بریده‌هایی از کتاب حقه های حیوانات

یک نوع مگس به نام لوسیلیا، دشمن بعضی از انواع دوزیستان می‌باشد. زیرا تخم‌های خود را بر پهلوها یا پشت وزغ می‌گذارد پس از چند روز که لاروها از درون تخم‌ها بیرون آمدند به سوراخ‌های بینی وزغ هجوم می‌برند و با نابود کردن بافت‌ها سوراخ بینی جانور گشاد می‌شود. لاروها با ادامه این عمل به مغز جانوران نیز راه می‌یابند، در نتیجه وزغ تا حد زیادی فعالیت خود را از دست می‌دهد به طوری که فقط به صورت خزیده قادر به راه رفتن است. عاقبت وزغ پس از چند روز بر اثر تخریب مغز از بین خواهد رفت. سپس لاروهای مگس با تبدیل به نوچه از گوشت وزغ مرده تغذیه می‌کنند.

حقه‌های حیوانات نویسنده: علی‌یار فرهمنددندلو انتشارات امیدسخن

اندام‌های نورانی برای گمراه کردن دشمن به کار می‌روند. ماهی شبرنگ هنگامی که یک ماهی شکارچی را می‌بیند، تقریباً مدت یک ثانیه به طور مستقیم شنا می‌کند سپس ناگهان نور را می‌پوشاند در همین هنگام تغییر جهت می‌دهد و به سرعت از محل دور می‌شود.

* ماهی مرکب ابری از مرکب به اطراف می‌پاشد تا دشمن را گمراه کند. کیسه‌های کوچکی از رنگ زرد، نارنجی، قهوه‌ای، قرمز و سیاه درون پوست ماهی مرکب قرار گرفته‌اند. عضلات ماهی این کیسه‌ها را منقبض و منبسط می‌کند و به این ترتیب با هم مخلوط و انواع رنگ‌های مختلف به وجود می‌آید.

ماهی‌های تیرانداز می‌توانند مدت هفت دقیقه به طور پی‌درپی و با سرعت زیاد، آب را به سمت هدف مورد نظر پرتاب کنند. توانایی آنها در پرتاب آب قابل توجه بوده، به نحوی که قادرند آب را تا ارتفاع ۳- ۲ متری از سطح آب به بالا پرتاب نمایند.

سوسک‌هایی که مانند صدفی رنگی به برگ می‌چسبند، بیدهای خون‌آشام، مانتیس‌هایی که شبیه گل هستند یا حشرات اره‌داری که روی مهاجمان صمغ می‌پاشند، تدابیری است که حشرات برای زنده ماندن، حرکت کردن، غذا خوردن، دفاع از خود و تولید مثل به کار می‌برند.

کرم‌های حشرهٔ عجیب: کرم حشرات (لارو) غذای لذیذی برای پرندگان هستند. ولی با تغییر دادن قیافه از خود محافظت می‌کنند. برخی از آن‌ها مانند مدفوع پرندگان به نظر می‌رسند. بعضی دیگر مانند شاخه‌های کوچک و تعدادی دیگر، خود را همرنگ برگ درمی‌آورند. لارو بید خرچنگی حتی به مهاجم اسید می‌پاشد.

* پروانه راه راه آفریقای جنوبی از عقب پرواز می‌کند تا پرنده را گمراه کند. پروانه راه راه در در پاهای عقبش دارای سری کاذب است. در هنگام نشستن، پاهایش را بالا و پایین می‌برد. این عمل باعث می‌شود که شاخک‌های کاذب به حرکت درآیند و شاخک حقیقی به نظر برسند. پرنده به جای نوک زدن به سر حقیقی ممکن است به سر کاذب نوک بزند. بدین ترتیب پروانه در حالیکه پایش کمتر آسیب دیده، از مهلکه می‌گریزد.

سیرن‌ها خانواده کوچکی از سمندرها هستند که تمام مدت زندگی در آب به سر می‌برند و آبشش‌های خارجی پَر مانند دارند. بدن آنها مارماهی شکل است. سیرن‌ها موقع خشک شدن باتلاق‌ها یا برکه محل زندگی خود توسط غده‌های پوست بدن و به کمک گل‌های کف بستر، پیله‌ای می‌سازند و در تمام طول خشکی درون پیله به خواب می‌روند.

عقرب به هنگام خطر با علم کردن دم خود باعث ترس دشمن می‌شود ولی وقتی که کاملاً احساس خطر کند مثلاً در محاصره آتش قرار بگیرد، با نیش زدن به سر خود، خود را هلاک می‌کند.

