کتاب پادشکننده

شخصیتی که من از یک بازنده سراغ دارم، کسی است که بعد از ارتکاب اشتباه، به خودش نمی‌آید، از آن اشتباه بهره نمی‌گیرد، احساس شرمساری می‌کند و به جای اینکه از اطلاعات جدیدی که به دست آمده احساس غنی‌شدن پیدا کند دچار حالت تدافعی می‌شود و به جای اینکه به حرکت خودش ادامه دهد سعی می‌کند توضیح دهد که چرا آن اشتباه را مرتکب شده است. این نوع افراد غالباً خودشان را «قربانیان» نوعی توطئهٔ بزرگ، یک رئیس بد یا ستم روزگار می‌دانند.

باد شعلهٔ شمع را خاموش، اما آتش را شعله‌ورتر می‌کند.

در مورد انقلاب‌ها که از سرکوب جان می‌گیرند، وقتی با کشتن تظاهرکنندگان سری را به معنای واقعی کلمه می‌زنند سرهای دیگری سریع و سریع‌تر رشد می‌کنند. یک شعار انقلابی ایرلندی هست که این اثر را کوتاه و مختصر بیان می‌کند: هرچه سنگرهایت را بلندتر بسازی ما قوی‌تر خواهیم شد. به ناگاه جمعیت اینگونه تغییر می‌کند: مردمی که از شدت خشم و انزجار خون جلوی چشمانشان را گرفته است و با شجاعت و از خودگذشتگی چند نفری که مایلند جانشان را برای هدف فدا کنند تحریک شده‌اند و حالا تشنهٔ افتخار شهیدشدن‌اند. به این دلیل است که جنبش‌های سیاسی و شورش‌ها می‌توانند به شدت پادشکننده باشند

کسی که هرگز مرتکب گناهی نشده است از کسی که فقط یک‌بار مرتکب گناه شده است کمتر قابل اطمینان است. و کسی که خطاهای بسیاری کرده است -که یک خطا را بیش از یک بار مرتکب نشده باشد- قابل اطمینان‌تر از کسی است که هرگز هیچ خطایی نکرده باشد.

رویای من -یعنی راه‌حل- این است که یک روز ملی کارآفرین داشته باشیم، با چنین پیامی: بیشتر شما شکست خواهید خورد، بی‌احترامی خواهید دید، فقیر خواهید شد اما ما برای ریسک‌هایی که می‌کنید و از خودگذشتگی‌هایتان به خاطر رشد اقتصاد این سیاره و اینکه دیگران را از فقر بیرون می‌کشید احترام قائلیم. شما منشأ پادشکنندگی ما هستید. ملت ما از شما تشکر می‌کند.

آنچه باعث شکوفایی گونه‌ها می‌شود، صلح نیست بلکه آزادی است

پادشکنندگی چیزی فراتر از تاب‌آوری یا استواری است. تاب‌آور کسی است که در مقابل شوک‌ها مقاومت می‌کند و همانی که بود باقی می‌ماند؛ پادشکننده اما از آن چیزی که بود بهتر می‌شود.

به زحمت می‌توان به افراد داده‌گرای ساده‌لوح، توضیح داد که ریسک در آینده است، نه در گذشته.

اهل عمل، نمی‌نویسند عمل می‌کنند. پرندگان پرواز می‌کنند و آن‌هایی که بهشان درس پرواز می‌دهند آن‌هایی هستند که داستان آن‌ها را می‌نویسند. پس خیلی راحت می‌توان دید که تاریخ را حقیقتاً بازندگانی نوشته‌اند که وقت بیکاری زیاد و مسند دانشگاهی محفوظی داشته‌اند.

پدیدهٔ مقاومت در برابر آنتی‌بیوتیک را در نظر بگیرید. هرچه بیشتر تلاش می‌کنید که به باکتری آسیب بزنید، باکتری‌های بازمانده قوی‌تر خواهند شد - مگر اینکه بتوانید آن‌ها را به طور کامل نابود کنید. در مورد درمان سرطان نیز دقیقاً همین امر صادق است: غالب اوقات سلول‌های سرطانی که موفق می‌شوند از شیمی‌درمانی و پرتودرمانی جان سالم به در ببرند، سریع‌تر تکثیر می‌شوند و جای خالی سلول‌های ضعیف‌تر را می‌گیرند.

بیشتر آدم‌ها موفق می‌شوند وقت آزادشان را هدر بدهند، همان‌طور که وقت آزاد، آن‌ها را ناکارآمد، تنبل و بی‌انگیزه می‌کند؛ هرچه سرشان شلوغ‌تر می‌شود در وظایف دیگر هم فعال‌تر می‌شوند.

افرادی که قوای بدنی خود را با استفاده از این دستگاه‌های بدنسازی گران‌قیمت مدرن تقویت می‌کنند می‌توانند وزنه‌های بسیار سنگینی را بلند کنند، رقم‌های بالایی را در دستگاه‌های بدنسازی به نمایش درآورند و عضلاتی با ظاهر بسیار تأثیرگذار پرورش دهند اما نمی‌توانند سنگ بزرگی را بلند کنند؛ آن‌ها در یک نزاع خیابانی توسط فردی که به روش بی‌نظم‌تری تعلیم‌دیده است حسابی کُتک می‌خورند.

ما انسان‌ها آن چیزی را که ملموس نیست، خوار می‌شماریم. خیلی راحت تحت تأثیر کودک گریانی قرار می‌گیریم که در تلویزیون می‌بینیم تا هزاران نفری که در جاهای دیگر می‌میرند ولی به تلویزیون اتاق نشیمن ما راه پیدا نمی‌کنند.

