کتاب انسان شدن؛ از تکامل اتفاقی تا تحول انتخابی

به‌جای بالا و پایین کردن نکات مثبت و منفیِ یک تصمیم یا سبک‌وسنگین کردن آن بر اساس تجربهٔ گذشته، قلب ما در لحظه می‌داند خیر ما در چیست. چه بپذیریم چه نادیده‌اش بگیریم، خرد قلب در اختیار ما است. خردی که هم در احساسمان نسبت به دیگران کارایی دارد و هم در تصمیممان در مورد مسائل مهم زندگی. یکی از بهترین مثال‌های خرد قلبی که همهٔ ما زمانی در زندگی تجربه‌اش کرده‌ایم، برداشت اولیهٔ ما نسبت به دیگران در برخورد نخست است که دقت آن توسط مطالعات علمی هم تأیید شده است.

به‌عنوان مثال، من دوستانی داشته‌ام که با اطمینان می‌گفتند وقتی همسر آینده‌شان را پیش از ازدواج برای اولین بار ملاقات کردند، استنباط اولیه‌شان این بوده است که فرار کن و سریع هم فرار کن! اما به‌جای اینکه به خرد قلبی‌شان گوش دهند، احساسشان را با استدلال عقلی توجیه کرده و دقیقاً مخالفش را انجام داده‌اند. یعنی به این نتیجه رسیده‌اند که بنا بر آنچه از ظاهر پیدا است، دلیلی برای ازدواج نکردن با آن شخص وجود ندارد.

در یکی از این موارد خانمی از همکاران گذشته‌ام دوازده سال پس از ازدواج فهمیده بود که استنباط اولیه‌اش از شوهرش درست بوده است. آن بی‌احترامی‌ای که در روز اول از او دیده بود، در آن دوازده سال هیچ تغییر نکرده بود. نکته اینجا است که او، یعنی قلب او، تنها در یک دهم ثانیه فهمیده بود که امنیت او در این رابطه به خطر خواهد افتاد، اما چون خرد قلبی خود را نادیده گرفت، دوازده سال از عمرش را داد تا به همان نتیجه برسد

چالش‌های مختلف در زندگی، روش‌های متفاوتی از اندیشیدن را برای حلشان می‌طلبند؛ برخی با استفاده از مغز و برخی دیگر از طریق قلب. درحالی‌که اندیشیدنِ قلب‌محور ممکن است در جهان پر سرعتِ فناوری و اطلاعات دیجیتال، مقولهٔ ناآشنایی به نظر آید، اما شاید به معنای واقعی پیچیده‌ترین فناوری‌ای که همیشه در اختیار ما بوده است، همین خرد قلب‌محور باشد.

من صادقانه می‌توانم بگویم که خرد قلبی من هیچ‌گاه باعث نشده که انتخاب بدی داشته باشم و با اینکه از این تکنیک در همهٔ تصمیم‌گیری‌های بزرگ زندگی‌ام استفاده نکرده‌ام، می‌توانم با صداقت بگویم که تنها تصمیماتی که پشیمان شده‌ام آن‌هایی بوده‌اند که در گرفتن آن‌ها به خرد قلبی‌ام توجه نکرده‌ام.