کتاب روان شناسی خرد

جمله معروف «سرطان روان رنجوری را درمان می‌کند» در این کتاب نشان می‌دهد که رویارویی با مرگ، فلسفه زندگی انسان‌ها را به چالش می‌کشد، در حدی که قادر است بیماری‌های روانی را درمان کند. انسان‌ها وقتی با چنین تجربه‌های تکان‌دهنده‌ای روبه‌رو می‌شوند، لحظه‌ای از خود بیرون می‌آیند و به خودآگاهی بالاتری دست می‌یابند

«فهم دیگران» به معنای درک عمیق دیگران با اختلاف‌های بسیارشان و در زمینه‌های متفاوت در سطوح فردی، گروهی و سیستمی است. این ویژگی اساس و بنیاد سایر خصوصیات افراد خردمند در ارتباط با دیگران است

اریکسون (به نقل از وبستر، ۲۰۰۳) درباره شوخ‌طبعی گفته است: «نمی‌توانم تصور کنم پیر خردمندی که نتواند بخندد. دنیا پر از دوگانگی‌های مضحک و خنده‌دار است»

یک حس یکپارچه از خود زمانی حاصل می‌شود که فرد بتواند همه زندگی را در یک نگاه ببیند و پیوستگی و ثبات فردی خود را در جریان پرتلاطم زندگی درک کند و معنای زندگی خود را کشف کند و یا معنایی برای آن بسازد. معنایابی یک تکلیف فلسفی برای همه انسان‌هایی است که می‌خواهند به خرد دست یابند.

خردمندان از کنار تجربه‌های خود به‌راحتی نمی‌گذرند زیرا که آنها را منابع غنی و سرشاری از اطلاعات مهم می‌دانند و با بررسی ابعاد مختلف آن و لایه‌برداری و تحلیل عمیق به آن اطلاعات دست پیدا می‌کنند

هر تجربه درس‌هایی در خود نهفته دارد که باید بیرون کشیده شوند و برای این کار نیاز است که بارها مورد بازنگری قرار گیرد و جوانب آن بررسی شوند. خردمند از کنار تجربه‌های زندگی خود چه مثبت و چه منفی به‌راحتی عبور نمی‌کند. به همین علت است که مرور زندگی در بین خردمندان شایع است. آنها به گذشته می‌نگرند و تجارب خود را دوباره معنا می‌کنند.

هدف دانش عقلانی تسلط بر دنیای بیرون است. دانشی که بشر امروزه پیشرفت‌های شگرفی در آن کرده است و موفقیت بسیاری در کسب آن و کشف دنیای بیرون به دست آورده است. در حالی که هدف دانش وابسته به خرد تسلط بر دنیای درون است که به دلیل پیچیدگی‌های آن، پیشرفت‌ها و موفقیت‌های انسان در آن ناچیز است.

خودمحوری اجازه دیدن دیدگاه‌های دیگران را نمی‌دهد، زیرا این توهم را ایجاد می‌کند که دیگران هم مانند ما موقعیت را می‌بینند و یا اگر متفاوت می‌بینند آنها هستند که اشتباه می‌کنند نه ما. خودمحوری انسان‌ها باعث می‌شود که تصور کنند تفسیر آنها تنها تفسیر ممکن و البته درست‌ترین آنها است.

با ایثار عشق به دیگری، می‌توانیم خصایل و ویژگی‌های ممتاز او را، حتی آنهایی که هنوز تحقق نیافته‌اند، ببینیم. با عشق خویش می‌توانیم محبوب را از استعدادهای بالقوه عیان‌نشده‌اش و از آنچه می‌تواند بشود، آگاه کنیم.

هر چه تخیل فرد قوی‌تر و شخصیتش مستقل‌تر باشد گشودگی بیشتر است. این افراد تمایل دارند تجارب غیرمعمول و خارج از فعالیت‌های روزمره داشته باشند و همین ویژگی امکان دیدن جنبه‌هایی از زندگی را برای‌شان فراهم می‌آورد که در غیر این صورت امکان‌پذیر نبود.

نظریه توازن خرد، توسط رابرت استرنبرگ (۱۹۹۸) مطرح شده است. در این نظریه خرد چنین تعریف می‌شود: خرد کاربرد هوش و تجربه در سایه ارزش‌ها برای دستیابی به خیر عمومی است که فرد با ایجاد توازن بین علائق درون فردی، بین فردی و فرا فردی در کوتاه‌مدت و بلندمدت به تعادلی بین سازگاری با محیط‌های موجود، شکل دادن به محیط‌های موجود و انتخاب محیط‌های جدید دست می‌یابد.

«فهم دیگران» به معنای درک عمیق دیگران با اختلاف‌های بسیارشان و در زمینه‌های متفاوت در سطوح فردی، گروهی و سیستمی است. این ویژگی اساس و بنیاد سایر خصوصیات افراد خردمند در ارتباط با دیگران است، ازجمله توانایی درگیر شدن و مشارکت با دیگران، ظرفیت همدلی با آنان، تمایل اصیل و واقعی برای یادگرفتن از آنها و اشتیاق برای کمک به آنها.

یانگ (۲۰۰۸) خرد را چنین تعریف کرده است: «نوع خاصی از فرایند زندگی واقعی که زمانی حاصل می‌شود که فرد از نظر شناختی به یکپارچگی غیرمعمول دست یابد، ایده‌هایش را در عمل نشان دهد و به‌تبع آن آثار مثبتی، هم برای خود و هم برای دیگران، به دنبال آورد»

از حکیمی پرسیدند زندگی‌ات چگونه است؟ گفت: عالی! شب‌ها بر بستری از پر قو می‌خوابم و غذایم همواره گوشت تیهو و بوقلمون است. پیروان که از سبک زندگی او باخبر بودند و می‌دانستند که درواقع چنین نیست، اعتراض کردند. حکیم پاسخ داد؛ اگر راز زندگی را بدانید برای شما هم‌چنین زندگی شاهانه‌ای فراهم است. پیروان مشتاقانه پرسیدند که راز چیست؟ حکیم پاسخ داد: اگر دل به کار بسپارید و سخت کارکنید شب‌ها که با خستگی به خانه می‌روید بر هر بستری بخوابید همچون پر قو خواهد بود و تا زمانی که به‌طور کامل گرسنه نشده‌اید دست به طعام نبرید، آنگاه هر غذایی شاهانه خواهد بود.

توجه افراطی به خود و تمرکز دائمی بر اینکه چه چیز به نفع من است، از چه راهی به سود بیشتری برسم، چطور بر دیگران غلبه کنم و چطور در مسابقه زندگی برنده شوم و به حداکثر کامیابی دست‌یابم، نتیجه‌ای جز تباهی ندارد.