کتاب نظم جهانی

صرف‌نظر از نوع سیاستی که تدوین می‌کنید، هنر اجرای سیاست خارجی یک کشور در یافتن راهی نهفته است که برای کشور بیشترین مزایا را دارد. ما ممکن است دربارهٔ نیت خیر بین‌المللی حرف بزنیم و واقعاً هم منظورمان همین باشد. اما در تحلیل نهایی، یک حکومت فقط در جهت منافع کشورش عمل می‌کند، و هیچ حکومتی چنان بی‌خرد نیست که کاری را انجام دهد که در کوتاه‌مدت یا درازمدت به ضرر کشورش باشد.

گروه‌های تندرو وعده دادند که نظام وقت خاورمیانه را با نظمی بر پایهٔ مذهب جایگزین کنند که نشانگر دو رویکرد جهان‌شمول به نظم جهانی بود: یکی رویکرد سنّی به واسطهٔ جنبش گستردهٔ اخوان‌المسلمین که در ۱۹۲۸ تأسیس شده بود، جنبش تندروی حماس که در سال ۲۰۰۷ در غزه قدرت یافت، و نیز جنبش تروریستی جهانی القاعده؛ و دیگری رویکرد شیعی به واسطهٔ انقلاب آیت‌الله خمینی و نیز جنبش زادهٔ آن یعنی حزب‌الله لبنان که «دولتی در دل یک دولت» است. همهٔ این گروه‌ها، که در نزاعی خشونت‌بار با یکدیگر هستند، هدفی مشترک داشتند و آن کمر بستن به فروپاشی نظم منطقه‌ای موجود و بازسازی منطقه تحت نظامی الهی بود.

کمال شگفتی، صعود آیت‌الله‌ها به اوج قدرت در مراحل پایانی به مدد قطع رابطه امریکا با نظام حاکم میسر شد؛ زیرا امریکا به غلط تصور می‌کرد که این تغییر نوظهور به برقراری دموکراسی و تقویت روابط ایران و امریکا شتاب بیشتری می‌بخشد.

. نظم جهان در حقیقت عبارت است از مفهوم مورد پذیرش یک منطقه یا تمدن دربارهٔ چیستی مناسبات عادلانه و توزیع قدرتی که گمان می‌کنند باید بر همهٔ جهان اعمال گردد. نظم بین‌المللی عبارت است از کاربست عملی این مفاهیم در بخش قابل توجهی از جهان به گونه‌ای که تعادل قدرت در جهان را تحت تأثیر قرار دهد. نظم‌های منطقه‌ای نیز از همین اصول پیروی می‌کنند با این تفاوت که در یک محدودهٔ جغرافیایی مشخص اعمال می‌شوند.

نظم بدون آزادی، حتی اگر از طریق برتری لحظه‌ای و کوتاه‌مدت برقرار گردد، سرانجام نیروی ضد خود را ایجاد می‌کند؛ و از سوی دیگر آزادی نیز بدون چهارچوبی از نظم و حفظ صلح نمی‌تواند حاصل شده یا استمرار یابد.

مذهب و سیاست هرگز نتوانستند به یک ساختار مشترک تبدیل شوند تا جایی که وُلتر در این باره به طنز چنین گفت که امپراتوری روم مقدس «نه مقدس است، نه رومی، و نه اصلاً امپراتوری».

لازم است تعادل قدرت هر از چند گاهی دوباره تنظیم گردد. این ایجاد تعادل سبب ایجاد جنگ‌هایی می‌شود که در عین حال شدت آن‌ها را نیز محدود می‌کند.