بریده‌هایی از کتاب فرزند نیل

مع‌هذا سن تو کم است و از آن گذشته، از روزی که چشم گشوده‌ای تا امروز مجسمهٔ خدایان مصر را دیده‌ای و هر خدا که اسمش به گوش تو رسیده دارای مجسمه است و تو عادت کرده‌ای که خدایان مصر را به شکل مجسمه ببینی و نمی‌توانی قبول کنی که خدایی وجود دارد که نمی‌توان آن را دید، ولی می‌توان به‌وجودش پی برد، همان‌طور که وقتی تو در باغ قدم می‌زنی عطر گل‌ها را استشمام می‌نمایی ولی نمی‌توانی آن عطر را ببینی. آتون، خدایی که دیده نمی‌شود، مانند آن عطر است که تو استشمام می‌کنی و به‌وجودش پی می‌بری ولی آن را نمی‌بینی.»

موسی گفت: «من عطر را نمی‌بینم اما به‌وسیلهٔ شامهٔ خود به‌وجودش پی می‌برم لیکن نمی‌توان به‌وسیلهٔ شامه به‌وجود آتون پی برد.» آمون‌تپ گفت: «ولی می‌توان به وسیله عقل فهمید که آتون وجود دارد.» موسی پرسید: «آیا تو به وسیلهٔ عقل

وقتی یک ملت دانایی خود را از دست داد خرافه‌پرست می‌شود، همان‌گونه که امروز مصریان خرافه‌پرست شده‌اند و می‌گویند که اهرام را خدایان ساخته‌اند، ولی من و همکارانم که معمار هستیم می‌دانیم که این هرم به‌دست افراد بشر ساخته شده و آنهایی که معماری و نقشه‌کشی این هرم را بر عهده داشتند از دانشمندان بزرگ روزگار بودند

سلاطین قدیم مصر هرم‌ها را به‌دست بردگان ساختند؛ ولی این حرف را باور نکن و این ابنیهٔ عظیم را ایمان کسانی که آنها را می‌ساختند به‌وجود آورده، و اگر آنها برده بودند نمی‌توانستند این بناهای با عظمت را به‌وجود بیاورند.

هرم بزرگ از لحاظ دینی برای من بدون اهمیت است، ولی من از نظر هنری به "هرم بزرگ" علاقه دارم و نمی‌خواهم که ویران شود و از بین برود، چون می‌دانم هرگاه هرم بزرگ ویران گردد، دیگر در مصر و شاید در جهان، بنایی به عظمت هرم بزرگ به‌وجود نخواهد آمد. هرم بزرگ را فقط قدرت و ثروت سلاطین مصر به‌وجود نیاورد، بلکه ایمان مصریان که عقیده به آمون داشتند و می‌دانستند که آن بنا برای آمون ساخته می‌شود، آن هرم را برپا ساخت.

هرکس در هر مرتبه و در هر صنفی که هست نمی‌تواند برتر از خود را ببیند و اگر شخصی پیدا شود که بتواند در مرتبه و صنف خود شخصی برتر از خود را ببیند، باید گفت که یک موجود استثنایی است.»

در آن موقع موسی متوجه شد که فضیلت فقط به این نیست که انسان تحصیل کند و سوادِ خواندن و نوشتن داشته باشد و حساب و هندسه و تاریخ و جغرافیا را فرابگیرد و بتواند قسمت‌هایی از کتاب اموات را از حفظ بخواند و هنگام صحبت از مضامین آن کتاب شاهد بیاورد، بلکه کسانی هستند که بدون داشتن سوادِ خواندن و نوشتن، و بی‌آنکه از حساب و هندسه و تاریخ و جغرافیا اطلاع داشته باشند، دارای فضیلت هستند و می‌توانند کاری را به انجام برسانند

نف گفت: «من به‌تجربه دریافته‌ام که خدایان خیلی از چیزها را می‌بخشند،

روزی که سلاطین مصر به‌دست ملت مصر این هرم‌ها را ساختند، مصریانْ ملتی دانا و با ایمان بودند، ولی امروز دانا نیستند و علمِ ساختن یک‌چنین عمارات عظیم را از دست داده‌اند و ایمان آنها مبدل به خرافه‌پرستی شده است

گرچه انسان با ارادهٔ خود هرچه بخواهد می‌کند، ولی بعضی از اوقات ارادهٔ او مقهور یک تمایل قوی می‌شود، به‌طوری‌که نمی‌تواند آن تمایل را از بین ببرد و شاید سرنوشتْ همان تمایل قوی می‌باشد و چون شخص نمی‌تواند بر تمایل خود غلبه نماید تصور می‌کند که سرنوشت وی اقتضا می‌نماید که کاری را به انجام برساند.

شرط اول در هر کار خواستن است و بعد از آن اقدام‌کردن. اگر کسی چیزی را بخواهد و اقدام نکند، تا پایان عمر به آن نخواهد رسید و بعد از اینکه مبادرت به اقدام کرد باید آن‌قدر دنبال کار را بگیرد تا به نتیجه برسد.»

وضع من و تو، شبیه است به وضع سایهٔ یک انسان نسبت به خود او. تا وقتی که انسان هست، سایهٔ او وجود دارد و همین‌که انسان ناپدید گردید، سایه‌اش از بین می‌رود و من هم مثل تو، مانند سایهٔ کسی که مرده باشد از بین خواهم رفت.»