کتاب داشتن یا بودن؟

فعال بودن یعنی معنا بخشیدن به توانایی‌ها، استعدادها و موهبت‌های انسانی که هر کسی درجات مختلفی از آن را در خود دارد. فعال بودن یعنی تازه کردن خود، تحرک داشتن، رشد کردن، عشق ورزیدن.

بودن یک کنش است که با شدن‌های مداوم به عمل در می‌آید. می‌توان گفت بزرگ‌ترین تفاوتِ بودن و شدن همین فعالیت و عدم فعالیت است. بودن نوعی فعالیت بارور است که موجب تولید و نوزایی در زندگی آدمی می‌شود، ولی شما نمی‌توانید با تصاحب چیزی ادعا کنید که فعالیتی را تجربه کرده‌اید.

اگر در شیوهٔ داشتن، تمام نیروی خود را صرف می‌کنید تا کسی را به دست آورید، در شیوهٔ بودن باید تمام نیروی خود را صرف عشق‌ورزی کنید.

داشتنِ دانش می‌تواند در زمینه‌های خاصی کاربردی باشد، امّا دانستنْ یک فرآیند فعال بر پایهٔ بودن است که با تفکر ارتباط دارد.

دانستن به معنای در اختیار داشتن و تصاحب حقیقت نیست، بلکه به معنای نفوذ به درون است؛ به نحوی که منجر به یک کوشش انتقادی و فعال برای تماس نزدیک‌تر با حقیقت شود. دانستن، نزدیک شدن به حقیقت است. در تمام ادیان و فلسفه‌های مبتنی بر بودن، آگاهی از حقیقت همواره با شکلی از بیدار شدن از خوابِ غفلت همراه است.

ایمان بر اساسِ بودن، برای حیات آدمی امری کاملاً ضروری است؛ به نحوی که می‌توانیم بگوییم بدون چنین ایمانی، زندگی کردن بسیار دشوار می‌شود. در ایمان بر اساسِ بودن، آدمی نه به یک فرمول و سند، بلکه به وجود انسانی خود و دیگران یقین پیدا می‌کند. انسان باید در زندگی خود مؤمن باشد و ایمان نه به عنوان یک داشته، بلکه در رفتار روزمره‌اش نمایان شود. در واقع ایمانِ من به خودم، به دیگران، به نوع بشر، به توانایی ما برای انسانِ کامل شدن، می‌تواند منجر به یقین شود؛ یقینی که از بیرون حاصل نشده، بلکه بر تجربه‌های خود من متکی است.

آینده. ما فقط زمانی می‌توانیم در حال زندگی کنیم که عقیده‌مان بر بودن استوار باشد.