش فرق داره.

سر و شکل مسجد بسیار شبیه مساجد خودمان است؛ کتیبه‌های ذکر و صلوات و فرش‌هایی با نقشِ آشنا. ولی نمازگزاران، به‌خصوص آن‌ها که جوان‌ترند، بعضاً با شلوارک در صف نماز ایستاده‌اند.

سید حسن حالا دو سه سالی است که رهبر جهانی محبوب شناخته می‌شود. در لبنان هم یک چهرهٔ ملّی است که خاک سرزمینش را، پس از سال‌ها، از دست اشغالگران نجات داده؛ خاکی که نه ارتش درست و درمانی دارد، نه حامیان وفاداری، و نه سیاستمداران وطن‌پرستی. حالا یک روحانیِ جوانِ شیعه شده است مؤلفهٔ تعیین‌کنندهٔ قدرت و سیاست در غرب آسیا، در بحرانی‌ترین نقطهٔ جهان و بغرنج‌ترین دورهٔ تاریخ. با خودم فکر می‌کنم اگر صد سال بعد به دنیا می‌آمدم و از من می‌پرسیدند دوست داری چه کسی را در گذشتهٔ تاریخ ببینی، پاسخ می‌دادم سید حسن نصرالله.

بگذارید نظرم رو دربارهٔ رژیم صهیونیستی صریح بگم. ممکنه بعضی از شما فکر کنید این اسرائیله که امریکا رو اداره می‌کنه، ولی درواقع اسرائیل فقط یکی از پروژه‌های امریکاست؛ پروژهٔ امریکا در منطقهٔ خاورمیانه. این پروژه تاریخ انقضا داره و همیشگی نیست. زمانی که هزینه‌هاش بیشتر از فوایدش بشه، منقضی می‌شه.

بگذارید نظرم رو دربارهٔ رژیم صهیونیستی صریح بگم. ممکنه بعضی از شما فکر کنید این اسرائیله که امریکا رو اداره می‌کنه، ولی درواقع اسرائیل فقط یکی از پروژه‌های امریکاست؛ پروژهٔ امریکا در منطقهٔ خاورمیانه. این پروژه تاریخ انقضا داره و همیشگی نیست. زمانی که هزینه‌هاش بیشتر از فوایدش بشه، منقضی می‌شه. از نظر دبیرکل حزب‌الله، مقاومت لبنان و فلسطین کارش این بود که، با ایستادگی در برابر اسرائیل و به شکست کشاندن برنامه‌هایش، هزینه‌های باقی ماندن آن را آن‌قدر زیاد کند که عملاً امکان ادامهٔ حیات نداشته باشد.

ممکنه بپرسید چرا در فرار اسرائیل از لبنان مزارع شبعا هنوز در اشغال نیروهای رژیم باقی مونده؟ این خیلی هم ما رو ناراحت نمی‌کنه: اولاً ما همچنان به کل دنیا اعلام می‌کنیم که اسرائیل یه رژیم اشغالگره و خاک ما رو اشغال کرده؛ ثانیاً، دولت و مردم لبنان هم می‌دونن که هنوز بخشی از خاکش در اشغال اسرائیله و این به مقاومت لبنان مشروعیت مبارزه می‌ده؛ ثالثاً، خود ما هم همچنان خودمون رو در موقعیت مبارزه نگه می‌داریم. سید هنگامِ گفتنِ جملات پایانی لبخند می‌زند.

