بریده‌هایی از کتاب سواد سیاسی

قدرتی که از فیلتر قانون رد شده باشد اقتدار نام دارد. بنابراین می‌توان گفت اقتدار نوعی قدرت مشروع، قانونی و موردقبول تبعیت کنندگان است.

تفکیک قوا یعنی تقسیم قدرت حکومت بین سه قوه مقننه، مجریه و قضائیه. هدف اصلی تفکیک قوا، کنترل قدرت دولت است. با تقسیم قدرت بین سه قوه، ضمن حفظ تعادل، قدرت به وسیله خود قدرت مهار می‌شود.

تفکیک قوا یعنی تقسیم قدرت حکومت بین سه قوه مقننه، مجریه و قضائیه. هدف اصلی تفکیک قوا، کنترل قدرت دولت است. با تقسیم قدرت بین سه قوه، ضمن حفظ تعادل، قدرت به وسیله خود قدرت مهار می‌شود.

در جهان امروز، مهم‌ترین دارایی کشورها «شهروندان» هستند که به عنوان بازیگر اصلی در فرایند توسعه نقش ایفا می‌کنند. کشوری می‌تواند در مسیر پیشرفت و ترقی گام بردارد که دارای شهروندانی آگاه، فعال، وظیفه‌شناس، متعهد، باهوش و تحلیل‌گر باشد. بی‌سوادی سیاسی شهروندان عرصه را برای قدرت‌نمایی حاکمان بی‌تدبیر، نالایق، فاسد و پوپولیست فراهم می‌کند و در نقطه مقابل سواد سیاسی شهروندان، فضای سیاسی جامعه را در مسیر عقلانیت و شایسته‌سالاری هدایت خواهد کرد زیرا با این سواد مهارت مطالبه گری در حکومت شوندگان و مهارت پاسخگویی در حکومت‌کنندگان تقویت می‌شود.

مردم اقتدار را بر قدرت ترجیح می‌دهند زیرا پایه اقتدار زور نیست

ایدئولوژی، نظری درباره جهان است که بر روی سیاست‌ها، قضاوت‌ها، رفتارها، تصمیم‌ها، تفسیرها و موضع‌گیری‌ها اثر می‌گذارد.

آزادی منفی: آزادی منفی مستلزم نبود دخالت است (برلین، ۱۳۶۸:۲۴۴). این مفهوم از آزادی یعنی نبودن مانع، همین که کسی جلوی انجام فعل از سوی فاعل را نگیرد او آزاد است

آزادی مثبت: آزادی مثبت یعنی فرد، صاحب اختیار خود باشد تا بر اساس اراده خود عمل کند. این مفهوم از آزادی یعنی آزاد بودن در انجام فعل خاصی و موفقیت در حصول هدف معین (راسخ: ۲۸۰) و یا دارا بودن قدرت یا توانایی برای انجام کاری.

در ساده‌ترین و معروف‌ترین تعریف، دموکراسی را حکومت مردم، به وسیله مردم و برای مردم می‌دانند. دموکراسی حکومت مردم است، زیرا قدرت و قانون آن از اراده مردم نشأت می‌گیرد و به دنبال به رسمیت شناختن آزادی و حقوق شهروندان است. در واقع دموکراسی یا «مردم‌سالاری» یک روش حکومتی است که در آن، مردم قدرت و حق انتخاب حاکمان خود را دارند.