در فصل بهار پشه‌های ریز زیادی روی بدن روباه قرار می‌گیرند به طوری که باعث عذاب این جانور می‌شود و برای او بسیار آزاردهنده است. به خاطر اینکه بتواند از شر پشه ها خلاص شود به کنار برکه آبی می‌رود و نوک دم را در آب می‌گذارد. پشه‌ها به خاطر فرار از آب به سمت جلو حرکت می‌کنند روباه باز قدری در آب فرو می‌رود تا پشه‌ها به جلو رانده شوند این عمل آنقدر ادامه پیدا می‌کند تا تمام بدن روباه در آب قرار گیرد. پشه‌ها همگی در نوک پوزه روباه جمع می‌شوند. در این موقع باز روباه آرام پوزه را به زیر آب برده و از طرف دیگر، شناکنان بیرون می‌آید و پشه‌ها در سطح آب سرگردان می‌مانند.

به غیر از انسان و میمون، باقی پستانداران کوررنگند.

جیرجیرک با زانواش صدا را می‌شنود نه با گوش‌هایش.

وقتی با دشمن مواجه می‌شود در حین فرار، دم خود را می‌کند و چون دم شروع به حرکت می‌کند، دشمن به تماشای آن می‌ایستد و مارمولک از این فرصت استفاده کرده و فرار می‌کند.

صاریغ: یک نوع موش صحرایی بزرگ آمریکایی، خود را به مردن می‌زند تا دشمن را بفریبد. هنگامی که مورد حمله قرار می‌گیرد با دهان باز و چشمان بی‌فروغ به دور خود حلقه می‌زند و بی‌حرکت می‌شود. شکارچی ممکن است که نسبت به خوردن آن میلی نشان ندهد و برود. هیچ‌کس نمی‌داند که ساریغ خود را به مردن می‌زند یا به حدی می‌ترسد که فلج می‌شود. ولی پس از رفع خطر، نگاه تندی به اطراف می‌اندازد و اگر رفع خطر شده دوباره زنده می‌شود و فرار می‌کند.

خارپشت تا زمانی که مهاجم او را تهدید نمی‌کند ماهی کاملاً معمولی و کوچکی به نظر می‌رسد اما به محض آنکه مهاجمی را می‌بیند قدری آب می‌بلعد و متورم می‌شود و به اندازه یک توپ فوتبال در می‌آید به این ترتیب تمام خارهای روی بدنش مانند تیغ‌های خارپشت راست می‌ایستد. بسیاری از مهاجمان یا وحشت‌زده فرار می‌کنند یا او را نمی‌توانند ببلعند.

یکی از بهترین غذاها برای مارهای زنگی، موش صحرایی است. موش صحرایی در موقع حرکت برای جستجوی غذا بویی از بدن آنها پراکنده می‌شود که مار این بو را خوب می‌شناسد. ولی موش برای اینکه از این شکار در امان باشد پوست انداخته شدهٔ مار را می‌جود و دم آن را لیسیده و به بدن خود می‌مالد. مار وقتی این بو را می‌شنود گمراه شده و فکر می‌کند که به دنبال یک هم‌نوع خود می‌باشد و از این شکار صرف‌نظر می‌کند. National jeographi

موریانه‌های بزرگ در مناطق حاره‌ای و استوایی سکونت دارند. با وجود آنکه موریانه را، مورچه سفید می‌نامند، تعداد موریانه سفید بسیار کم است و اغلب دیده شده که این حشره به رنگ زمینی که در آن زندگی می‌کند، درمی‌آید.

موریانه حیوان سنگینی است که به کندی حرکت می‌کند و اگر دشمن به او حمله کند نمی‌تواند به سرعت از چنگ او فرار کند. گوشت موریانه غذای خوبی برای پرندگان و خزندگان است.

موریانه‌ها برای جلوگیری از نفوذ مورچه به داخل لانه‌های خود، قسمت جلویی لانه‌های خویش را با چوب‌های بریده بریده و محکمی می‌پوشانند و مایع چسبناک مخصوصی به لابلای آن‌ها می‌زنند که مورچه نتواند آن‌ها را درهم بشکند و فرو ریزد و به داخل لانه هجوم برد. بعضی از انواع این موریانه‌ها هم سربازانی مخصوص خلق کرده‌اند که دارای نوعی گرز در پیشانی می‌باشند. این گرزها را می‌توان در موقع لزوم برای بستن منافذ احتمالی و یا حایل کردن چوب‌ها به کار برد.

هرگاه حمله دشمن ادامه داشته باشد، سربازان موریانه خشمگین می‌شوند، آشکارا نعره می‌زنند و مثل ضربات پاندول ساعت تکان شدیدی می‌خورند و آماده هجوم قطعی می‌گردند. به طوری که سر و صدای خشم و حمله آن‌ها از فاصله چندین متری شنیده می‌شود.