در مرزِ سرزمینِ اشغالی از سوی لبنان هیچ مانعی دیده نمی‌شود، اما از سوی اسرائیل انواع و اقسام موانع به چشم می‌خورد؛ سیم خاردار و شبکه‌های فلزی، حسگرهای حرارتی، دوربین‌های نظارتی، خاکریز و خندق و چیزهای دیگر که من نمی‌شناسم. جوان خندانی یک اسلحهٔ کلاشنیکف حمایل کرده و روبه‌روی مقر سربازان اسرائیلی قدم می‌زند. شلوارِ پلنگی و پوتین به پا دارد. یک پیراهن سادهٔ نخی پوشیده که روی شلوار انداخته. نفربرِ غول‌پیکرِ اسرائیلی تا چند متریِ ما می‌آید و می‌پیچد توی مقر. چشم‌هایم را تیز می‌کنم تا سرنشینانش را از لای شیشه‌های قطور و کوچکش ببینم؛ دیده نمی‌شوند.

می‌پرسم: «الان تو تنها اینجا چی کار می‌کنی؟ اگه این‌ها بخوان بیان داخل لبنان، که از روی تو رد می‌شن ...» _ خُب پس چرا نمی‌آن؟ می‌خندد. جوابش دندان‌شکن است. من هم می‌خندم. به‌سمتِ دشت صاف و خالی از هرگونه تجهیزات لبنان اشاره می‌کند: «می‌بینی، هیچ خبری نیست. اگه یه گلوله به‌سمتِ ما شلیک کنن، از زیر زمینِ این دشت هزار نوع سلاح بیرون می‌آد به‌سمت اسرائیل.» غرورانگیز است. انگار نه انگار دارد دربارهٔ یکی از مجهزترین ارتش‌های جهان حرف می‌زند. آن‌ها، دو سال قبل از این، همین ارتش تا بن دندان مسلح را تحقیر کرده و فراری‌شان دادند. با چشم خود پیروزی ایمان بر اسلحه را دیده‌اند. ترسی ندارند.

مناخیم بگین دربارهٔ حدود و گسترهٔ «ارض موعود» اعلام کرده بود: «دولت اسرائیل، همان گونه که در تورات پیش بینی شده، شامل عراق، سوریه، ترکیه، عربستان سعودی، مصر، سودان، لبنان، اردن، وکویت است.»

ضاحیه دست‌کم چهل سال است که کانون جوشش حزب‌الله است؛ جایی که کودکانش از عشق خمینی می‌نوشند و با آرزوی نابودی اسرائیل قد می‌کشند. ضاحیه را «قلعهٔ حزب‌الله» می‌شناسند. قلعهْ مکانی است بلندبالا و مستحکم و از فراز آن می‌توان قلمرو را زیر نظر گرفت و دشمن را پایید. ضاحیه بلندبالاست و مستحکم؛

با کنار رفتن مصر و اردن از مبارزه با اسرائیل و کوتاه آمدن جنبش آزادی بخش فلسطین (ساف) در پیمان اسلو (در دههٔ ۱۹۹۰)، که در آن اسطورهٔ مبارزهٔ فلسطینی ها، یاسر عرفات، فروریخت، به تدریج مسئلهٔ اعراب و اسرائیل رنگ باخت و به مسئلهٔ فلسطین و اسرائیل تبدیل شد و نگرش ناسیونالیسم عربی به تدریج جای خود را به نگرش های خالص تر اسلامی داد. اینجا بود که جهاد اسلامی و حماس پا گرفتند.

مسیحیان عموماً خود را در نسبت فرانسه تعریف می کنند و در مناطق شرقی و شمالی بیروت ساکن اند. شیعیان در جنوب لبنان و ضاحیهٔ بیروت و شرق لبنان (منطقهٔ بقاع) ساکن اند و اهل تسنن در شمال لبنان و مناطقی از بیروت مرکزی و غربی.

