کتاب چرا عاشق می شویم؟

"وقتی مردیمحبوب خود را می‌خنداند، زن احساس امنیت می‌کند."

۷۵ درصد مردان و ۸۳ درصد زنان با این جمله موافقت کردند: "برای من اطمینان از این‌که محبوبم نیز مرا دوست دارد مهم‌تر از داشتن ارتباط جنسی با اوست

گروهی عصب‌شناس اخیراً اظهار داشتند که عشق رمانتیک معمولاً بین دوازده تا هجده ماه دوام می‌آورد.

"اما عشق... فقط توهم است. داستانی است که انسانی در ذهنش در مورد انسانی دیگر می‌سازد و همیشه می‌داند که این داستان حقیقت ندارد. البته که می‌داند؛ [در غیر این صورت] چرا همیشه مراقب است که این توهم را خراب نکند؟"

هارویل هِندریکس معتقد است ما همسرانی را برمی‌گزینیم که در دوران کودکی همان آسیب‌های روحی ما را دیده و در روند رشد در همان مرحله‌ای گیر کرده باشند که خود ما گیر کرده بودیم.

می‌گوید: "عشق اغلب در جدایی عاشق و معشوق و در عین وجود مشکلات صعب به اوج می‌رسد."افسوس که این جمله عین حقیقت است.

حدوداً ۶۵ درصد مردان و ۵۵ درصد زنان در تحقیق ما پذیرفتند که "محبوبم ایرادهایی دارد، اما ایرادهایش مرا ناراحت نمی‌کند

آریستوفان ۲۵۰۰ سال پیش به رغم لحن طنزش به همین واقعیت اساسی اشاره کرده است. نمایشنامه‌نویس آتنی در ضیافت افلاطون گفته است که انسان در اصل موجودی دوجنسی بود با چهار دست و چهار پا، دو صورت بر یک سر، چهار گوش و آلت‌های تناسلی مردانه و زنانه توأمان. این انسان‌های اولیه "به لحاظ قدرت و توان بسیار عالی بودند". (۲۱) یک روز این هیولاها سعی کردند روی دست خدایان بلند شوند. به همین دلیل زئوس آن‌ها را به دو نیم تقسیم کرد ــ مرد و زن. آریستوفان در توضیح حرفش می‌گوید: "به همین نحو بود که مدت‌ها پیش حس غریزی انسان‌ها به همدیگر آغاز شد. هر کس دنبال نیمه گمشده خویش می‌گردد."

"وقتی تو سخن می‌گویی، زمان را یکسره به فراموشی می‌سپارم."

"فقط کوه‌ها آن‌قدر عمر کرده‌اند که بی‌طرفانه به صدای زوزه گرگ‌ها گوش دهند."

شهوت عمدتا با هورمون تستوسترون مرتبط است، چه در مردان و چه در زنان. عشق رمانتیک با محرک‌های طبیعی دوپامین و شاید نورپینفرین و سروتونین ارتباط دارد. احساس دلبستگی مذکر ـ مؤنث نیز نتیجه هورمون‌های اوکسی‌توسین وواسوپرسین است.

کسی که تمام وجودش پر از عشق رمانتیک شده باشد، تمام توجهش را برمحبوبش متمرکز می‌کند، و این کارش اغلب به تخریب همه چیز و همه کس منجر می‌شود، از جمله کار، خانواده و دوستان. اورتگا ای گاست، فیلسوف اسپانیایی، این حالت را چنین توصیف می‌کند: "توجهی غیرمعمول که در ذهن انسانی معمول شکل می‌گیرد."این توجهِ متمرکزشده محور اصلی عشق رمانتیک است.

در یکی از نظرسنجی‌های اخیر در مورد مردان و زنان آمریکایی، ۶۰ درصد مردان و ۵۳ درصد زنان به "دزدیدن جفت"اقرار کرده‌اند؛ آن‌ها سعی کرده بودند با از میدان به در کردن رقیب، با معشوق او ارتباط جدیدی برقرار کنند. (۴۰) در واقع، مطالعه و بررسی سی فرهنگ نشان داده است که شکار جفت در سرتاسر جهان امری بسیار رایج است.

افلاطون نیز دو هزار سال پیش همین را گفته است. خدای عشق "در هاله‌ای از نیاز زندگی می‌کند".

چشمه‌ها با رود در می‌آمیزند، رودها با اقیانوس؛ بادهای بهشت تا همیشه در هم می‌پیچند، توأم با احساسی خوش؛ در عالم هیچ چیز مجرد نیست همه چیز با قانون الهی در هستی چیزی دیگر در می‌آمیزد: ـ پس چرا روح من با روح تو در نیامیزد؟ پرسی بیش شلّی "فلسفه عشق"

۷۳ درصد مردان و ۸۵ درصد زنان در تحقیق من، حرف‌ها و اعمال جزئی محبوبشان را به یاد داشتند (ضمیمه، شماره ۴۶). ۸۳ درصد مردان و نود درصد زنان این حوادث را حین اندیشیدن به محبوبشان در ذهن مرور می‌کردند (ضمیمه، شماره ۵۲).

در واقع، انسان‌شناسان در تحقیقی که در مورد ۱۶۶ فرهنگ مختلف انجام دادند، در ۱۴۷ مورد از آن‌ها، یعنی حدودا نود درصدشان، شواهدی از عشق‌های رمانتیک یافته‌اند.

