کتاب سرنوشت انسان (جلد چهارم)

آنچه میزان اعمال را سنگین می‌کند به‌طورکلی اعمال صالح و حسنات، کفهٔ میزان ما را در قیامت سنگین می‌کنند؛ ولی در روایات چند عامل دیگر به‌منزلهٔ سنگین‌کنندهٔ ترازوی اعمال ذکر شده است. ۱. خوش‌اخلاقی یکی از مواردی که میزان اعمال انسان را در قیامت سنگین می‌کند، اخلاق خوب است. پیامبر (ص) فرمودند: «ما مِنْ شَیءٍ فِی المیزانِ اَثْقَلُ مِنْ حُسْنِ الْخُلْقِ»؛ چیزی سنگین‌تر از خوش‌اخلاقی در میزان وجود ندارد. کسی که خوش‌اخلاق باشد، در این دنیا نیز ارزشمند است و روی او حساب می‌کنند. چنین فردی طبعاً در آخرت هم میزانش سنگین خواهد بود؛ برعکس، آن‌که بداخلاق است، در همین دنیا نیز پوک است و مایه‌ای ندارد.

شجرهٔ طیبه، اسلام است. در کتب روایی تفسیری، مثل «نورالثقلین» و تفسیر «البرهان»، آمده است که ریشهٔ این درخت پیامبر اکرم (ص) است که انجام تمام مراحل پرورش و رشد و نمو و تغذیهٔ درخت با اوست. بدنه و تنهٔ آن حضرت امیر (ع)، شاخه‌های آن امامان معصوم (ع) و برگ‌های این درخت شیعیان هستند. امام باقر (ع) فرمودند: وقتی شیعه و مؤمنی به دنیا می‌آید، یک برگ به این درخت اضافه می‌شود. این یعنی همین حالا نیز تغذیه و رشد معنوی و بار کار ما به عهدهٔ پیامبر و بر دوش ایشان است. هر کار خیری که از ما سر می‌زند، از ریشه آب می‌خورد. هر ترک معصیتی به امداد حضرت است و از ریشه آب می‌خورد. هر بلا و مصیبت و فشاری که بر مؤمن وارد می‌شود، به ایشان فشار می‌آید. طوفان‌هایی که بر درخت و شاخه‌ها و برگ‌ها وارد می‌شود، بر ریشه هم سنگینی می‌کند.

خرج‌کردنش را نمی‌دانند و در راه ابلیس خرج می‌کنند. مال و ثروت نعمت است؛ به شرط آنکه انسان راه دخل و خرجش را بداند. پیامبر خدا (ص) فرمودند: «نِعْمَ الْمالُ الصّالِحِ لِلرَّجُلِ الصّالِحِ»؛ مال شایسته برای انسان شایسته خوب است.

شفاعت در آخرت از دستگیری در دنیا شروع می‌شود و ظهور و تجسم رابطه‌ای است که در دنیا با خدا و اولیای الهی برقرار کرده‌ایم. همین رابطه در آخرت به شکل شفاعت که همان رحمت و مغفرت خاص خداست، نمود پیدا می‌کند. بنابراین، اگر کسی با خدا و معصومان (ع) که تقسیم‌کنندهٔ رحمت الهی به شمار می‌روند، رابطه‌ای نداشته باشد، از رحمت خاص الهی یا همان شفاعت محروم می‌گردد و شفاعت کس دیگری هم شامل حالش نمی‌شود.

بنابراین کسانی که از شفاعت محروم‌اند، به چند دسته تقسیم می‌شوند: ۱) کسانی که نماز را ترک می‌کنند؛ ۲) کسانی که حق مردم را ادا نمی‌کنند؛ ۳) کسانی که در زخارف دنیا غرق می‌شوند؛ ۴) کسانی که آخرت را تکذیب و تمسخر می‌کنند؛ ۵) کسانی که با اهل‌بیت (ع) دشمنی می‌کنند

شاید برخی فکر کنند خدا با انجام کارهایی مثل نماز، روزه، حج، جهاد، خمس، انجام واجبات، ترک دروغ، ظلم، غیبت و شراب‌خواری راضی می‌شود؛ ولی امام حسین (ع) کاری به این کارها ندارد و رضایتش در گرو آن است که مثلاً برای جوانش، علی‌اکبر، گریه کنیم و همین که شور حسینی به راه بیندازیم و سینه و زنجیر بزنیم، کافی است. در واقع نتیجه این تفکر این است که شما امام حسین را راضی کن، او خودش در دستگاه خدا نفوذ دارد و کارها را اصلاح می‌کند. حتی نمازنخواندن و روزه‌نگرفتن و نپرداختن خمس را نیز تصفیه می‌کند. عزاداری یک دهه از محرم جای همهٔ کارهایی را که در طول سال انجام نداده‌ایم، پر می‌کند. واردشدن به بهشت از در خدا دشوار است؛ پس از در امام حسین (ع) وارد می‌شویم. اما در واقع اعتقاد چنین انسانی به عقیدهٔ مشرکان شباهت دارد و حتی می‌تواند نوعی جسارت به حضرت ابا عبدالله (ع) باشد

امیرالمؤمنین (ع) فرمودند: «فَمَنْ اَرادَنا فَلْیَأْخُذْ بِقُوْلِنا وَ لْیَعْمَلْ بِعَمَلِنا…»؛ هرکس ما را می‌خواهد، باید سخن ما را بگیرد و طبق عمل ما رفتار کند.

کرده‌ام، از حقیر درگذرد.

کوبهٔ در بهشت پیامبر اکرم (ص) فرمود: «اِنَّ حَلْقَةَ بابِ الْجَنَّةِ مِنْ یاقوتةٍ حَمْراءَ عَلیٰ صَفائِحِ الذَّهَبِ فَاِذا دُقَّتِ الْحَلْقَةُ عَلَی الصَّفْحَةِ طَنَّتْ وَ قالَتْ یا عَلِیُّ»؛ حلقه و کوبهٔ در بهشت یاقوت سرخی بر صفحه‌های زرین است که چون کوبه را بر صفحه بکوبند، از آن بانگ یا علی شنیده می‌شود. دربارهٔ این حدیث، تفسیری از علامه طباطبایی وارد شده است. نقل شده طنین کوبهٔ بهشت، یا علی است؛ چون کسی که به بهشت می‌رود، دم درِ بهشت صاحب خانه را صدا می‌زند. صاحبان بهشت که مردم به هدایت آن‌ها تا آنجا رفته‌اند، علی و اولاد او هستند. مؤمنان با هدایت و دستگیری آن‌ها در دنیا و شفاعتشان در آخرت وارد بهشت می‌شوند.