«ما در سید حسن حل شده بودیم. برای حرف‌هایش دلیل نمی‌خواستیم. با او آرام می‌گرفتیم. ولی من می‌دانستم که او، به‌رغم این‌همه اعتبار و تقدسی که برای طرفدارانش دارد، چقدر در گفتن برخی حرف‌ها ملاحظه و تحفظ دارد. نمی‌توانست هر حرفی را به همان‌ها که دوستش دارند بگوید. فهمیدنِ راهبردهایش ساده نبود. گاهی ماه‌ها صبوری می‌کرد تا با چندین سخنرانی بتواند زمینهٔ پذیرش حرفش را فراهم کند، مثلِ همین ورود حزب‌الله به جنگ با داعش. بعضی از فرماندهان درجهٔ اول هم، که حالا شهید شده‌اند، علاقه‌ای به این کار نداشتند. می‌گفتند: ‘این جنگِ خودشان است؛ به ما چه! همین‌ها بودند که سال‌ها ما را رها کرده بودند. حالا چرا ما باید ورود کنیم؟’ اما سید مدت‌ها با صبوری با مردم حرف زد تا آن‌ها را برای درک راهبرد حضرت آقا در جبههٔ مقاومت آماده کند.»

هر بستهٔ معیشتی ۲۵ دلار هزینه دارد که برای گذران یک خانوادهٔ پنج‌نفره در پانزده روز تدارک دیده می‌شود. داخل بسته‌ها را وارسی می‌کنم. به نظر نمی‌رسد این حجم اندک از مواد غذایی بیش از سه روز یک خانواده را کفایت کند. ولی چاره‌ای نیست. تعداد آوارگان زیاد است و پول کم.

دفتر نخست‌وزیری عراق اعلام کرده محمد شیاع السودانی فرمان صادر کرده، به جای استفاده از واژهٔ «آواره» برای شهروندان لبنانی که به علت تجاوز رژیم صهیونیستی از کشور خود به عراق رفته‌اند، از واژهٔ «مهمانان عراق» استفاده شود.

بر روی ویرانه دو پرچم نصب است: پرچم سیاه «یا حسین» و پرچم زرد «هیهات منا الذله». یادداشت می‌کنم: هر جا فرومی‌ریزد پرچم‌های «هیهات منا الذله» و «یا حسین» افراشته می‌شود. یعنی ما هستیم؛ ما فرونمی‌افتیم. این پرچم یعنی ما راست‌قامتانِ همیشهٔ تاریخیم.

زندگی نرمال و روتین برای انسان مدرن آغاز پوچی و بی‌معنایی است؛ هرچندکه تلاش کند از طریق تفریحات غیرمتعارف آن را بپوشاند. فقدان یک موقعیت که انسان را بر لبهٔ حقیقت وجودش بنشاند و تلاش را برای فرارفتن و غلبه بر آن برانگیزد و قلب زندگی را به تپش وادارد سرآغاز افسردگی بسیاری از مردم است. زندگی آن‌گاه که به مجموعه‌ای از عادات تکرارشونده در شرایط ثبات و نرمال بدل شود، انسان را به خودویران‌سازی سوق می‌دهد. ما از زندگی چه می‌خواهیم؟ رسیدن به این مرحله؟!

_ مغرور شدیم. ما خدا رو فراموش کردیم. ما هیچ‌کاره‌ایم. ما مشرک شدیم. باید دعا کنیم. کار حزب‌الله با دعا درست می‌شه ... نیمه‌شب، موقعِ رفتن، یکی از دوستان طاقتش طاق شد. پرسید: «سید، چت شده؟ چرا این‌جوری شدهٔ؟» گفت: «من با سید حسن اومدم لبنان. همه چیزِ من سید حسن بود. خدای من سید بود. بعد از اون انفجار همه چیز من فروریخت. تازه فهمیدم سید خدایی داره. خدا هم هست.»

برادرانمان در لبنان حاضر نیستند ما را در این معرکه درگیر کنند. مراقب‌اند کوچک‌ترین آسیبی متوجه ما نباشد. این را از سید مقاومت آموخته‌اند که خون همهٔ ما ریخته شود ولی یک تیر به‌سمت ایران شلیک نشود. ایران ام‌القری است؛ ایران روح مقاومت و مملکت صاحب‌الزمان است؛ ما همه فداییان ایرانیم.