کتاب امپراتوری ننگین

همان‌گونه که انگوس مدیسون، متخصص بریتانیایی تاریخ اقتصاد، شرح داده است، در اوایل قرن هجدهم، سهم هندوستان از اقتصاد جهان ۲۳ درصد و به‌اندازهٔ تمامی اروپا بود (این رقم در سال ۱۷۰۰، زمانی که خزانهٔ حکومت اورنگ‌زیب ۱۰۰ میلیون یورو درآمد فقط از حصول مالیاتی داشت، ۲۷ درصد بود). زمانی که بریتانیایی‌ها خاک هندوستان را ترک کردند، این رقم به چیزی بالاتر از ۳ درصد نزول کرد. دلیلش هم ساده بود: هندوستان در جهت منافع بریتانیا اداره می‌شد.

سربازان کمپانی هند شرقی موظف بودند هدفمند و برنامه‌ریزی‌شده بافتنی‌های بافندگان بنگالی را از بین ببرند و انگشتان شست آن‌ها را بشکنند تا نتوانند به خلق هنر بپردازند.

وضع مالیات از سوی این کمپانی که اغلب حداقل ۵۰ درصد درآمد افراد را شامل می‌شد آن‌قدر سنگین بود که دوسوم جمعیت تحت حکومت بریتانیا در اواخر قرن هجدهم عطای زمین‌های خود را به لقایش بخشیدند و رفتند. به نوشتهٔ دورانت: «مالیات‌دهندگان در قفس‌هایی محبوس می‌شدند و در معرض آفتاب سوزان قرار می‌گرفتند و پدران برای آنکه از پس تأمین مخارجِ ناشی از افزایش قیمت‌ها برآیند فرزندان خود را می‌فروختند.» پرداخت نکردن مالیات به معنای شکنجه شدن تا زمانی بود که مالیات‌ها تمام‌وکمال پرداخت شوند و بریتانیایی‌ها زمین قربانی بینوا را مصادره کنند. برای نخستین بار در طول تاریخ هندوستان، کمپانی هند شرقی پدیده‌ای به نام رعایای بدون زمین را خلق و آن‌ها را از منابع مرسومشان در امرارمعاش محروم کرد.

هندی‌ها بسیاری از این تبعیض‌ها را در بطن جامعهٔ خود وارد کردند، تبعیض‌هایی که حاصل دو قرن تسلط سفیدپوستان بر جامعهٔ آن‌ها بود؛ بنابراین هندی‌ها خود به سلطهٔ بریتانیایی‌ها کمک کردند. خاطرم می‌آید که در کودکی گزارشی از یک مهمان هندی خواندم که به انگلستان رفته بود. او از این حیرت‌زده شده بود که حتی پسرانی که در خیابان‌ها کفش‌های مردم را واکس می‌زدند انگلیسی بودند. بنابراین علوم انگلیسی به‌طور کامل وارد هندوستان شد و مردم جذب آن شدند. رانجی، شاهزاده‌ای جوان که بعدها به ستارهٔ کریکت تبدیل شد، زمانی که به‌عنوان دانشجو به هندوستان رسید از «استخدام شدن بریتانیایی‌ها در کارهای طبقهٔ پایین» غافلگیر شد (به وی اطمینان داده شده بود که مشاغل کارگری فقط به ایرلندی‌ها سپرده می‌شود و بریتانیایی‌ها به مشاغل بالاتر دست خواهند یافت).