بریده‌هایی از کتاب روح نماز (کتاب دوم)

هرچه انسان از دنیا بیشتر بهره بردارد به همان مقدار بدنش سنگین تر شده

مهمترین و مناسب‌ترین وسیله تقرب

آفرین بر نظر پاک خطاپوشش باد تا زمانی‌که انسان همه چیز را از خداوند نبیند، در مقام مقایسه اتفاقات را خوب و بد تشخیص می‌دهد اما آن هنگام که دست قدرت الهی را در تمام عالم هستی به عینه مشاهد کرد آنگاه یقین می‌کند که همه چیز عالم از روی حساب و کتاب و حکمت دقیق است

تا زمانی‌که انسان همه چیز را از خداوند نبیند، در مقام مقایسه اتفاقات را خوب و بد تشخیص می‌دهد اما آن هنگام که دست قدرت الهی را در تمام عالم هستی به عینه مشاهد کرد آنگاه یقین می‌کند که همه چیز عالم از روی حساب و کتاب و حکمت دقیق است

در کافی از علی‌بن‌إبراهیم از امام صادق علیه‌السّلام روایت شده که نماز کسی‌که خود را خوشبو نموده از هفتاد نماز بدون بوی خوش افضل است. و صدوق به اسناد خود از آن حضرت روایت نموده که خطاب به مفضل می‌فرماید: دو رکعت نماز فردی که خود را خوشبو نموده افضل است از هفتاد رکعت نماز کسی‌که خود را خوشبو ننموده است، و در خصال این مطلب روایت شده است.

برای تطهیر قلب دو راه وجود دارد که آدمی یا متوسل به عالم بالا شود یا به مرحله پایین پناهنده گردد.

آدمی باید تنبّه پیدا کند که لذت خالصی که در همه عوالم لذت است و تغییر نمی‌کند، لذت اُنس با خدا و اُنس با ملکوت و دلبستگی به رضا و خشنودی حضرت حقّ باری تعالی است

در برخی روایات نیز به این مطلب اشاره شده از جمله سعیدبن‌هشام می‌گوید از عایشه راجع به اخلاق پیامبر پرسیدم، گفت: مگر قرآن نخوانده‌ای؟ اخلاق پیامبر همان قرآن است. یعنی تمام اخلاق پسندیده قرآنی را عمل می‌فرمود. در واقع قرآن شرح حال رسول خدا صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم است.

محاسبه تنها به گناه کردن و گناه نکردن نیست، بلکه اگر از انسان توفیق عمل خیری سلب شود، باید بررسی کند که چه عملی او را از انجام خیرات باز داشته تا به تصحیح آن بپردازد.

فرزند آدم را با فخر و تکبر چکار که اولش نطفه است و آخرش مردار است. نمی‌تواند روزی دهد خود را و نتواند برطرف کند مرگ خود را.

لذت خالصی که در همه عوالم لذت است و تغییر نمی‌کند، لذت اُنس با خدا و اُنس با ملکوت و دلبستگی به رضا و خشنودی حضرت حقّ باری تعالی است

کسی که هنگام وضوء و تطهیر اعضاء بدن بر خلاف شرع که یک مرتبه آب ریختن کفایت می‌کند،‌ سی مرتبه آب می‌ریزد،‌ باید هنگام حرف زدن در پشت سر برادر مؤمن‌اش نیز وسواس داشته باشد چرا که اگر بر اثر جمله‌ای قلب مؤمنی بگیرد، اثر این گرفتگی روحی مؤمن، به نفس خود انسان باز می‌گردد و در مسیر معنویتش مانع ایجاد می‌کند.

خوب و پسندیده است که نمازگزار از هنگام وضوء گرفتن به عنوان اولین مرحلهٔ عبادت، توبه را آغاز کند.

خداوند را شهرت در عبادت و شهرت در لباس خوش نیاید.

«حُبّ الدنیا رَأسُ کلّ خطیئهٍ» ریشهٔ هر خطا و گناهی، دلبستگی به غیر خداوند است؛ که مؤمن باید با توکل و تلاش به تدریج محبّت غیر خدا را از قلب خود خارج نماید.

ملاک اصلی مؤمن در انتخاب شکل، هیئت و جنس هر شیءای از خوردنی و پوشیدنی تا مَرکب و وسائل منزل، این است که آنها او را از یاد محبوب غافل نکند

ر حالی‌که انسان آنقدر عیب و نقص در باطنش وجود دارد که اگر قصد برطرف کردن آنها را داشته باشد، هیچ‌گاه فرصت مشغول شدن به عیوب دیگران را پیدا نمی‌کند. شخصی که به کار دیگران مصروف است، از خود غافل شده و به مانند مریضی که به جای درمان خویش به دنبال تداوی دیگران است، عمل می‌کند.

زمانی که عبد اشتغال ورزد به آنچه را که خداوند به وی امر کرده و نهی نموده است، دیگر فراغتی از آن دو امر نمی‌یابد تا مجال و فرصتی برای خودنمائی و فخریّه نمودن با مردم پیدا نماید. مؤمن تمام زندگی‌اش وقف خداوند است و به دنبال طاعت و بندگی،‌ فرصت و مجالی برای پرداختن به امور دیگران ندارد

آنقدر کارِ مورد رضایت خداوند بر روی زمین مانده است که وی به خود اجازه نمی‌دهد تا ساعت‌ها در فضای مجازی به خواندن مطالب بیهوده مشغول شده و با ارسال آن به دیگران، برای اطرافیان خود نیز دل‌مشغولی ایجاد نماید.

نمازگزار هنگام ورود به مسجد و آغاز مناجات با خداوند سبحان باید به هر طریقی آن حال خضوع و خشوع قلبی را به عنوان اذن دخول از حضرت معبود کسب نماید.

اگر مؤمن لحظاتی از عمر خود را ولو در حد پنج دقیقه در عمل غیر مرضی خداوند سپری کند، مرتکب غصب در امانت الهی شده است؛ و این یعنی مراقبهٔ دقیق در تمام ساعات شبانه روز تا مبادا انسان در حالتی قرار بگیرد که مورد رضایت حضرت حقّ نباشد.

اولین گام در برقراری ارتباط با خداوند، تطهیر درون از غیر خدا، پاک شدن از تصرّف شیطان و خروج هوای نفس از قلب مؤمن است تا بتواند به حقیقت نماز دست یابد.

در ضمیر ما نمی گنجد به غیر از دوست کس هر دو عالم را به دشمن ده که ما را دوست بس