کتاب مهربانی با خود

کاش سرم را بردارم و برای هفته‌ای در گنجه‌ای بگذارم و آن را قفل کنم در تاريکی يک گنجه خالی... روی شانه‌هايم جای سرم، چناری بکارم و برای هفته‌ای در سايه‌اش آرام گيرم... «ناظم حکمت»

ارزش انسانیِ او به کسب موفقیت در امتحانات نیست. چه در امتحان قبول شود، چه نشود؛ باز هم از نظر خود موردقبول است. این نگرش به این معنی است که «کار را به‌این‌خاطر انجام دهید که دوست دارید، نه چون آن کار تنها راه برای داشتن ارزش انسانی است.»‌

افرادی که خودانتقادی در آن‌ها بسیار فلج‌کننده است. آن‌ها به‌قدری از ندای خشمگین درون خود می‌ترسند که دست به هر کاری می‌زنند تا این ندا را تحریک نکنند. آن‌ها از هرچیزی که احتمال شکست در آن ببینند، اجتناب می‌کنند و جرئت ندارند کار جدیدی را آغاز کنند.

خودشفقتی به رسمیت شناختن این موضوع است که اگر هر اتفاقی در زندگی ما بیفتد، مهم این است که بازهم خود را دوست بداریم

خودشفقتی، انگیزه ما را برای موفقیت بیشتر قوی‌تر می‌کند. دیگر از اشتباه‌کردن هراس نداریم، پس نیازی نیست که برای‌اینکه دیگران ما را دوست داشته باشند، بخواهیم کامل و بی‌نقص باشیم.

وقتی کسی خودش را دوست بدارد، قطعا می‌تواند دیگران را نیز دوست بدارد. انسان‌ها زمانی خود را دوست دارند که سلامت روانی داشته باشند و بنابر اصول اخلاقی زندگی کنند. اول باید حس خوبی نسبت به خود داشته باشیم تا بتوانیم این حس را به دیگران منتقل کنیم و این یک مسیر اجتناب‌ناپذیر برای احساس شفقت است.

«شفقت بزرگ‌ترین هنر آدمی»

مهربانی با خود و یا دوست داشتن خود به عنوان یک اصل مهم برای مهربانی با دیگران و یک پیش‌نیاز همیشه مورد تاکید و توجه بوده است. وقتی فرد یاد بگیرد در همه شرایط با خودش مهربان باشد و در عین حال مسئولیت اشتباهاتش را شجاعانه بپذیرد و در گردنه های سخت، مراقب احساس ارزشمندی و خود دوست داری اش باشد که با سرزنش‌گری و انتقادهای بی‌جا آن‌ها را تضعیف نکند قدم در مسیر مهربانی با خود و یا خودشفقتی گذاشته است.

دلم برای خودم تنگ شده کاش سرم را بردارم و برای هفته‌ای در گنجه‌ای بگذارم و آن را قفل کنم در تاريکی يک گنجه خالی... روی شانه‌هايم جای سرم، چناری بکارم و برای هفته‌ای در سايه‌اش آرام گيرم... «ناظم حکمت»

«آسایش و نیک‌زیستی یادگرفتنی است، اما نیاز به تمرین دارد و هیچ‌چیزی نمی‌تواند جایگزین تمرین شود.»

با خودشفقتی به خود انگیزه دهید بسیاری از مردم هراس دارند که اگر دست از انتقاد خود بردارند، دیگر برای رشد و موفقیت انگیزه‌ای پیدا نمی‌کنند. اما تحقیقات نشان می‌دهد که عکس این ماجرا حقیقت دارد. افرادی که به‌جای انتقاد با مهربانی و همدلی و احترام به خود انگیزه می‌دهند، پایداری بهتری در دشواری‌های زندگی دارند و از شکست به‌عنوان فرصتی برای یادگیری بهره می‌گیرند.

خیلی از رنج‌ها و دردهایی که ما تحمل می‌کنیم به‌خاطر انتقاد از خود و دیگران است.

«باشد که خوشبخت باشی، باشد که آسوده‌خاطر باشی، باشد که آزاد باشی، باشد که دوست‌داشتنی باشی.»‌

آرزو می‌کنم در امنیت باشم. آرزو می‌کنم خودم را ببخشم. آرزو می‌کنم خوشحال و رها از رنج باشم. آرزو می‌کنم به‌خوبی این درد را از سر بگذرانم. آرزو می‌کنم در باطنم صلح و صفا را پیدا کنم. آرزو می‌کنم با خودم مهربان باشم. آرزو می‌کنم از خودم مراقبت کنم. آرزو می‌کنم به‌راحتی و با شادمانی زندگی کنم. آرزو می‌کنم شرایط زندگی‌ام را بپذیرم. آرزو می‌کنم خردمند باشم و رفتار خودم را تغییر بدهم. آرزو می‌کنم یاد بگیریم که در صلح و آرامش با یکدیگر زندگی کنیم. آرزو می‌کنم در فضایی حاکی از احترام و فهم دوجانبه رشد کنیم.

