کتاب کامو و سارتر؛ ماجرای یک دوستی و جدالی که به آن پایان داد

«از دیدگاه مارکسیستی، صد هزار جسد اگر بهای خوشبختی صدها میلیون انسان باشد، چیزی نیست.»

«اگر در مورد سیاست اختلاف‌نظر داشته باشید، دوستی غیرممکن است!»

«تلاش‌های بسیار برای صلح، امیدهای زیادی در انسان ایجاد می‌کند، اما این‌همه سال مبارزه بوده که منجر به این فروپاشی و کشتار جدید شده است.

کامو با این موضع انفرادی، مسیر جدیدی را برای چپ در فرانسه رقم زد. کامو که در سال‌های ۱۹۴۴ و ۱۹۴۵ برای سارتر یک الگو بود. آیا در پایان سال ۱۹۴۶ هنوز هم همان‌طور بود؟ بعدها، پس از جدایی سارتر-کامو، بووار شکست‌های شخصی کامو و سپس ضدیت او با کمونیسم را عامل سرد شدن این دوستی دانست؛ اما وقتی کامو موضع سیاسی بالغ خود را بیان کرد، سارتر تازه شروع به توسعهٔ دیدگاه سیاسی خود کرده بود. برخلاف کامو، او بیش از همه نگران خشونت دولت فرانسه و خشونت درونی سیستم اقتصادی آن بود.

انقلاب «اغلب» تنها امید مردم است. رد کردن آن از قبل، آن‌ها را محکوم به اعتراضات بیهوده می‌کند.