کتاب گرشاسب‌نامه

دل از دین نشاید که ویران بود که ویران زمین جای دیوان بود نگه دار دین آشکار و نهان که دین است بنیان هر دو جهان پناه روان است دین و نهاد کلید بهشت و ترازوی داد در رستگاری ورا از خدای ره توبه و توشه‌ی آن سرای ز دیو ایمنی وز فرشته نوید ز دورخ گذار و به فردوس امید رهاننده‌ی روز شمار از گداز دهنده به پول چینود جواز چراغی است در پیش چشم خرد که دل ره به نورش به یزدان برد

دل از دین نشاید که ویران بود که ویران زمین جای دیوان بود

کسی کو نکو نام میرد همی ز مرگش تأسف خورد عالمی

ثنا باد بر جان پیغمبرش محّمد فرستاده و بهترش

ز خویِ بدِ چرخ ماندم شگفت که مهر از چنان شه چرا برگرفت یکی زشت را کرد گیتی خدیو که از کتف مارست و از چهره دیو

گرستن به هنگام با سوز و درد به از خنده‌ی نابهنگام سرد

چو اسپ ‌اندر افراز و شیب افکنم چو او من به زخم رکیب افکنم تو رو چون زنان پنبه و دوک گیر چه داری به کف خنجر و گرز و تیر

نه آنی که بودی اگرچه تویی که آن گه یکی بودی اکنون دویی

گر اکنون نه آنی که بودی ز پیش بَرِ من همانی وزان نیز بیش گهر گرچه اُفتد به کف بی‌سپاس گرامی بود نزد گوهرشناس

پدید آورد نیک و بد، خوب و زشت روان داد و تن کرد و روزی نوشت

چه تاری چه روشن چه بالا چه پست نشان است بر هستیش هر چه هست

که هستند چرخ و زمان رام او نجوید ستاره مگر کام او

ره دین گرد هر که دانا بود به دهر آن گراید که کانا بود

به جای خور و خواب کین جست و جنگ به جای بّرِ دایه شیر و پلنگ به ده سالگی شد ز مردی فزون به یک مشت گردی فکندی نگون چو زین آبگون چرخ گوهر نگار گذر کرد سالش دو پنج و چهار یلی شد که جستی ز تیغش گریغ به دریا درون موج و بر باد میغ زدی دست و پیل دوان را دو پای گرفتی فرو داشتی هم به جای بدش سی رشی نیزه ز آهن به رزم می از ده منی جام خوردی به بزم

پریچهره را دید جم ناگهان بدو گفت ماها چه بینی نهان یکی گمره بخت برگشته‌ام ز گم‌کردن راه سرگشته‌ام از آن خون با خوشه آمیخته که هست رگ تاک رز ریخته

سپاس از خدا ایزد رهنمای که از کاف و نون کرد گیتی بپای

ز تو هر چه نتوانی ایزد نخواست تو آن کن که فرمودت از راه راست

چنین دان که جان برترین گوهر است نه زین گیتی از گیتی دیگرست درفشنده شمعی است این جان پاک فتاده درین ژرف جای مغاک

مرا جز سخن ساختن کار نیست سخن هست لیکن خریدار نیست

جهان دام‌داری است نیرنگ ساز هوای دلش چینه و دام آز کشد سوی دام آنکه شد رام او کُشد پس چو آویخت در دام او

بترس از خداوند جان و روان که هست او توانا و ما ناتوان گر ایدر نگیردت فرجام کار بگیرد به پاداش روز شمار بدی گرچه کردن توان با کسی چو نیکی کنی بهتر آید بسی

نباید بریدن امید از خدای چه خواهد بدن مرگ فرجام کار

چو زی کوشک آمد شه از تخت خویش پذیره شدش زود ده گام پیش گرفتش به بر برد از افراز تخت ببوسید روی و بپرسید سخت