کتاب واقعیت درمانی برای قرن بیست و یکم

می‌گفت: «آنچه انسان را برآشفته می‌سازد، اشیا و پدیده‌ها نیستند، بلکه نگرش انسان نسبت به آن‌هاست.»

مؤلفۀ D [در فرمول WDEP] به مجموعه‌ای از مداخلات مرتبط با جهت‌گیری، اعمال اختصاصی، خودگویی‌های مؤثر و نامؤثر، ربط و پیوند احساسات با اعمال و مشخص‌ساختن اثر فیزیولوژیک رفتارهای خارج از کنترل و تحت کنترل اشاره دارد. کسی رفتارش را تغییر نمی‌دهد، مگر این‌که نخست ارزیابی کند که رفتارهای کنونی‌اش مفید نیستند و او را به خواسته‌اش نمی‌رسانند.

از مراجعان بپرسید چه می‌خواهند در این روش درمانگر به مراجعان کمک می‌کند عناصر (امیال) موجود در دنیای مطلوب یا آلبوم تصاویر ذهنیشان را مشخص، روشن، توصیف و اولویت‌بندی کنند. بررسی خواسته‌ها سه عنصر اصلی موجود در دنیای مطلوب را در بر می‌گیرد (اگرچه فقط به این سه دسته محدود نمی‌شود): روابط، دارایی‌های ارزشمند و باورهای بنیادین

یکی از اهداف درمان کمک به مراجعان است تا بفهمند که همواره کنترل درونی دارند و این‌که می‌توانند با تغییر رفتار، این کنترل را افزایش دهند. از این طریق آن‌ها می‌توانند مسائل گذشته را حل کنند و از شرایط قربانی‌بودن دست بردارند. برای انجام این کار، گاهی‌اوقات سودمند است که به مراجعان کمک کنیم مشکلاتشان را برونی کنند و ارتباط خود با آن‌ها را تغییر دهند. مراجعان و مشکلاتشان یکی نیستند لذا ما از تکنیک برونی‌سازی و شخصی‌سازی مشکل استفاده می‌کنیم.

آموزش بی‌زرق و برق مفاهیم مختلف تئوری انتخاب و واقعیت‌درمانی به سبکی انتزاعی یا مدرسه‌ای، باعث کاهش اثربخشی آن بر مراجعان می‌شود. زمان‌بندی در این فرایند نقشی محوری دارد. مراجع هنگامی مفاهیم را به بهترین وجه ممکن می‌آموزد که آن‌ها را تجربه کند. در این صورت، طرح بلافاصله موفقیت‌آمیز از آب درمی‌آید و انگیزۀ مراجع برای اجرای بهتر آن بالاتر می‌رود، چون او هم موفقیت را و هم برداشت عقلانی از تئوری انتخاب و واقعیت‌درمانی را تجربه می‌کند. مراجع اصل بدیهی «تغییر در اعمال = تغییر در احساسات» (CF=CA) را می‌آموزد.

واقعیت‌درمانگر به نقش چشمگیر برنامه‌ریزی اذعان دارد. اگرچه ارتباط، اتحاددرمانی، رابطه با مراجعان و همدلی، زیربنای مشاورۀ اثربخش هستند، اما روبنای واقعیت‌درمانی سیستم WDE و حد اعلای آن P (یک طرح SMART) است. تغییر رفتاری و سازمانی وقتی رخ می‌دهد که افراد رفتارهای خاص و نظام‌مند خودشان را ارزیابی کرده و آن را با تنظیم و اجرای طرح‌های اختصاصی دنبال کنند. این نوع برنامه‌ریزی برای سفر، ماشین رفتار آن‌ها را در یک شاهراه جدید و نویدبخش قرار می‌دهد. مقصد این سفر، برآورده‌کردن نیازها و خواسته‌ها، ارتقای سطح کیفی زندگی و مشارکت به اندازه در زندگی دیگران است.

گلسر (۱۹۷۲) ارزیابی را «مبنای تغییر» می‌داند. او می‌افزاید: «اگر لحظۀ خاصی در واقعیت‌درمانی وجود داشته باشد که مراجعان شروع به تغییر می‌کنند، هنگامی است که آن‌ها به ارزیابی کارهایی که در حال حاضر انجام می‌دهند می‌پردازند و سپس به این سؤال پاسخ می‌دهند که 'آیا این کار سودمند است؟' افراد تا وقتی مشخص نکنند کارهایی که انجام می‌دهند، کمکی به آن‌ها در رسیدن به خواسته‌هایشان نمی‌کند، هیچ تغییری نخواهند کرد»

گلسر (۱۹۷۲) ارزیابی را «مبنای تغییر» می‌داند. او می‌افزاید: «اگر لحظۀ خاصی در واقعیت‌درمانی وجود داشته باشد که مراجعان شروع به تغییر می‌کنند، هنگامی است که آن‌ها به ارزیابی کارهایی که در حال حاضر انجام می‌دهند می‌پردازند و سپس به این سؤال پاسخ می‌دهند که 'آیا این کار سودمند است؟' افراد تا وقتی مشخص نکنند کارهایی که انجام می‌دهند، کمکی به آن‌ها در رسیدن به خواسته‌هایشان نمی‌کند، هیچ تغییری نخواهند کرد»