آدم کلمات جدید را نه با خرخوانی بلکه با نوع دیگری از زحمت یاد می‌گیرد: ارتباط برقرار کردن، مخصوصا وقتی مجبور باشد ذهن فرد دیگری را بخواند - کنارگذاشتن ترس از اشتباه.

پادشکننده عاشق تصادفی‌بودن و عدم قطعیت است که از همه مهم‌تر، به‌معنیِ عشق به خطاست یعنی دستهٔ خاصی از خطاها. پادشکنندگی خصلت بی‌نظیری دارد که به ما اجازه می‌دهد با ناشناخته‌ها دست‌وپنجه نرم کنیم و بدون داشتن درکی از جریان امور، کار کنیم و کارمان را هم خوب انجام دهیم. بگذارید کمی بی‌پرواتر باشم: به لطفِ پادشکنندگی، کار کردنِ ما خیلی بهتر از فکر کردنمان شده است. من ترجیح می‌دهم همیشه بی‌کله و پادشکننده باشم تا بی‌اندازه باهوش و شکننده.

اگر فریب را دیدی و نگفتی فریب است خودت یک فریب‌کاری.

نگاه مستقیم در چشم طرف مقابل، رفتار آدم را عوض می‌کند. اما برای یک مفت‌خور اداریِ پشت میز نشین، عدد صرفاً یک عدد است.

افرادی که وهم و خیالات و ترفندها و روش‌های بسیار پیچیده‌ای در مغزشان دارند کم‌کم چیزهای ابتدایی، بسیار ابتدایی را گم می‌کنند.

وقتی تصادفی‌بودن را با آغوش باز می‌پذیرید حدی از نظم و کنترل نصیبتان می‌شود.

مهارت، زادهٔ نیاز است و موفقیت زادهٔ مشکلات

ما از دیرباز در واحدهای کوچک و قبیله‌ها زندگی کردیم و در واحدهای کوچک بهتر مدیریت می‌شدیم

پادشکننده بعضی چیزها هستند که از شوک بهره می‌برند؛ وقتی در معرض نوسان، تصادفی‌بودن، بی‌نظمی و عوامل استرس‌زا قرار می‌گیرند، شکوفا می‌شوند و رشد می‌کنند. آن‌ها عاشق ماجراجویی، ریسک و عدم قطعیت‌اند. اما با وجود فراگیری این پدیده در همه‌جا، هیچ واژه‌ای برای متضاد کلمهٔ شکننده وجود ندارد. پس بیایید اسمش را بگذاریم پادشکننده. پادشکنندگی چیزی فراتر از تاب‌آوری یا استواری است. تاب‌آور کسی است که در مقابل شوک‌ها مقاومت می‌کند و همانی که بود باقی می‌ماند؛ پادشکننده اما از آن چیزی که بود بهتر می‌شود. این خصیصهٔ هر آن چیزی است که با زمان تغییر می‌کند: تکامل، فرهنگ، ایده‌ها، انقلاب‌ها، نظام‌های سیاسی، نوآوری‌های فناورانه، موفقیت‌های فرهنگی و اقتصادی، بقای جمعی، دستورپخت‌های خوب (مثلاً سوپ مرغ یا استیک تارتار با یک جرعه کنیاک)، پیدایش شهرها، فرهنگ‌ها، نظام‌های حقوقی، جنگل‌های استوایی، مقاومت باکتریایی... حتی وجود خودمان به‌عنوان گونه‌هایی روی این سیاره.

«ماکیاولی نوشت که به نظر می‌آید در بحبوحهٔ کشتارها و جنگ‌های داخلی، جمهوری ما قوی‌تر شده (و) فضیلت‌ها در روح شهروندانش دمیده شده است ... کمی آشوب‌انگیزی، به روح مایه می‌دهد و آنچه باعث شکوفایی گونه‌ها می‌شود، صلح نیست بلکه آزادی است».

افراد معدودی از این حقیقت آگاه‌اند که رنجش و تندی ایرانیان نسبت به ایالات متحده از این واقعیت ناشی می‌شود که ایالات متحده -که یک حکومت دموکراسی است- پادشاهی را، شاه سرکوب‌کنندهٔ ایران را منصوب کرده بود، که آن سرزمین را غارت کرد اما برای ایالات متحده، «ثبات» دسترسی به خلیج فارس را فراهم کرد. حاکمیت دینی در ایران امروز، تا حد زیادی نتیجهٔ چنان سرکوبی است.

بگذارید کمی بی‌پرواتر باشم: به لطفِ پادشکنندگی، کار کردنِ ما خیلی بهتر از فکر کردنمان شده است. من ترجیح می‌دهم همیشه بی‌کله و پادشکننده باشم تا بی‌اندازه باهوش و شکننده.

مردم به شکلی تهوع‌آور، منزجرکننده و نادرستی حریص مدرک هستند.

به قول نیچه، آدم می‌تواند از جاودانه بودن بمیرد.

من اسم این بی‌عقلی را به افتخار شاعر و فیلسوف اهل روم باستان گذاشته‌ام مشکل لوکرتیوس که نوشت احمق‌ها معتقدند بلندترین کوه دنیا همان کوه بلندی است که خودشان دیده‌اند.

وقتی دنبال نظم می‌گردید شبه‌نظم گیرتان می‌آید اما وقتی تصادفی‌بودن را با آغوش باز می‌پذیرید حدی از نظم و کنترل نصیبتان می‌شود.

باد شعلهٔ شمع را خاموش، اما آتش را شعله‌ورتر می‌کند.