خودشفقتی یعنی هرچه را هستید، کاملاً دوست بدارید؛ ولی هنوز هم ارزش زندگی را به رشد و تلاش برای بهتر شدن بدانید.

می‌توانیم مانند یک مادر که نوزاد خود را در آغوش می‌گیرد، رنج خود را در آغوش بگیریم

«کار را به‌این‌خاطر انجام دهید که دوست دارید، نه چون آن کار تنها راه برای داشتن ارزش انسانی است.»‌

ما می‌توانیم از خود انتقاد کنیم و خود را مقصر بدانیم. اما وقتی عمیقاً نگاه می‌کنیم، می‌توانیم ببینیم که بخش‌های منفی و مخرب وجودمان درواقع خودشان درحال رنج‌کشیدن هستند و بسیار محتاج به مهربانی.

«نشستن، ماده مخدر جدید است».

اضطراب، سرخوردگی و ناامیدی، هرلحظه سراغ ما می‌آیند، اما خودشفقتی به ما کمک می‌کند که درگیر آن‌ها نشویم.

دو آفت در رابطه: انتقاد و تقاضا

دلم برای خودم تنگ شده کاش سرم را بردارم و برای هفته‌ای در گنجه‌ای بگذارم و آن را قفل کنم در تاريکی يک گنجه خالی... روی شانه‌هايم جای سرم، چناری بکارم و برای هفته‌ای در سايه‌اش آرام گيرم... «ناظم حکمت»

تمرین ۴ التیام دردهای گذشته اگر درختی صدساله را تجسم کنیم، می‌توانیم ببینیم که درخت پنجاه‌ساله دیگری درون آن قرار دارد. می‌توانیم تک‌تک حلقه‌های تنه درخت پنجاه‌ساله را بشماریم و محل دقیق رشد آن را جدا از درخت صدساله پیدا کنیم. می‌توانیم ببینیم که دو درخت ده‌ساله و بیست‌ساله نیز درون این درخت صدساله قرار دارند. همین موضوع درمورد انسان نیز صادق است. هر نوعی از تجربه، به صورت ارتباطاتی، درون شبکه عصبی مغز ما ثبت می‌شود. درصورتی‌که آثار تجربه گذشته هنوز در زندگی ما وجود دارند، معلوم است که هنوز ارتباطات مربوط به آن تجربه، درون شبکه عصبی ما وجود دارند.

وقتی خودشفقتی داریم، دیگر نیازی نیست که از دیگران انتقاد کنیم. ما از شکست‌های اتفاقی نمی‌ترسیم، زیرا می‌توانیم شکست را به‌جای ابزار تهدید خود به‌عنوان فرصتی ارزشمند برای یادگیری در نظر گیریم. محققان متوجه شده‌اند که خودشفقتی، انگیزه ما را برای موفقیت بیشتر قوی‌تر می‌کند. دیگر از اشتباه‌کردن هراس نداریم، پس نیازی نیست که برای‌اینکه دیگران ما را دوست داشته باشند، بخواهیم کامل و بی‌نقص باشیم.

«باشد که خوشبخت باشی، باشد که آسوده‌خاطر باشی، باشد که آزاد باشی، باشد که دوست‌داشتنی باشی.»‌

زمانی که خودشفقتی دارید، خودتان را درگیر مقایسه با دیگران نمی‌کنید؛

به‌هیچ‌وجه مهم نیست که چقدر احساس خشم، یأس و خودانتقادی داریم، خودشفقتی برای همه می‌تواند کارساز باشد.

خودشفقتی، زندگی من را کاملاً تغییر داد و متحول کرد. من از فردی که درد و رنج بسیار و خودتخریبی داشت، تبدیل به کسی شدم که امروز با خود در صلح است و در روابطم، هماهنگی و صمیمیت زیادی حس می‌کنم.

خودشفقتی چطور نتیجه می‌دهد و چگونه انجام می‌شود؟ خودشفقتی سپر جادویی نیست که جلوی بروز اتفاقات بد و تلخ زندگی را بگیرد و از ما محافظت کند یا کاملاً ما را از غم‌وغصه دور نگه دارد. خودشفقتی به ما یاد می‌دهد که وقتی با مشکلات اجتناب‌ناپذیر زندگی مواجه شدیم، چطور از خود مراقبت کنیم. اضطراب، سرخوردگی و ناامیدی، هرلحظه سراغ ما می‌آیند، اما خودشفقتی به ما کمک می‌کند که درگیر آن‌ها نشویم. ما می‌توانیم مانند یک مادر که نوزاد خود را در آغوش می‌گیرد، رنج خود را در آغوش بگیریم و (به‌خاطر خودشفقتی) احساس بهتری داشته باشیم.‌ من در زندگی خود یاد گرفته‌ام که آرامش و آزادی حقیقی از عشق ورزیدن به خود و پذیرش خود در تمامی شرایط حاصل می‌شود.

هنگامی که خودشفقتی دارید، نباید تغییر کنید؛ بلکه دوست دارید رشد کنید. رشد اغلب مستلزم تلاش است