پس از نعره آن‌ها، صدای سوت طویلی در داخل شهر طنین می‌اندازد. این سوت به منزله آژیر و اعلام خطر نیست، بلکه چون تمام اهالی در آن شرکت می‌کنند چنان است که گویی همه سرود رزم و جنگ می‌خوانند. جالب آنکه تمام موریانه‌ها در موقع خواندن این سرود، سر خود را به جداره‌های سیمانی شهر خویش می‌کوبند و در نتیجه سر و صدای غریبی که شبیه سر و صدای اسلحه و شمشیر آدمی است، از برخورد شاخک‌های آن‌ها با سیمان و انعکاس سرودشان شنیده می‌شود.

انواع مختلف موریانه از ۲ الی ده و دوازده میلیمتر طول دارند و تقریباً به اندازه زنبور عسل‌های معمولی هستند.

موش کور در راهروهای زیرزمینی خود، به شکار کرم خاکی و حشرات می‌پردازد. اگر به کرم‌های بیش از نیاز برخورد کند پشت آنها را گاز می‌گیرد. این کار سبب می‌شود که کرم‌ها نتوانند بخزند و دور شوند ولی نمی‌میرند. بنابراین برای صرف غذاهای بعدی زنده و تازه باقی می‌مانند.

مورچه‌خوار غول‌پیکر دندان ندارد. به کمک چنگال‌های بسیار قوی لانه مورچه و موریانه را می‌شکافد و بعد برای گرفتن آن‌ها، زبان ۶۰ سانتی‌متری خود را درون لانه فرو می‌برد. حشرات به زبان او می‌چسبند و همراه زبان به دهان جانور می‌روند. یک مورچه‌خوار در هر وعده چندین هزار مورچه و موریانه را می‌بلعد.

خفاشان خون‌آشام، خون جانورانی را که در خوابند می‌مکند. در طول شب روی جانور بزرگی مثل گاو می‌نشینند، جانور را به آرامی گاز می‌گیرند به طوری که جانور بیدار نشود سپس خونی را که از راه زخم جاری می‌شود، می‌لیسند. در بزاق دهان آن‌ها ماده‌ای وجوددارد که نمی‌گذارد خون لخته شود و جلوی زخم را بگیرد.

* اسپرینگ باک (غزال آفریقای جنوبی). وقتی با خطر روبرو می‌شود، بدنش را خم می‌کند و پاهایش را کاملا می‌کشد و تا ارتفاع ۳ متر، مستقیما به هوا می‌پرد. سپس تمام گله به هوا می‌پرند و می‌جهند. هیچکس نمی‌داند که چرا آن‌ها به این کار دست می‌زنند. شاید وسیله‌ای برای آگاه کردن گله از خطر یا گمراه کردن شکارچی مانند یوزپلنگ در هنگام حمله باشد.

* راسوی آمریکایی. هنگامی که ناراحت می‌شود دمش را بالا می‌برد، پاهایش را به زمین می‌کوبد و می‌غرد و هیس‌هیس می‌کند. اگر این کار دشمن را به عقب‌نشینی وادار نکند از غده‌های زیر دمش مایعی بسیار بدبو پخش می‌کند. نشانه‌گیری بسیار دقیقی دارد به طوری که مایع تا سه متر فوران می‌کند و بوی بد آن تا نیم کیلومتر حس می‌شود.

پرنده موم خوار: (پرنده راهنمایی کندو) و گورکن عسل‌خوار برای یافتن غذاهای مورد علاقه‌شان با هم همکاری می‌کنند. پرنده مزبور با سر و صدا از درختی به درخت دیگر می‌رود و گورکن را به طرف کندوی عسل هدایت می‌کند و گورکن با پنجه‌هایش کندو را می‌شکافد و هر دو به ضیافت می‌نشیند. گورکن با عسل و پرنده با موم از خود پذیرایی می‌کنند.

* پانگولین (نوعی مورچه خوار فلس دار). از مورچه‌ها تغذیه می‌کند ولی از آن‌ها به عنوان نظافتچی نیز استفاده می‌کند. فلس‌هایش را بلند می‌کند تا مورچه زیر فلس‌ها برود. مورچه‌ها انگل‌هایی را که پانگولین نمی‌توانند از دست آنها خلاص شود می‌خورند می‌گویند که پانگولین خود را به نزدیک‌ترین برکه آب می‌رساند بعد زیر آب می‌رود و فلس‌هایش را باز می‌کند تا مورچه‌ها در آب شناور شوند سپس با زبانش مورچه‌ها را می‌گیرد.