بریده‌هایی از کتاب دل بستگی

یکی از مهم‌ترین نقش‌هایی که در زندگی همسر خود به عهده می‌گیریم فراهم‌آوردن تکیه‌گاهی امن است: یعنی پدیدآوردن شرایطی که طرف مقابل بتواند علایق خود را در آن پی گیرد و با امنیت و اطمینان خاطر با پیرامون خود تعامل کند

«خوشبختی و شادی فقط زمانی واقعی است که آن را با دیگران سهیم شده باشی.»

رفتار اعتراضی یعنی اینکه اجازه دهید چرخهٔ دل‌بستگی بر شما مسلط شود

هر اندازه که افراد به همدیگر وابسته باشند، مستقل‌تر و پردل‌وجرئت‌تر خواهند بود

باوری مبنی‌بر این وجود دارد که هر سبک دل‌بستگی برای بالابردن شانس حیات بشر در محیطی خاص تکامل یافته است.

اگر قرار باشد فرضیهٔ منطقی دل‌بستگی در بزرگ‌سالان را تنها در یک جمله شرح دهیم، از این قرار خواهد بود: اگر می‌خواهید راهی به‌سوی خوشبختی و استقلال بیابید، ابتدا مناسب‌ترین آدم را برای وابستگی بیابید و با او همسفر شوید. هرگاه این مسئله را درک کردید، ماهیت نظریهٔ دل‌بستگی را دریافته‌اید.

«تناقض وابستگی» یاد می‌شود: هر اندازه که افراد به همدیگر وابسته باشند، مستقل‌تر و پردل‌وجرئت‌تر خواهند بود.

به یاد داشته باشید که چرخهٔ دل‌بستگی فعال‌شده به معنای عشق پرشور نیست. دفعهٔ بعد که با کسی وارد قرار و رابطهٔ عاشقانه شدید و احساس اضطراب، ناامنی و وسواس فکری کردید و فقط هرازچندگاهی احساس خشنودی و سرخوشی داشتید، به خودتان بگویید به احتمال قوی چرخهٔ دل‌بستگی فعال شده است، نه عشق! عشق حقیقی در مفهوم رشد و تکامل به معنای آرامش و آسودگی خیال است.

تجربیات کنونی ما نگرشمان را به تجربیات گذشته شکل می‌دهند.

اگر شما هم اجتنابی باشید، با شرکای عشقی خود ارتباط برقرار می‌کنید، اما همیشه فاصلهٔ ذهنی‌تان را مقداری حفظ می‌کنید و راه گریزی باقی می‌گذارید. احساس نزدیکی به دیگری و کامل‌شدن با او، که ازنظر عاطفی به یافتن خانه شباهت دارد، شرایطی است که به‌آسانی نمی‌توانید با آن کنار بیایید.

افراد ایمن با صمیمیت و نزدیکی احساس راحتی می‌کنند و معمولاً خونگرم و بامحبت هستند؛ افراد اضطرابی خواهان صمیمیت و نزدیکی‌اند، اغلب درگیر و در فکر روابط خود هستند و معمولاً از این مسئله نگران‌اند که آیا شریکشان هم می‌تواند آن‌ها را دوست بدارد یا نه؛ افراد اجتنابی صمیمیت و نزدیکی را با از دست دادن استقلال برابر می‌دانند و همواره سعی دارند که از این صمیمیت و نزدیکی بکاهند.

در واقع، نیاز به نزدیکی به یک فرد خاص چنان حائز اهمیت است که مغز سازوکاری بیولوژیکی [زیستی] پیدا کرده است که به‌طور ویژه مسئول ایجاد و تنظیم پیوند و ارتباط ما با اشخاصی است که به آن‌ها دل‌بستگی داریم (والدین، فرزندان، همسر). این سازوکار، که چرخهٔ دل‌بستگی نام دارد، متشکل از رفتارها و عواطفی است که با ماندن در کنار عزیزانمان امنیت و مصونیت ما را تضمین می‌کند.

وقتی که رابطهٔ عاطفی با فردی را شروع می‌کنیم که تکیه‌گاه امنی برای ما فراهم نمی‌کند، نه‌فقط خوشبختی و سلامتی عاطفی‌مان، بلکه سلامتی جسمی‌مان هم قربانی می‌شود.

این درس مهمی برای فردی با سبک دل‌بستگی اضطرابی است: اگر پیش‌از اینکه به نتیجه‌گیری برسید کمی بیشتر صبر کنید، قابلیت عجیبی برای کشف جهان پیرامون خود خواهید داشت و می‌توانید از آن به سود خود بهره گیرید. اما اگر نسنجیده تیر در تاریکی پرت کنید، آن‌وقت همه‌جا اشتباه قضاوت می‌کنید و به خود لطمه می‌زنید.

روابط را نباید مبتنی‌بر شانس دانست. روابط یکی از ارزشمندترین تجربیات بشری و فراتر از دیگر موهبت‌هایی است که زندگی در اختیار انسان می‌گذارد.

اگر می‌خواهید راهی به‌سوی خوشبختی و استقلال بیابید، ابتدا مناسب‌ترین آدم را برای وابستگی بیابید و با او همسفر شوید. هرگاه این مسئله را درک کردید، ماهیت نظریهٔ دل‌بستگی را دریافته‌اید.

