کتاب تا از سخن دور نیفتیم

همیشه در صحنه بودن، یعنی خالی بودن عرصهٔ زندگی.

هدایت در ادبیات معاصر ما «جهانی‌ست در گوشه‌ای بنشسته» نه گوشه‌ای که به هر قیمتی می‌خواهد خودش را حقنه کند. هدایت هیچ‌وقت سعی نکرد نقش شاگرد اول کلاس را بازی کند. اتفاقاً از آن تخس‌های ته کلاس نشین بود که از دست انداختن رجّاله‌ها و پاچه ورمالیده‌ها دلش غنج می‌رفت.

به گمانم بدوی‌ترین و اصیل‌ترین شکل خلاقیت را بشود در بازی‌های کودکان دید؛ بازی به خاطر بازی ـ بی‌هیچ زمینه و ذهنیت از پیش تعیین‌شده. لحظه‌های هر دم نوشونده و شوریدگی و رهایی به تمام در عین و ذهن. این اعتقاد قلبی من است و حتی آن جایی که این بازی بزرگسالانه می‌شود ـ مثل فوتبال در لیگ‌های حرفه‌ای و... ـ با وجود لذتی که از تماشایش می‌برم اما آن حالی که از تماشای بازی کودکان دارم دیگر ندارم. چون به بایدها و نبایدها افزوده شده و با وجود تمام پیش‌بینی‌ناپذیری‌ها باز به قطعیت‌ها نزدیکیم تا خلاف آن. داستان برای من یعنی بازی با کم‌ترین پیش زمینه و قانون؛ و مثل بازی‌های کودکان بیش‌تر من درآوردی تا از پیش تعیین‌شده...

یک‌بار برای همیشه باید مشخص بشود که دعوا سر چیست و در این بی‌مکانی کی جای کی را تنگ کرده است. این اتهام‌ها و فحاشی‌ها و توهین‌ها، این اصرار عجیب بر رقیب‌تراشی‌ها و توهم توطئه به خاطر کدام مساله و مورد مادی یا معنوی‌ست. این ذهن‌های بیمار که مدام در حال تقسیم‌بندی و اسم‌گذاری و عنوان‌بندی‌اند، چه چیزی را می‌خواهند ثابت کنند؟ هر نویسنده‌ای به هر شیوه‌ای که بنویسد و متعلق به هر مکان و جغرافیایی که باشد و هر مسلک و عقیده‌ای که داشته باشد یک صداست.

راست و دروغش مهم نیست؛ همه شنیده‌ایم که دهخدا در کار روزنامه‌نگاری مغضوب قدرت بود. می‌گویند به یکی از جاهل‌های آن زمان پولی داده بودند که سر دهخدا را زیر آب کند. دهخدا این را شنیده بود و از خانه در نمی‌آمد. شبی لباس مبدل پوشید و رفت در خانهٔ جاهله را کوبید. تا در را باز کردند رفت داخل و گفت یه تیکه نان به من بدهید. نانش دادند و آبش. گفت: حالا من دهخدام هر کارم می‌خواهید بکنید. طرف جاهله گفت: هیچی دیگه. برو!

فقط برای خوشنود کردن یک نفر بنویسید. به قول معروف، اگر بخواهید پنجره را باز کنید و با تمام جهان عشق‌بازی کنید ذات‌الریه می‌گیرید. داداش خوش خلق‌مون کورت وونه گات

پسره داشت می‌رفت مهمونی، پدره نصیحت‌ش کرد اگه می‌خوای تحویل‌ت بگیرند برو بالا بشین و از چیزای بزرگ حرف بزن. پسره‌م رفت تو تاقچه نشست و از فیل حرف زد

ادبیات فرار از واقعیت است. برای همین ادبیات به اصطلاح واقع‌گرا مضحک‌ترین نوع آن است.

به گمانم کسی که در کودکی قصه‌ای نشنیده همیشه یه خلایی در وجودش خواهد بود.

یه وقتی به پدر ابوسعید ابوالخیر خبر آوردند که پسرت دیوانه شده. هرچه کتاب داشت در گودالی ریخت با خاک پرش کرد و درختی‌م بالاش نشاند. تا از سخن دور نیفتیم...

یه جایی باید خانه تکانی کنی. یه جایی باید آموخته‌هات را خاک کنی و به آب بدی و نگاه کردن و شنیدن و بوییدن و لمس کردن را یاد بگیری. آن وقت زندگی، زندگی تو خواهد بود و داستانی که می‌نویسی داستان تو خواهد شد و خواهی فهمید چرا پیکاسو در هفتاد سالگی آرزو داشت مثل یک بچهٔ پنج ساله نقاشی کند

دموکراسی چیزی نیست که به مذاق ما شرقی‌ها خوش بیاد. از گدا تا پادشاه همه ید مطلق‌ایم.