مایکل پرنتی

مایکل پرنتی (Michael Parenti) زاده‌ی سال ۱۹۳۳ میلادی، دانشمند علوم سیاسی، مورخ، منتقد فرهنگی و یکی از پیشروترین تحلیل‌گران مترقی در سطح بین‌المللی بود که در ۲۴ ژانویه‌ی ۲۰۲۶ در ۹۲سالگی درگذشت. او که مدارج علمی عالی خود را با اخذ مدرک دکترا از دانشگاه ییل و کارشناسی‌ارشد از دانشگاه براون به پایان رسانده بود، به‌دلیل تعهد خلل‌ناپذیرش به طبقه‌ی کارگر و نقد رادیکال علیه نظام سرمایه‌داری، عملاً توسط سیستم آکادمیک آمریکا بایکوت شد و با وجود توانمندی‌های علمی، از دستیابی به کرسی‌های دائمی در دانشگاه‌های تراز اول بازماند.

این نویسنده در طول حیات حرفه‌ای خود بیش از ۲۰ کتاب و صدها مقاله تألیف کرد. آثار او نسل‌ها را به ابزار پرسش‌گری درباره‌ی ماهیت قدرتْ مسلح ساخت. او معتقد بود سیاست نه یک مجادله‌ی فکری، بلکه اِعمال سازمان‌یافته‌ی قدرت برای سرقت زندگی و کار توده‌هاست. یکی از برجسته‌ترین ابعاد فکری مایکل پرنتی، موضع ضدِ ضدِکمونیسم (Anti-anti-communism) بود که در کتاب مشهورش با عنوان «پیراهن‌سیاه‌ها و سرخ‌ها» (Blackshirts and Reds: Rational Fascism and the Overthrow of Communism) تبلور یافت. او در این اثر به مقابله با اجماع پس از جنگ سرد برخاست و استانداردهای دوگانه‌ی غرب در قضاوت میان خشونت‌های ساختاری سرمایه‌داری و تجربه‌های سوسیالیستی را به چالش کشید.

مایکل پرنتی در کتاب دموکراسی برای شماری چند (Democracy for the Few)، نظام سیاسی آمریکا را ساختاری طبقاتی در لباس کثرت‌گرایی توصیف کرد و در کتاب «اختراع واقعیت» (Inventing Reality: The Politics of the Mass Media)، رسانه‌های شرکتی را ابزاری برای مدیریت ادراک و تولید رضایت برای امپراتوری دانست. او همچنین در کتاب «کشتن یک ملت: حمله به یوگسلاوی» (To Kill a Nation: The Attack on Yugoslavia)، مداخله‌ی ناتو را نه یک اقدام بشردوستانه، بلکه پروژه‌ای امپریالیستی برای نابودی یک فدراسیون سوسیالیست مستقل و ادغام آن در نظم نئولیبرال تحلیل کرد. آثار دیگر او نظیر «ترور ژولیوس سزار» (The Assassination of Julius Caesar) و «مبارزه‌ی فرهنگی» (The Culture Struggle) نشان‌دهنده‌ی توانایی این نویسنده در پیونددادن تاریخ باستان به مبارزات طبقاتی مدرن است.

مایکل پرنتی همواره بر این باور بود که امپریالیسم یک سوءتفاهم نیست؛ بلکه سیستمی است که باید مطالعه شود تا بتوان آن را از هم گسست. میراث او نه به‌عنوان خاطره‌ای در بایگانی، بلکه به‌مثابه‌ی سلاحی فکری برای ستمدیدگان در مبارزه علیه امپریالیسم و استثمار باقی مانده است.

از مهم‌ترین افتخارات مایکل پرنتی می‌توان به دریافت جایزه‌ی یک عمر دستاورد از «جوایز کتاب آمریکا» (American Book Awards) در سال ۲۰۱۴ اشاره کرد که برای یک عمر دستاورد علمی و ادبی از سوی بنیاد پیش از کلمبوس (Before Columbus Foundation) به او اهدا شد. همچنین در سال ۲۰۰۷ گواهی تقدیر ویژه‌ی کنگره‌ی ایالات متحده را از باربارا لی (Barbara Lee) دریافت کرد. این نویسنده در سال ۲۰۱۴ جایزه‌ی عدالت اجتماعی را از انجمن برکلیِ یونیترین یونیورسالیسـت‌ها (Berkeley Fellowship of Unitarian Universalists) به دست آورد. نهادهایی مانند پروژه‌ی سانسور (Project Censored)، انجمن علوم سیاسی نوین (Caucus for a New Political Science) و اقدام صلح نیوجرسی (New Jersey Peace Action) نیز از فعالیت‌های او تقدیر کردند. مایکل پرنتی در دوران فعالیت دانشگاهی خود، کمک‌هزینه‌ها و فرصت‌های پژوهشی گوناگونی از مؤسساتی مانند بنیاد فورد (Ford Foundation)، دانشگاه براون، دانشگاه ییل، دانشگاه ایالتی نیویورک و دانشگاه ایلینوی دریافت کرد.