کتاب درس گفتارهای مقدماتی روانکاوی

گرایش انسان به نادرست دانستن چیزی که نمی‌پسندد با ذات او عجین شده است، پس یافتن استدلال‌هایی علیه آن آسان است.

تحقق آرزو یکی از ویژگی‌های عمدهٔ رؤیاهاست.

بدون شک اینکه خود ما در گم کردن اشیا، که غالباً هم تجربهٔ دردناکی است، عمداً نقش ایفا می‌کنیم برایتان باورنکردنی خواهد بود.

اگر کارآگاه مسئول در پروندهٔ قتل بودید، انتظار داشتید که قاتل عکس و آدرس ضمیمه‌شدهٔ خود را در صحنهٔ جرم به جا گذاشته باشد، یا لاجرم از یافتن ردی نسبتاً جزئی و مبهم از کسی که به‌دنبال اویید، خشنود می‌شدید؟ پس بگذارید نشانه‌های کوچک را دست‌کم نگیریم؛ با کمک آن‌ها می‌توانیم در ردیابی چیزهای بزرگ‌تری موفق شویم.

هرکس که برای اولین‌بار به جامعهٔ انسانی وارد می‌شود مجدداً این قربانی کردن ارضای غریزی را برای نفع کل جامعه تکرار می‌کند.

این تکانه‌های جنسی در رفیع‌ترین نوآفرینی‌های فرهنگی، هنری و اجتماعی روان آدمی نقش ایفا می‌کنند و نباید دست‌کم گرفته شوند.

دفع بلا به این شکل هنوز هم در بین ما امری کاملاً رایج است و گم کردن‌های ما اغلب یک قربانی داوطلبانه محسوب می‌شود. گم کردن همچنین ممکن است در خدمت هدف لجاجت یا خودتنبیه‌گری هم باشد.

فرض اینکه کودکان زندگی جنسی  برانگیختگی‌ها و نیازهای جنسی و نوعی از ارضا  ندارند، اما ناگهان بین دوازده تا چهارده‌سالگی صاحب آن می‌شوند (کاملاً جدا از هرگونه مشاهده) به همان اندازه به‌لحاظ زیستی غیرممکن و حقیقتاً بی‌معنا خواهد بود که فرض شود آن‌ها با اندام‌های تناسلی پا به این دنیا نمی‌گذارند و این اندام‌ها موقع بلوغ درمی‌آیند. آنچه در این دوران در آن‌ها بیدار می‌شود کارکرد تولیدمثل است که برای اهدافش از لوازم فیزیکی و روانیِ ازپیش‌موجود بهره می‌برد.

کسی که با شکاف‌های رایج در زندگی خانوادگی آشناست مثل روانکاوان از مشاهدهٔ این غافلگیر نمی‌شود که نزدیک‌ترین بستگان بیمار، بسیار بیش از بهبودی، برای عوض نشدن او اهمیت قائل‌اند.

اطلاعات موردنیاز روانکاوی فقط در صورتی مطرح می‌شوند که بیمار دلبستگی هیجانی خاصی به پزشک داشته باشد؛ او به‌محض دیدن مشاهده‌گر بی‌اعتنا سکوت خواهد کرد. زیرا این اطلاعات به خصوصیترین مسائل زندگی روانی‌اش مرتبط است و چیزهایی است که در جایگاه شخصی مستقل باید از دیگران پنهان کند و به‌منزلهٔ شخصیتی یکپارچه حتی به خودش هم نباید اعتراف کند.

جامعه بر این باور است که هیچ خطری بالاتر از آزاد شدن و برگشتن رانه‌های جنسی به اهداف اصلی‌شان نیست.

انکار زندگی جنسی کودکان و فرض اینکه سکسوالیته صرفاً از بلوغ و با رسش اندام تناسلی آغاز می‌شود اشتباه غیرقابل‌دفاعی است. در عوض کودکان از همان ابتدا زندگی جنسی پرباری دارند که با آنچه بعداً نرمال تلقی می‌شود از بسیاری جهات متفاوت است. چیزی که در بزرگسالان «منحرف» توصیف می‌شود از این جهات با نرمال متفاوت است: اول، به‌دلیل نادیده گرفتن مرز بین گونه‌ها (تمایز بین انسان و حیوان)، دوم، به‌دلیل عبور از مرز انزجار، سوم، ازنظر تخطی از مرز زنا با محارم (ممنوعیت نسبت به کسب ارضای جنسی از خویشاوندان خونی نزدیک)، چهارم، به‌دلیل همجنس‌خواهی و پنجم، به خاطر انتقال نقش اندام تناسلی به دیگر اندام‌ها و نواحی بدن. هیچ‌یک از این مرزها از آغاز وجود نداشته‌اند، بلکه به‌مرور در طول رشد و تعلیم‌وتربیت ترسیم می‌شوند. کودکان خردسال از قید آن‌ها آزادند.

سمپتوم‌ها را به‌درستی می‌توان به‌عنوان ارضاهایی جایگزین برای آنچه در زندگی از دست رفته است تلقی کرد.

