کتاب فرنگیس و سووشون

یکی بَد کند نیک پیش آیدَش جهان بنده و بخت، خویش آیدش یکی جز به نیکی جهان نَسپَرد همی از نَژندی فرو پَژمُرَد

پدر شاه و رُستَمش پَروَرده است به نیکویی او را بَرآورده است نبینیم ما نیک، اَزین زشت کار بپیچی به فرجام، اَزین روزگار

جهانا ندانم چرا پَروَری چو پَروردهٔ خویش را بِشکَری؟

مرا چرخِ گردان اگر بی گناه به دستِ بَدان کرد خواهد تباه به مَردی بِدان روز آهنگ نیست که با کِردگارِ جهان جنگ نیست چه گفت آن خردمند با رای و هوش که با اخترِ بَد به مردی مَکوش

سیاوش برای آرام کردنِ فرنگیس گفت: کسی شیرمرد است، دیگری مَرامِ کرکس دارد، کسی زیرِ سایهٔ هُمای (پرندهٔ نیک‌بختی) است. آدمی که بهره‌ای از دانش و دانایی داشته باشد، از شبِ سیاهِ (دنیا) انتظارِ نور و روشنایی نخواهد داشت. یکی سینهٔ شیر باشَدش جای یکی کَرکَس و دیگری را هُمای زِ شب روشنایی نجوید کسی کُجا بهره دارد زِ دانش بسی

سیاوش گفت: سرنوشت این است که با کشتنِ من، دیگر آسمان با مردمِ (جهان) سرِ مهر نداشته باشد. بسیار لشکر برای کین‌خواهی (انتقام) از خونِ من، بنا به آیینِ من (حق‌خواهی) جامهٔ رزم می‌پوشند؛ و در سرتاسرِ گیتی با شمشیرِ کِی‌خسروی، هر زمان، جوش و خروشِ (عدالت‌خواهی) برپا خواهد بود.

جهانا ندانم چرا پَروَری چو پَروردهٔ خویش را بِشکَری؟ *

همی یادِ کاوس گیرد به جام، کنایه از فرصت‌طلبی است.

باد در نَهُفت آوَردن، ناشدنی و محال است. ضرب‌المثلِ «مگر باد در قفس شود!» مشهور است.

داستانی که بستری مناسب برای آفریدن کارهای نمایشی است، اما تا کنون در ایران به آن پرداخته نشده... گویی همواره قرار است قدرِ داشته‌های خود را ندانیم.

اگر کَردمی بر تو این بَد نَهان مرا زشت نامی بُدی در جهان از نگاه شاعر کارهای دارندگانِ قدرت و مقام فراموش نمی‌شود. (در تاریخ می‌ماند) و گویی می‌آموزد راه مخالفِ آن، یعنی رسیدن به نیک نامی دشوار نیست.

شاعرِ مهربان و نیک‌نهادِ ایرانیان انگار خود نمی‌تواند این رنج را تاب بیاورد که خروش برمی‌آورد: ای دنیا، وقتی پروردهٔ خود را شکار می‌کنی، چرا باید کسی را در دامانِ خود بپرورانی؟ جهانا ندانم چرا پَروَری چو پَروردهٔ خویش را بِشکَری؟

آن دانا گفت: کسی که در کارها اندیشه کند، هرگز پشیمان نخواهد شد، هوشمندی درمانِ شتاب‌زدگی است، زیرا شتاب در بدی کردن از کارهای اهریمن است و پیامدی جز رنج و پشیمانی ندارد.

شاعر می‌گوید: اکنون از آن گیاه به تو نشانی بدهم (تا بدانی). آن گیاه را به نامِ خونِ سیاوشان می‌شناسی.