بریده‌هایی از کتاب جعبه مقوایی

زمانی که در سراسرِ اروپا صحبت از او بود، و کف اتاقش به راستی تا مچِ پا پوشیده از تلگرامهای تبریک بود، او را گرفتار افسردگی شدید یافتم.

شاید آن ضرب‌المثل قدیمی ایرانی را به خاطر داشته باشی که می‌گوید: «آن کس که بچه پلنگی را می‌رباید به استقبال خطر رفته است، و نیز آن کس که پنداری را از زنی می‌گیرد». در سخن حافظ نیز همان‌قدر معنی و همان‌قدر دانش درباره جهان نهفته است که در کلامِ هوراس.

ولی، متأسفانه، هیجان را نمی‌توان به‌طور کامل از جنایت جدا کرد،

«شرلوک هولمز جز برای رحمت الهی قدم برنمی‌دارد.»

مهم نیست، آگاهی از مسائل حرفه من است. شاید خودم را طوری آموزش داده‌ام که چیزهایی را ببینم که دیگران به آنها توجه نمی‌کنند. در غیر این صورت، چرا باید برای مشاوره به سراغ من می‌آمدید؟

ــ آفرین، واتسن، خیلی خوب داری راه می‌افتی. کارَت واقعاً خیلی خوب بود. در واقع به هیچ یک از مسائل مهم پی نبرده‌ای، ولی روش کار را یاد گرفته‌ای، رنگ را هم سریع تشخیص می‌دهی.

هولمز گفت: ــ خداوند کمکمان کند! چرا سرنوشت با این موجودات بیچاره بی‌دفاع این‌طور بازی می‌کند؟ همیشه وقتی از چنین مسائلی آگاه می‌شوم به یاد گفته باکستر می‌افتم و می‌گویم «شرلوک هولمز جز برای رحمت الهی قدم برنمی‌دارد.»

هولمز گفت: ــ خداوند کمکمان کند! چرا سرنوشت با این موجودات بیچاره بی‌دفاع این‌طور بازی می‌کند؟ همیشه وقتی از چنین مسائلی آگاه می‌شوم به یاد گفته باکستر می‌افتم و می‌گویم «شرلوک هولمز جز برای رحمت الهی قدم برنمی‌دارد.»

برای مشاهده‌گر جوهرِ اصلی کلّ موضوع را در بردارد. بر این اساس، هیچ چیز به اندازه مسائل پیش پا افتاده غیرطبیعی نیست.

شوهر لب به مشروب نمی‌زد، پای زن دیگری در میان نبود، و رفتاری که از آن شکایت شده بود این بود که عادت داشت بعد از هر وعده غذا دندانهای مصنوعی‌اش را دربیاورد و آنها را به طرف همسرش پرت کند. حتماً قبول داری که چنین عملی احتمالاً به فکر یک داستانسرای متوسط نمی‌رسد

هولمز به این تعریف اعتنایی نکرد، هر چند از لبخندش معلوم بود که به مذاقش خوش آمده است.

این چرخه مصیبت و خشونت و وحشت در خدمت کدام هدف است؟ باید هدفی داشته باشد، در غیر این صورت تصادف است که بر جهان ما حکم می‌راند و این غیرممکن است. ولی کدام هدف؟ این همان معضل بزرگ و جاودانه‌ای است که عقل انسان هرگز نمی‌تواند پاسخی برای آن بیابد.

او دوست داشت درست در مرکز پنج میلیون آدم دراز بکشد و سرنخهایش دور و بَرش باشد تا آنها را بررسی کند و به هر شایعه یا سوءظنِ کوچکی درباره جنایتی حل نشده واکنش نشان بدهد.

خودت را دست کم گرفته‌ای. اجزاءِ صورت انسان ابزارهایی هستند که از طریق آنها احساسات خود را نشان می‌دهد، و اجزاءِ صورت تو خدمه فرمانبرداری هستند.

کارآگاهی خلق کرد که ترکیبی است از انسانِ پارسا و ورزشکار، دانشمند و هنرمندِ ناموفق، زن‌ستیز و آدم موقر، پایبند اخلاق و معتاد به موادِ آرام‌بخش، نماینده قانون و قانونی قائم به ذات.

دوست عزیز، زندگی بسیار عجیبتر از تمام چیزهایی است که ذهن انسان می‌تواند ابداع کند.

از همه مهمتر، سعی کنید آقای هازمر اِینجِل را از ذهنتان بیرون کنید، همان‌طور که خودش از زندگی شما بیرون رفته است.

این ماجرا چه معنایی دارد، واتسن؟ این چرخه مصیبت و خشونت و وحشت در خدمت کدام هدف است؟ باید هدفی داشته باشد، در غیر این صورت تصادف است که بر جهان ما حکم می‌راند و این غیرممکن است. ولی کدام هدف؟ این همان معضل بزرگ و جاودانه‌ای است که عقل انسان هرگز نمی‌تواند پاسخی برای آن بیابد

خیلی از مردم او را بیشتر یک ماشین می‌دانستند تا انسان.

ــ اجرای عدالت به همه مربوط است.

«آن کس که بچه پلنگی را می‌رباید به استقبال خطر رفته است، و نیز آن کس که پنداری را از زنی می‌گیرد»

جنایتهای بزرگتر معمولاً ساده‌ترند، چون هر چه جنایت بزرگتر باشد، انگیزه آن، علی‌القاعده، روشنتر است.