کتاب در احوالات آدمی

مثلاً وقتی مردی متوجه می‌شود که همسرش از خیانت او به خودش آگاه است، آن مرد خیانتکار خودش از درون می‌شکند و خُرد می‌شود و چه بسا به خاطر این سرشکستگی، مدام دست به خیانت می‌زند! اکثراً تکرار در جرم به خاطر عذاب وجدان جُرم اولیه است.

آدمی در وهلهٔ اول باید بتواند خودش را دوست داشته باشد و از تنهایی‌اش لذت ببرد. سپس می‌تواند به جستجوی انسان دیگر برود و او را نیز همچون خودش خوشوقت کند!

رابطه‌ها با دروغ شکل می‌گیرند، با دروغ رشد می‌کنند و با حقیقت از هم می‌پاشند.

نوابغ و هنرمندان اصیل از خودنمایی ریاکارانه آن هم در اجتماعات و فضاهای بی‌ربط به تخصصشان بیزارند اما افراد درون تهی در تمام اجتماعات با کلمات قلمبه‌سلمبه سعی در خودنمایی دارند.

دایناسورها دوام نیاوردند، ما پوست‌کلفت‌تر از دایناسورها هستیم

نباید غرایزمان را به علت بر هم زدن ژستِ متمدن‌مان انکار کنیم

نظرم ناخودآگاه، منبع تمام آگاهی‌های دنیاست و قلمرو گسترده‌ای است که باید با شجاعت واردش شد و رازهای انسان و گیتی را از آن بیرون کشید. ناخودآگاه، خود دلیل و تفسیر بسیاری از عقاید عجیب در سراسر دنیا مثل تناسخ و... است.

تمام انقلاب‌ها و دگردیسی‌های مرتبط با تمدن بشری به دست همین جوانان سرکش به وقوع پیوسته، جوانانی که دیکتاتوری‌ها و تمامیت‌خواهی‌ها و قوانین یک‌جانبه و ظالمانه را برنتافته و علیه تار و پود کهنهٔ نظم اجتماعی شوریده و طرحی دگر انداخته‌اند.

نیستند. بلکه سرکشی در برابر ظلم و ناکارآمدی‌ها و عادت‌های مخرب و روزمرگی‌های بطالت‌آور است که جزو سرکشی‌های مثبت و تمدن‌ساز محسوب می‌شوند.

گونهٔ آدم در طول میلیون‌ها سال برای مشکلات عمدتاً فیزیکی و پاره‌ای از ناراحتی‌های روحی مثل مرگ عزیزان و... سازگار شده، به همین دلیل است که مسائل و موضوعات دنیای امروز مثل حرص و ولع برای موفقیت‌های مدرن و چشم و هم‌چشمی، ترافیک، شلوغی، تک‌همسری و وفاداری جنسی و... بیشتر از سوگ عزیزان، روان انسان مدرن را می‌فرساید!

یکی از راه‌های رسیدن به زندگی شاد، «استقلال» است و در این راه، استقلال روانی مهم‌تر از استقلال مادی است.

حماقت است که زندگی‌ات را بر پایهٔ آرای دیگران بنا کنی وقتی که حتی مردم تکلیفشان با خودشان هم مشخص نیست، لحظه‌ای یک نظر دارند و لحظه‌ای نظر دیگر!

چه‌کسی بهتر از خود آدم می‌تواند خودش را درمان کند؟! بهترین طبیب هرکس خودش است. هیچ‌کس بهتر از خودمان نمی‌تواند از خودمان شرح حال بگیرد، مگر نه این است که هرکس، محل و شمار تمام زخم‌های آشکار و پنهان روحش را از بر دارد!

چه‌کسی بهتر از خود آدم می‌تواند خودش را درمان کند؟! بهترین طبیب هرکس خودش است. هیچ‌کس بهتر از خودمان نمی‌تواند از خودمان شرح حال بگیرد، مگر نه این است که هرکس، محل و شمار تمام زخم‌های آشکار و پنهان روحش را از بر دارد!

اضطراب، از ندانستن حادث می‌شود و افسردگی از دانستن و این نشان می‌دهد که ما نه تاب ندانستن را داریم و نه کشش دانستن را!

عادت حتی وحشیانه‌ترین اعمال را هم توجیه می‌کند و از بار منفی آن می‌کاهد. افسوس که آدمی به همه‌چیز عادت می‌کند! هیچ معجزه‌ای اتفاق نخواهد افتاد و رهایی حاصل نخواهد شد. تنها جادویی به نام «عادت» پدید خواهد آمد و آدمی را محکم‌تر به بندهایش خواهد بست.

می‌شود گفت گاهی مثلاً یک دانشمند سرشناس و اجتماعی، بیشتر از یک ولگرد الکلی دزد، خطرناک باشد! چون آن ولگرد تقریباً به تمام غرایزش جامهٔ عمل پوشانده، هر شب با یک زن ولگرد روسپی خوابیده، هرقدر عشقش می‌کشیده مست کرده و... و بدون هیچ نگرانی از فردایش در زمان حال زندگی کرده، اما آن دانشمند سرشناس در تمام طول عمرش غرایزش را سرکوب کرده، بنابراین مانند یک انبار باروت بالقوه است که می‌تواند خطرناک‌تر از آن دزد ولگرد باشد که مدام با جرقه‌های کوچک، آتش درونش را خوابانده.

جورج اورول می‌گوید: «شاید انسان ترجیح می‌دهد درکش کنند تا اینکه دوستش داشته باشند.»... بله، احساس دوست داشتن و دوست داشته شدن خالی از ادراکات روحی در نگاه انسان معنویت‌گرا مبتذل است و آدمی در نهایت، عاشق همدلی و همدردی است تا احساس محبت پوشالی و ظاهری.

رنج و شکنجه آدمی را بی‌رحم می‌کند. بشر همواره خواهان همدردی است و می‌خواهد آنچه را که خود چشیده به دیگران نیز بچشاند! هیچ چیزی بیشتر و پیشتر از شکنجه، آدمی را شکنجه‌گر بار نمی‌آورد. ظلم، ظالم‌زاست.

کسانی که در سختی‌ها کنارمان نبودند، حق ندارند در شادی‌هایمان شریک باشند.

حتی اگر انسانی خاص، هنرمند و منزوی از اجتماع هم باشد باز به کسی مثل خودش نیاز دارد تا هنر و خصوصیتش را به او بنمایاند. هیچ‌کس نمی‌تواند صرفاً از تماشای طبیعت محض و زیبا لذت ببرد در حالی که نیازهای حیوانی‌اش برطرف نشده است!

انسان‌های باهوش خودشان و نیازهایشان را بهتر می‌شناسند. آنها حتی به نیازهای جنسی یا نیازهایی که از دید عُرف مایهٔ شرم و گناه هستند با دیدی کاملاً منطقی و محترمانه می‌نگرند. به عبارت دیگر، انسان‌های باهوش اومانیست‌ترند! انسان‌های باهوش سخاوتمندترند و برای خود و دیگران راحت پول خرج می‌کنند. دیده و درک کرده‌ام که افراد باهوش وجدان و انسانیت نیرومندتری دارند. آدم‌های باهوش شاید از ادب و قدرت بالای معاشرت اجتماعی برخوردار باشند اما در باطن و در واقع تنها هستند.

مهم نیست که شمعِ خیر همیشه و تا ابد روشن بماند، مهم این است که ما با تلاش برای روشنایی آن به زندگی خود معنا و لذت ببخشیم.