کتاب آن روی سکه

اما حضور بانوان در مشاغل بیرون از منزل شرایطی دارد. به‌طورکلی حضور بانوان در اجتماع موردپذیرش اسلام است؛ اما این حضور مشروط به شروطی است؛ اولاً همراه با حکمت و دلیل منطقی و معقول باشد؛ ثانیاً همراه با حیاء و عفت باشد؛ ثالثاً به میزان ضرورت باشد. بدون رعایت این شروط اسلام با حضور زن در اجتماع مخالف است و آن را به ضرر خانم‌ها و اجتماع می‌داند.

مذاکره بدون قدرت و بدون ارهاب و ترساندن دشمن نتیجه نمی‌دهد.

رشد کار و کارآفرینی در جامعه نیازمند این است که ما افراد جامعه و فرزندانمان را به گونه‌ای تربیت کنیم که برای کار ارزش قائل باشند. وقتی که کار نکردن و کمتر زحمت کشیدن و فرار کردن از زیر بار کار ارزش است، وقتی که به اصطلاح پول درآوردن بی‌زحمت ارزش است و پول درآوردن با زحمت ارزش نیست، در نتیجه این سبب می‌شود که آدم‌ها دنبال کار و کارآفرینی نروند؛ بلکه به‌دنبال زدوبند، شغل‌های کاذب و درآمدهای باد آورده بروند.

امیرالمؤمنین (ع) در نهج‌البلاغه به فرزند خود امام حسن (ع) توصیه می‌کند تا می‌توانی نعمت‌ها را مستقیم از خدا بگیر: «إِنِ اسْتَطَعْتَ أَلَّا یکونَ بَینَک وَ بَینَ اللَّهِ ذُو نِعْمَةٍ فَافْعَلْ»؛ «اگر می‌توانی بین تو و خدا صاحب نعمتی نباشد، این کار را بکن»، یعنی هرکسی نتیجه کار خودش را استفاده بکند.

امیرالمؤمنین (ع) در نهج‌البلاغه به فرزند خود امام حسن (ع) توصیه می‌کند تا می‌توانی نعمت‌ها را مستقیم از خدا بگیر: «إِنِ اسْتَطَعْتَ أَلَّا یکونَ بَینَک وَ بَینَ اللَّهِ ذُو نِعْمَةٍ فَافْعَلْ»؛ «اگر می‌توانی بین تو و خدا صاحب نعمتی نباشد، این کار را بکن»، یعنی هرکسی نتیجه کار خودش را استفاده بکند.

برای رشد باید ایمان و عمل صالح داشته باشیم و برای آن نباید حتی از نفس‌هایمان ساده بگذریم. بالاخره اگر ۶۰ سال عمر کنیم، ۲۰ سال از عمرمان را خوابیم و بسیاری از آن هدر می‌رود؛ چقدر در ترافیک هستیم؟ چقدر سر سفره می‌گذرد؟ چقدر غفلت داریم؟ پس فرصت کوتاه است. در این فرصت کم چه باید کرد؟

امیرالمؤمنین فرمودند: «کن لِما لا تَرجُو أرجی مِنک لِما تَرجُو»، آنجایی که امید نداری بیشتر امید داشته باش! اگر قرار است سر و کارت با خداوند باشد، باید به خدا خوش‌بین باشی. از نظر قرآن ثروت می‌تواند مایه خیر و ارزشمند باشد.

لذا به نظر می‌رسد این‌که مساجد و مجموعه‌های فرهنگی خودشان کسب‌وکاری راه بیندازند و خود مسجدی‌ها از خودشان خرید بکنند کار مطلوبی نیست. این‌که همه اقشار بخواهند برای خودشان جامعه‌ای مجزا درست بکنند صحیح نیست. بلکه مسجد باید مایه سلامت و رشد کسب‌وکار همه جامعه به‌ویژه محله خود باشد نه این‌که رقیب کسب‌وکار دیگران به‌ویژه در محله همان مسجد باشد.