امروزه دیگر می‌دانیم که سبک دل‌بستگی در بزرگ‌سالی تحت‌تأثیر عوامل گوناگونی است که یکی از آن‌ها به نحوهٔ مراقبت والدین ما برمی‌گردد. اما عوامل دیگری هم در آن سهم دارند، ازجمله ژنتیک و تجربیات زندگی

حرف‌هایی که همسر شما به زبان نمی‌آورد و کارهایی که انجام نمی‌دهد درست به‌اندازهٔ چیزهایی که می‌گوید و کارهایی که نمی‌کند ممکن است حاوی اطلاعات مهم و ارزشمندی باشد.

افراد با سبک دل‌بستگی اضطرابی واقعاً در برابر تغییرات در حالات هیجانی عاطفی دیگران بسیار هوشیارترند و می‌توانند دقت و حساسیت بیشتری به نشانه‌ها و علائم دیگران داشته باشند.

مشکل اینجاست که با نگرش متکی‌به‌نفس خود یاد می‌گیرید که برای درک احساسات کسی که از همه به شما نزدیک‌تر است اهمیتی قائل نباشید. با خود می‌گویید که این وظیفهٔ شما نیست؛ آن‌ها باید خودشان مراقب آسایش و سلامتی عاطفی خود باشند. درک‌نکردن این مطلب موجب می‌شود که شرکای عاطفی اجتنابی‌ها از اینکه به میزان کافی تحت حمایت عاطفی آن‌ها نیستند شکایت داشته باشند و نیز به کاهش حس تعلق‌خاطر، دل‌گرمی و رضایتمندی در رابطه منجر می‌شود.

اغلب وقتی که بین فرد اجتنابی و همسرش که حالا دیگر علاقه‌ای به او ندارد فاصله می‌افتد و از قطع رابطه‌شان مدت‌زمانی می‌گذرد، اتفاق عجیبی رخ می‌دهد: احساس عشق و احترام دوباره برمی‌گردد! یعنی زمانی که در فاصله‌ای ایمن تهدید روابط نزدیک برطرف شده است و دیگر لازم نیست احساسات واقعی خود را سرکوب کنید

افراد ایمن نه‌تنها در رابطه بیشترین موفقیت را دارند، بلکه اثر محافظتی نیز پدید می‌آورند که به‌نحوی می‌تواند رضایت و عملکرد شریک ناایمنشان را مانند آن‌ها تا حد زیادی افزایش دهد. این یافتهٔ مهمی است و به آن معناست که اگر شما با فردی ایمن باشید، او شما را ایمن‌تر خواهد کرد.

درس مهمی برای فردی با سبک دل‌بستگی اضطرابی است: اگر پیش‌از اینکه به نتیجه‌گیری برسید کمی بیشتر صبر کنید، قابلیت عجیبی برای کشف جهان پیرامون خود خواهید داشت و می‌توانید از آن به سود خود بهره گیرید.

ین اتفاقی نیست که اشخاصی که ارزش رابطه‌ای ایمن را بیشتر درک می‌کنند کسانی‌اند که هم با شرکای عاطفی ایمن در ارتباط بوده‌اند و هم با افراد ناایمن

اگر شخصی ایمن هستید، آیا از بدو تولد با ظرفیتی استثنایی به دنیا آمده‌اید یا بعداً آن را فراگرفته‌اید؟ جان بالبی معتقد است که سبک‌های دل‌بستگی عملی‌شدن تجربهٔ زندگی است، به‌خصوص درزمینهٔ تعاملاتمان با والدین در خردسالی.

ممکن است متغیرهای بسیار دیگری در تشخیص سبک دل‌بستگی یک کودک دخیل باشند. در میان عواملی که برای بالابردن امکان ایمن‌شدن یک کودک شناخته شده‌اند می‌توان از خلق‌وخوی نرم (که مسئولیت‌پذیری پدر و مادر را تسهیل می‌کند)، شرایط مناسب مادر، رضایت از زندگی زناشویی، اضطراب، افسردگی و تنش پایین، حمایت اجتماعی و گذراندن زمان کمتر با سرپرست‌هایی غیر از پدر و مادر را نام برد.

مورد آخر (اضطرابی و اجتنابی) جای می‌گیرند. بیش از پنجاه درصد از افراد ایمن هستند، حدود بیست درصد اضطرابی، بیست‌وپنج درصد اجتنابی و سه تا پنج درصد بقیه در دستهٔ چهارم جای می‌گیرند که دستهٔ خاص دچار اختلال نام دارد.

هرچه باشد، ما در فرهنگی زیست می‌کنیم که احساس نیاز به صمیمیت و نزدیکی امری بی‌ارزش به شمار می‌رود و به آن اعتنایی نمی‌شود، اما حفظ استقلال ستوده می‌شود. معمولاً ما این نگرش را درست می‌پنداریم، درحالی‌که به ضرر ماست.

«تناقض وابستگی» یاد می‌شود: هر اندازه که افراد به همدیگر وابسته باشند، مستقل‌تر و پردل‌وجرئت‌تر خواهند بود.

الگوهای دل‌بستگی که بزرگ‌سالان به همسر خود نشان می‌دهند مشابه الگوهای دل‌بستگی فرزندان به والدینشان است.