بریده‌هایی از کتاب تفکر انتقادی

دیدگاه ما ترکیبی از این ابعاد است. متأسفانه اکثر ما آگاهی چندانی از تأثیر این عوامل بر دیدگاه خود نداریم. افراد معمولاً نمی‌گویند: «من از فلان دیدگاه به مسئله نگاه می‌کنم»، بلکه می‌گویند: «این مسئله به این صورت است». ذهن ما تجربه‌مان را مطلق جلوه می‌دهد و دیگر تشخیص نمی‌دهیم که از چه زاویه‌ای به فلان مسئله نگاه می‌کنیم. این استدلال ربطی به نسبی‌انگاری ذهنی ندارد

شهامت فکری یعنی مواجهه و برخورد منصفانه با ایده‌ها، باورها یا دیدگاه‌هایی که فرد نسبت به آن‌ها احساسات منفی شدیدی دارد و پیش از این به طور دقیق به آن‌ها گوش نداده است.

دستیابی به ذهنی منصف امری چالش‌برانگیز است و متفکر باید بتواند از نظر فکری همزمان متواضع، باشهامت، همدل، صادق، باثبات، مطمئن به عقل (در مقام ابزار اکتشاف و یادگیری) و همچنین مستقل باشد. بدون وجود این ویژگی‌ها در قالب مجموعه‌ای یکپارچه، منصف بودن امکان‌پذیر نخواهد بود.

آگاهی یافتن از نادانی‌مان، علاوه بر اینکه کمک می‌کند متفکر منصفی باشیم، باعث می‌شود تفکرمان از جهات مختلفی پیشرفت کند. همچنین ما را قادر می‌سازد تعصب‌ها، باورهای غلط و عادات ذهنی‌ای را تشخیص دهیم که به یادگیری ناقص منجر می‌شوند. برای مثال تمایل خود را برای پذیرفتن یادگیری سطحی در نظر بگیرید. بخش اعظم یادگیری انسان سطحی است، ما کمی یاد می‌گیریم و گمان می‌کنیم خیلی می‌دانیم، اطلاعات محدودی به دست می‌آوریم و به‌سرعت آن را تعمیم می‌دهیم، تعاریف حفظی را با دانش انتزاعی اشتباه می‌گیریم، بدون تفکر آنچه را می‌خوانیم یا می‌شنویم می‌پذیریم، به‌خصوص اگر این مسائل با باورهای عمیق ما یا باورهای گروه ما همخوانی داشته باشد.

سفسطه در حقیقت هنر پیروزی در مشاجرات بدون در نظر گرفتن اشتباهات مشهود در تفکر است؛ مجموعه‌ای از مهارت‌های سطح پایین بلاغی یا استدلالی که فرد با استفاده از آن‌ها می‌تواند تفکر ضعیف را خوب و تفکر خوب را ضعیف جلوه دهد.

هنگامی که کیستی خود را بر حسب تعهدی احساسی به باوری تعریف کنیم، ترسی درونی را تجربه می‌کنیم از اینکه این باور زیر سؤال برود، چون زیر سؤال رفتن این باور در حقیقت زیر سؤال رفتن خود ماست. در ذهن ما این ترس شدید همچون مانعی در راه منصف بودن (در برابر باور مخالف) عمل می‌کند. اگر هم ایدهٔ مخالف را در نظر بگیریم، ناخودآگاه برای رد آن تلاش می‌کنیم و در ضعیف‌ترین شکل ممکن ارائه‌اش می‌دهیم.

تواضع فکری یعنی حساسیت داشتن به شرایطی که در آن، فرد با وجود آگاهی از محدودیت دانش خود ممکن است به دلیل خودمحوری دچار خودفریبی شود. این امر متضمن آگاهی از گرایش‌ها، تعصبات، محدودیت دیدگاه‌های فرد، و گسترهٔ بی‌اطلاعی وی است. تواضع فکری به این شناخت بستگی دارد که فرد نباید ادعایی فراتر از آنچه واقعاً می‌داند بکند.

او ـ آن‌قدر که اکنون به عقل ما می‌رسد ـ در باطن متوجه نبود که تنها به دلیل تکبر فکری‌اش گمان می‌کند از خواست خداوند باخبر است.

بسیاری از افراد بدترین دشمن خود هستند.

اینکه کیفیت زندگی شما احیاناً چنان‌که می‌خواهید نیست به احتمال زیاد مربوط است به طرز فکر شما دربارهٔ زندگی. اگر طرز فکرتان در مورد زندگی مثبت باشد، احساس مثبتی هم خواهید داشت. اگر دربارهٔ آن منفی فکر می‌کنید، احساسی منفی خواهید

چیزی که از بیرو

ما به‌واسطهٔ طبیعت خود دربارهٔ نظرات دیگران پیش‌داوری، و آن‌ها را در دو گروه مطلوب (موافق) و نامطلوب (ناموافق) دسته‌بندی می‌کنیم و برای عقاید مخالف ارزش کم‌تری قائل می‌شویم.

هنگامی که کیستی خود را بر حسب تعهدی احساسی به باوری تعریف کنیم، ترسی درونی را تجربه می‌کنیم از اینکه این باور زیر سؤال برود، چون زیر سؤال رفتن این باور در حقیقت زیر سؤال رفتن خود ماست.