بریده‌هایی از کتاب مهارت های پایه ای تفکر انتقادی

قدرت‌های مستقر از ما می‌خواهند منفعلانه بپذیریم وضع موجود فکری، سیاسی یا اقتصادی «هرچند ایده‌آل نیست» اما طبیعی است، و تلاش برای تغییر یا بیهوده است یا به آشوب بی‌پایان و درنهایت بدتر شدن اوضاع می‌انجامد. به‌تبع این، نهادهای آموزشی هم نامتفکر تربیت می‌کنند: القا کردن به‌جای آموزش، حفظ کردن به‌جای درونی ساختن، به خاطر سپردن دانشِ پیش‌تر کسب‌شده به‌جای درگیر شدن با روند علمی، و پذیرفتن منفعلانه به‌جای پرسش‌گری.

تسلط بر مهارت‌های تفکر انتقادی نوعی احترام فکری به خودمان نیز هست. همهٔ ما این قابلیت را داریم که تشخیص دادن استدلال‌های خوب از استدلال‌های بد را یاد بگیریم و تشخیص دهیم چه چیزی را باید باور داشته باشیم و چه چیزی را نباید. بنابراین، اگر به دیگران اجازه دهیم که به‌جای ما فکر کنند شأن انسانی خود را پایین آورده‌ایم. اگر آماده نباشیم که خودمان برای خودمان فکر کنیم و به اندازهٔ کافی برای یاد گرفتن این کار تلاش نکنیم، همواره با این خطر مواجهیم که به دلیل جهل خودمان بردهٔ افکار و ارزش‌های دیگران باشیم.

ولی بالاخره فکر کردن را که همه بلدیم، نه؟ نه! از قضا آن تفکری که منظور ماست، تفکر نقاد، چیزی است آموختنی؛ و مهارت یافتن در آن تمرین بسیار می‌خواهد.

مهارت‌های پایه‌ای تفکر انتقادی مجموعه تفکر نقاد ابن سینا نویسندگان: ویلیام هیوز، جاناتان لیوری ، کاترین دوران مترجم: یاسر خوشنویس انتشارات اختران