تجربه بدون شک باید به مربیان آموخته باشد که تکلیف رام کردن ارادهٔ جنسی نسل جدید فقط زمانی امکان‌پذیر است که اعمال تأثیراتشان را خیلی زود آغاز کنند، چشم‌به‌راه طوفان بلوغ نمانند و از قبل در زندگی جنسی کودکان که پیش‌درآمد آن است مداخله کنند. به همین دلیل، تقریباً تمام فعالیت‌های جنسی کودکانه برای کودکان ممنوع و مذموم شد، هدفی آرمانی برای غیرجنسی کردن زندگی کودکان تعیین شد، و با گذشت زمان کار به جایی کشید که مردم واقعاً غیرجنسی بودن آن‌ها را باور کردند و علم هم این دیدگاه را اعلام کرد.

«کسی که چیزی فراتر از دارایی‌اش عرضه می‌کند شیاد است.»

اگر فرض می‌کنید که توصیه و راهنمایی درمورد مسائل زندگی جزء لاینفک اثربخشی روانکاوی است، باید به شما اطمینان بدهم که دچار سوءتفاهم شده‌اید. برعکس، ما حتی‌المقدور از نقش مربی اجتناب می‌کنیم و بیش از هر چیز خواهان استقلال بیمار در تصمیم‌گیری هستیم.

رهایی از سمپتوم با درمان بیماری مساوی نیست.

آنچه در حیات روانی ناخودآگاه است کودکانه هم محسوب می‌شود.

فرد روانکاوی را با مطالعهٔ خود و شخصیتش می‌آموزد.

اگر کسی نام خاصی را که معمولاً به یاد دارد فراموش کند، یا اگر علی‌رغم تلاش‌های بسیار به خاطر سپردنش برای او دشوار باشد، می‌توان فرض کرد که مشکلی با صاحب این نام دارد و ترجیح می‌دهد که به او فکر نکند.

فراموشی مقصودها به‌طورکلی به جریان فکر مخالفی برمی‌گردد که مایل نیست مقصود به سرانجام برسد.

هرگاه توانستیم رؤیایی را درک کنیم، معلوم شد که تحقق وهمی یک آرزوست.

«لیبیدو» همچون «گرسنگی» آن نیرویی است (متعلق به رانهٔ جنسی، همان‌طور که گرسنگی متعلق است به رانهٔ تغذیه) که رانه به‌واسطهٔ آن خود را متجلی می‌کند.

ما حتی از بیمارانمان نمی‌خواهیم تا به حقیقت روانکاوی ایمان بیاورند یا هوادار آن باشند. چنین نگرشی اغلب ما را دچار تردید می‌کند. نگرشی را که بیش از همه در آن‌ها می‌پسندیم شکاکیت خیراندیشانه است.

تکلیف درمان روانکاوی را می‌توان در این فرمول توصیف کرد: تکلیفش خودآگاه کردن هر چیزی است که به‌نحو بیماری‌زایی ناخودآگاه باشد. شاید از اینکه بشنوید قاعدهٔ دیگری می‌تواند جایگزین این فرمول شود غافلگیر شوید: تکلیفش این است که کل شکاف موجود در حافظهٔ بیمار را پر کند تا فراموشی او از میان برود.

هرکه موفق به پرورش صداقت با خود شده باشد تا همیشه از بی‌اخلاقی در امان است، ولو معیار اخلاقی او از برخی لحاظ با عرف جامعه متفاوت باشد.

والدین فرد در رؤیاها به‌صورت امپراتور و شهبانو و شاه و ملکه یا سایر شخصیت‌های برجسته ظهور پیدا می‌کنند، پس در اینجا رؤیاها احترام به والدین زیادی را از خود نشان می‌دهند.

تولد تقریباً همیشه به‌صورت چیزی مرتبط با آب ترسیم می‌شود: فرد یا در آب می‌افتد یا از آن بیرون می‌آید، یا کسی را از آب بیرون می‌کشد یا کسی او را بیرون می‌کشد  به عبارتی رابطهٔ مادر فرزندی در اینجا برقرار است (ص ۲۰۹). مرگ با عزیمت و مسافرت با قطار

ویژگی چشمگیر آلت مردانه، که آن را قادر به برخاستن برخلاف قانون جاذبه می‌کند و یکی از پدیده‌های نعوظ است، منجر به این می‌شود که این اندام بتواند به‌صورت نمادین از طریق بالن، هواپیما و اخیراً کشتی هوایی زپلین بازنمایی شود.

اندام تناسلی زنانه می‌تواند، به‌واسطهٔ تمام اشیائی که در ویژگی محصور کردن فضایی خالی اشتراک دارند و می‌توانند چیزی را در خود جای دهند، به‌صورت نمادین نشان داده شود: برای مثال با چاله، حفره و گودی، با ظروف و بطری، با جعبه، صندوق، کیف، گنجه، جیب و مواردی ازاین‌دست. کشتی هم در این مقوله جای می‌گیرد. برخی نمادها مثل کمد، اجاق و علی‌الخصوص اتاق، بیش از آنکه با اندام تناسلی زنانه مرتبط باشند، با رحم ارتباط دارند.