در تحقیقی که از هشتصد آگهی شخصی در روزنامه‌ها و مجلات به عمل آمد، معلوم شد که زنان آمریکایی در جستجوی جفت‌هایی هستند که امنیت مالی آن‌ها را تضمین کنند ــ و این گرایش در زن‌ها دو برابر مردهای آمریکایی است. (۴۷) بسیاری از پزشکان و وکلای زن و زنان ثروتمند به مردانی توجه نشان می‌دهند که مقدار پول یا جایگاه اجتماعیشان حتی از خود آن‌ها هم بیشتر باشد. (۴۸) در واقع، زنان در سرتاسر جهان بیشتر جذب همسرانی می‌شوند که تحصیل‌کرده، جاه‌طلب، ثروتمند، محترم، با موقعیت اجتماعی عالی و منصب بالا باشند ــ نوعی از دارایی‌ها که اجداد اولیه‌شان نیز در وجود همسران حامی به آن‌ها نیازمند بودند.

چه عجیب: وقتی فرد محبوب انسان از کف او می‌رود و دور می‌شود، دقیقا همان مواد شیمیایی‌ای که موجب پدید آمدن احساس عشق رمانتیک می‌شوند، بیشتر و مؤثرتر می‌گردند و بر شدت عشق پرشور، ترس و اضطراب شخصی می‌افزایند و او را وادار به اعتراض و صرف تمام نیرویش برای حفظ و نگه داشتن محبوب خویش می‌کنند: محبوبی که او را ترک کرده و رفته است.

سینه‌های انسان مؤنث نیز مثال خوبی است. این افزوده‌های گوشتی در امر تولید مثل هیچ هدفی ندارند؛ این بخش‌ها از بدن زن احتمالاً به این دلیل تکامل یافته‌اند که نرهای پیشینی ما از آن‌ها خوششان می‌آمده. در واقع، حال دانشمندان این به اصطلاح تزیینات بدن را که به دلیل گزینش جفت به وجود آمده‌اند، نشانگرهای تناسب (fitness indicators) می‌نامند، دقیقا به این دلیل که وجود آن‌ها به لحاظ متابولیکی انرژی‌بَر است و در تلاش یومیه برای بقا نیز نقشی ندارند (Fisher ۱۹۱۵; ‫Zahavi ۱۹۷۵; Miller ۲۰۰۰

در تحقیقات من، ۷۹ درصد از مردها و ۸۷ درصد از زن‌ها گفتند که وقتی محبوب واقعیشان از آن‌ها دور باشد، با کس دیگری قرار ملاقات نمی‌گذارند

ویلیام کاوندیش می‌نویسد: "هوای عشق بسیار زیباست."(۲) در واقع، ما به وقت عاشقی وجودی پرتلألؤ پیدا می‌کنیم. رنج می‌بریم و امید می‌بندیم.

اپستاین معتقد است که می‌توان عاشق شدن را آموخت. بسیاری از کسانی که ازدواج‌های از پیش ترتیب‌داده‌شده کرده یا از طریق مکاتبه صاحب عروس شده‌اند نیز معتقدند که می‌توان این حس جادویی را ناگهان آغاز کرد. من نیز همین عقیده را دارم. اگر کسی را برگزینید که آماده عاشق شدن و با تصویر ذهنی شما همخوان باشد، اگر درِ قلبتان را باز نگه دارید و با جفت و همسر خود اقدام به کارهای بدیع بکنید، ممکن است بتوانید شبکه مغزی خودتان را برای رویش جوانه عشق رمانتیک فعال کنید.

فروید مانند بسیاری از محققان و متخصصان دیگر گفت که میل جنسی مؤلفه اصلی عشق رمانتیک است. (۴۷) این مفهوم چندان جدید نیست. کسانی که کاما سوترا، کتابچه عشق قرن پنجم هند، را خوانده‌اند، می‌دانند که ریشه واژه love [عشق] کلمه سانسکریتِ Lubh به معنای "اشتیاق"است. طبیعی است که احساس عشق رمانتیک با آرزوی جنسی پیوندی تنگاتنگ دارد.

مغز ما آکنده از کل سوابق و تاریخ گذشته همنوعانمان است، یعنی از تمام مداراتی که پیشینیان ما حین آواز خواندن برای همدیگر و پایکوبی و تقسیم غذا و اندیشه‌شان برای اثر گذاشتن بر عشاق و دوستان خود در ذهن خویش پدید آوردند، و آن گاه در کمال شور و حال دل در گرو عشق یار بستند.

"سرتاسر بدنم یکسره آتش است ــ درد عشق تو. آتش عشقت درد به جانم انداخته. عشق تو وجودم را ملول کرده. عشقت دردی است که درونم را می‌سوزاند. آتش عشق تو وجودم را سوزانده. یادم هست با من چه گفتی. آیا تو نیز به من عشق می‌ورزی؟ عشقت وجودم را آب می‌کند. درد و باز هم درد. کجا می‌روی؟ من عاشق تو هستم. به من گفته‌اند از این‌جا می‌روی. به من گفته‌اند ترکم می‌کنی. غمت تَنَم را کرخت کرده. به یاد داشته باش چه گفتم، عشق من. خداحافظ، عشق من، خداحافظ.