کتاب اقتصاد سیاسی سرمایه داری مدرن

پیش از فروپاشی بلوک شرق و بی‌اعتبار شدنِ نظام اقتصادیِ کمونیستی، نظامِ اقتصادیِ رقیب دلیلی نمی‌دید که خود را با ویژگی دیگری جز همان اقتصاد سرمایه‌داری شناسایی کند. این البته بدان معنا نبود که نقاط اشتراک و افتراق میانِ ساختارهای نهادیِ الگوهای اقتصادی‌ای که همگی به‌عنوان سرمایه‌داری شناخته می‌شدند از نگاه نظریه‌پردازان پنهان مانده باشد، یا نگرانی‌ها و امیدهایی در مورد قوت و ضعف هر یک از آنها مطرح نشده باشد. در سال‌های اولیهٔ دههٔ ۱۹۷۰ نگرانی‌های جدّی‌ای از بابت امکانِ ادامهٔ حیات الگوی دولت رفاه به‌ویژه در کشورهایی همچون آلمان، سوئد و اطریش که نشانه‌های تضعیفِ آن قابل رؤیت شده بود، به تلاشی دامن زد برای شناساییِ و حراست از آنچه ویژگی‌های نهادی الگوی سوسیال‌دموکراسی خوانده می‌شد

با اینهمه، به‌نظر می‌رسد که دو پدیده که طی دههٔ ۱۹۸۰ میلادی همزمان به‌وقوع پیوستند، تلاش برای شناسایی ساختارهای نهادیِ متفاوتی که این تعدد و تکثر به خود گرفته بود را به امری عاجل تبدیل کرد: یکی مسجل شدنِ مسیری بود که به جهانی‌شدنِ روزافزون اقتصاد می‌انجامید و در این دهه، به سرعت شکلی قانونی و نهادی پیدا کرد؛ و دیگری، همانطور که یادآوری شد، فروپاشیِ بلوک شرق بود که با بی‌اعتباریِ الگوی اقتصادیِ حاکم بر این کشورها همراه شد و به تکاپویی دامن زد برای ارائهٔ الگوهای اقتصادی بدیل با هدفِ بازسازی اقتصادهای ورشکستهٔ حاصل از این فروپاشی.

در فرهنگ سیاسیِ انگلیسی- آمریکایی، قراردادی که آزادانه برای انجام یک مقصود دقیقاً تعریف‌شده منعقد می‌شود، نشان‌گر رابطه میان افراد آزاد است. چنین قراردادی، در مقابل تسلیم بنده در برابر ارادهٔ دلبخواهیِ اربابی است که او تماماً سرسپردهٔ اوست. چنین هراس مشابهی به ماهیت دلبخواهیِ دولت نیز تعلق می‌پذیرد.