کتاب شاهنامه فردوسی (کتاب اول)

در این دنیا نباید در جست‌وجوی دوست باشی، چرا که راستی و درستی و بی‌آزاری بهترین دوستانت هستند.

آنگاه چرمی را که آهنگران به هنگام کار بر کمر می‌بندند در آورد و بر بالای نیزه آویخت. چون کاوه چنین کرد، غوغایی برخاست. کاوه فریادکنان و نیزه‌به‌دست می‌رفت و تمام بزرگان را می‌خواند که هرکه هوای فریدون دارد و از دست ضحّاک خلاصی می‌طلبد با من همراه شود تا فریدون را بیابیم. چیزی نگذشت که جماعتی انبوه به سرکردگی کاوه به فریدون ملحق شدند. فریدون چون آن چرم بر نیزه دید، آن را به فال نیک گرفت و با دیبای رومی و زر و گوهر زینت داد و آن را درفش کاویانی نام نهاد. از آن پس هرکس که بر تخت شاهی تکیه زد بر آن چرم و گوهرهای فراوانی افزود. آن‌قدر بر این چرم گوهر و پارچه‌های دیبا و ابریشم آویختند که در شب تاریک چون خورشید نورافشانی می‌کرد.

بسیار نیکو گفت آن خردمندی که می‌گفت با کسی پیوند نمی‌بندم مگر آن‌که او را از خود بهتر یافته باشم

اگر آسمان بلند هم زیر پای تو باشد سرانجامی جز به‌زیر خاک رفتن نداری.

نیکو گفته‌اند دانایان و خردمندان که هرکس بد کند به بدی نیز کیفر بیند و همیشه مشغول تیمار دل دردمند خود باشد

جهانا چه بدمهر و بدگوهری که خود پرورانی و خود بشکری

هرکس از خرد و اندیشه بهره برده نباید گناهی کند تا مجبور به ندامت شود.

در این دنیا نباید در جست‌وجوی دوست باشی، چرا که راستی و درستی و بی‌آزاری بهترین دوستانت هستند.»

بیا تا جهان را به بد نسپریم به کوشش همه دست نیکی بریم نباشد همی نیک و بد پایدار همان به که نیکی بود یادگار

فریدون فرّح فرشته نبود ز مُشک و ز عنبر سرشته نبود به داد و دهش یافت این نیکویی تو داد و دهش کن فریدون تویی

دنیا مانند شما بسیار دیده است و خواهد دید؛ امّا با کسی سر سازگاری ندارد.

آغاز دنیا گنج است و پایانش رنج. چون عاقبت بستر ما از خاک است و بالینمان خشت، چرا باید درختی کاشت که ریشه‌اش با خون آبیاری شود.

برتری‌ای که پایانش جز تیرگی نیست، باید بر آن گریه کرد

فلک را ندانم چه دارد گمان که ندهد کسی را به جان خود امان کسی را اگر سال‌ها پرورد درو جز به‌خوبی دمی ننگرد چو ایمن کند مرد را یک زمان از آن پس بتازد بر او بی‌گمان ز تخت اندر آرد نشاند به‌خاک ازین کار نی ترس دارد نه باک به مهرش مدار ای برادر امید اگرچه دهد بی‌کرانت نوید

آغاز دنیا گنج است و پایانش رنج

در این دنیا نباید در جست‌وجوی دوست باشی، چرا که راستی و درستی و بی‌آزاری بهترین دوستانت هستند.»

دربارهٔ شاهنامه و فردوسی هر چه بیشتر بگوییم باز هم ناگفته‌های بسیاری باقی است. نکتهٔ آخر این‌که شاهنامه نه‌تنها به‌عنوان یک دیوان شعر حماسی و یک شاهکارِ ادبی بی‌نظیر ارزشمند است، بلکه آن را از هر جنبه‌ای که مورد بررسی قرار دهیم دارای قدر و منزلتی والاست. شاهنامه سرشار از حکمت، پند و اندرز و حتی نکاتِ پزشکی است. رستم اولین نوزادی است که با عمل سزارین به‌دنیا می‌آید و حکیم سخن چنان با مهارت و از زبان سیمرغ آن را شرح می‌دهد که گویی خود جراحی زبردست است و برخلاف گفتهٔ مشهور که به‌خاطر تولد سزار روم این عمل سزارین نام گرفته، هنوز هم در نقاطی از سیستان و بلوچستان این گونه تولدی، موسوم به تولد رستمی است.

شامل: ۱. بخش اساطیری ۲. بخش پهلوانی ۳. بخش تاریخی تنظیم شده است. بخش اساطیری از پادشاهی کیومرث شروع شده و تا مرگ فریدون ادامه دارد. بخش پهلوانی از پادشاهی منوچهر و ظهور خاندان سام شروع می‌شود و تا مرگ رستم و فرزندش فرامرز ادامه دارد. بخش تاریخی که با پادشاهی بهمن فرزند اسفندیار شروع شده تا مرگ یزدگرد و تسلط عرب‌ها بر ایران ادامه می‌یابد.

هوشنگ از این هدیهٔ آسمانی خوشحال شد و خداوند را سپاس گفت. آتش را قبله‌گاه خود کرد و آن را نشانهٔ فروغ ایزدی دانست و آنگاه همگان را به سپاس و نیایش خداوند یکتا فراخواند و سفارش کرد تا آتش را گرامی بدارند.